Р. против Паркс ісі: Автоматизм қорғанысы және ұйықтау кезінде жасалған қылмыс
R v Parks
Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі: R v Parks ісінде автоматтық қызмет қорғанысы қарастырылады. Қылмыстық жауапкершіліктен босату шарттары. Қанды қырқын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1992 жылғы Канада Жоғарғы Сотының автоматизм туралы шешімі
1992 Canadian Supreme Court decision on automatism
R v Parks, [1992] 2 S. C. R. 871 – Канада Жоғарғы Сотының қылмыстық автоматизмді қорғау жөніндегі маңызды шешімі. 1987 жылдың 24 мамырында таңертең Кеннет Паркс Онтарио штатының Пикеринг қаласынан 20 шақырым қашықтықтағы Скарборо қаласындағы қайын енесінің үйіне жүргізіп келді. Ол бұрын берген кілттерімен үйге кіріп, қайын анасын дөңгелек айнасымен өлтірді. Содан кейін ол қайын атасына шабуыл жасап, оны өлімге ұшыратуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Қанына толы Паркс тікелей жақын полиция бөліміне жүргізіп келіп, өзін ұстап берді және «Мен енді екі адамды өлтірдім деп ойлаймын» деді. Сотта Паркс өзінің автоматизмдік күйде болғанын және қылмыстық жауапкершілікке тартылмау керектігін мәлімдеді. Оның қорғанында дәрігер кісі қылмыс жасаған кездегі оның психикалық жағдайы туралы куәлік берді. Дәрігердің куәлігінен айыпталушының оқиға кезінде ұйқыда жүргені анықталды, және ол неврологиялық, психиатриялық немесе басқа да аурулар емес, ұйқының бұзылуынан зардап шеккені анықталды. Бес невролог та оқиға кезінде оның ұйқыда жүргенін растады. Қазылар алқасы Парксті ақтап берді. Жоғарғы Сот алдындағы мәселе – ұйқыда жүруді ақылсыздық емес автоматизм ретінде қарастыруға бола ма, әлде оны «ақыл ауруы» (яғни психикалық бұзылуға байланысты автоматизм) деп санап, ақылсыздық салдарынан кінәлі емес деп үкім шығару қажет пе еді. Бұл айырмашылық заңмен реттеледі және судья шешеді.
R v Parks, [1992] 2 S. C. R. 871 is a leading Supreme Court of Canada decision on the criminal automatism defence. On an early morning on May 24, 1987, Kenneth Parks drove 20 kilometres from Pickering, Ontario, to the house of his in laws in Scarborough, Ontario. He entered their house with a key they had previously given him and used a tire iron to bludgeon his mother in law to death. He then turned on his father in law, attempting unsuccessfully to choke him to death. Covered with blood, Parks got back in his car and drove straight to a nearby police station and confessed, turning himself in, stating "I think I have just killed two people." At trial, Parks argued that he was automatistic and not criminally liable. In his defence, a doctor testified as to his mental state at the time of the murder. From the doctor's evidence, it was determined that the accused was sleepwalking at the time of the incident, and that he was suffering from a disorder of sleep rather than neurological, psychiatric, or other illness. Five neurological experts also confirmed that he was sleepwalking during the time of the incident. The jury acquitted Parks. The issue before the Supreme Court was whether the condition of sleepwalking can be classified as non insane automatism or should be classified as "disease of the mind" (i. e. mental disorder automatism) and warrant a verdict of not guilty for reason of insanity. This distinction is a matter of law and decided by the judge.
Соттың пікірі
Сот актау шешімін қолдады, өйткені ұсынылған дәлелдер Паркс ерікті түрде әрекет еткен-жоқ деген күмәнді тудырды. Бас судья Антонио Ламер сот төрешісінің дәлелдерді талдауы мен ұйқыда жүруді психикалық ауру деп жіктемеуі дұрыс екенін айтты. L'Heureux Dubé және Gonthier судьялары үшін жазған La Forest, дәлелдерді жіктеуде Ламермен келісті, бірақ қорғаныстың қоғамдық саясатқа қатысты мәселелерін тереңірек қарастырды. Ла Форест психикалық ауру қорғанысы қылмыстық ерекшелік екенін, оны қоғамдық қауіпсіздік мүддесімен салыстыру қажет екенін атап өтті. Қорғаныстың қолданылуы қайталау мүмкіндігіне бағытталған болуы керек. "Ақыл-естің ауруы" қорғанысы бойынша қылмыстық жауапкершіліктен босатылу үшін адам қоғам үшін "үнемі қауіпті" болуы керек, ал жағдай айыпталушының эмоционалдық немесе психологиялық жағдайынан туындайтын "ішкі себеп" болуы тиіс.
The court upheld the acquittal, as the evidence presented a reasonable doubt about whether Parks acted voluntarily. Chief Justice Antonio Lamer held that the trial judge was correct in his analysis of the evidence and his decision not to characterize sleepwalking as a mental disorder. La Forest, writing for L'Heureux Dubé and Gonthier JJ., agreed with Lamer in the characterization of the evidence, but looked further into the public policy of the defence. La Forest noted that the defence of mental disorder provides for a criminal exception which must be weighed against the interest in public safety. The applicability of the defence must focus on the likelihood of recurrence. For a person to be exempt from criminal liability under the "disease of the mind" defence they must be a "continuing danger" to the public and the condition must be an "internal cause" that stems from the accused's emotional or psychological state.