Катюша: советская реактивная система залпового огня времён WWII. Мощный, но неточный огонь, простота производства и мобильность – ключевые преимущества.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес/Ресей көп ұшырулы зымыран жүйесі
Soviet/Russian multiple launch rocket system
Катюша – екінші дүниежүзілік соғыста Кеңес Одағы алғаш рет құрастырып, пайдаланған зымырандық артиллерия түрі. Мұндай көптүрлі зымыран шақыру құрылғылары (көп ұшырулы ракеталық пулеметтер) жарылғыш заттарды нысаналы аймаққа дәстүрлі артиллериядан гөрі қарқындырақ жеткізеді, бірақ дәлдігі төмен және қайта зарядтауға көбірек уақыт керек. Олар артиллериялық қаруларға қарағанда күнсіз, бірақ арзан, өндіру оңай және кез келген шассиде қолдануға болады. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Катюшалар – Кеңес Одағының сериялы өндіріске шығарған алғашқы өздігінен жүретін артиллериясы – көбінесе қарапайым жүк көліктеріне орнатылған. Бұл жылдамдығы Катюшаға және басқа да өздігінен жүретін артиллерияға қосымша артықшылық берді: бірден күшті соққы беруге және қарсы батареялық оққа түспей, орналасқан жерін анықтамас бұрын жылжуға мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Катюша қаруларына BM-13 шақыру құрылғысы, жеңіл BM-8 және ауыр BM-31 кірді. Бүгінде "Катюша" деген ат посткеңестік және кеңестік емес көп ұшырулы зымыран шақыру құрылғыларына да қолданылады, әсіресе BM-21 "Град" және оның модификацияларына.
The Katyusha is a type of rocket artillery first built and fielded by the Soviet Union in World War II. Multiple rocket launchers such as these deliver explosives to a target area more intensively than conventional artillery, but with lower accuracy and requiring a longer time to reload. They are fragile compared to artillery guns, but are cheap, easy to produce, and usable on almost any chassis. The Katyushas of World War II, the first self propelled artillery mass produced by the Soviet Union, were usually mounted on ordinary trucks. This mobility gave the Katyusha, and other self propelled artillery, another advantage: being able to deliver a large blow all at once, and then move before being located and attacked with counter battery fire. Katyusha weapons of World War II included the BM 13 launcher, light BM 8, and heavy BM 31. Today, the nickname Katyusha is also applied to newer truck mounted post Soviet – in addition to non Soviet – multiple rocket launchers, notably the common BM 21 Grad and its derivatives.
Есімдік
Бастапқыда құпиялылық сақтау үшін «Катюша» ракеталық қондырғыларының әскери атауы оларды қолданған сарбаздарға белгісіз болды. Оларды А. Костиковтың атымен, яғни Реактивті ғылыми-зерттеу институтының (РНИИ) басшысының есімімен атады, сондай-ақ олар Гвардиялық минометтері деп жіктеліп, белгіленді. Олар К әрпімен (Воронеж Коммунар зауыты үшін) таңбаланғандықтан, Қызыл Армия әскерлері Михаил Исаковскийдің соғыс жылдарындағы танымал «Катюша» әнінен шабыт алып, осы атты лақап есім ретінде қабылдады. Бұл ән әскери қызметке кеткен жарына сағыныш білдіретін қыз туралы айтады. «Катюша» – «Кэти» есімінің орысша әдеби тілдегі кішітелімі, ал «Кэтрин» есімінің қысқартылған түрі. «Екатерина» есіміне «Катя» кішітелімі беріледі, ал одан әрі оған сүйіспеншілікпен «Катюша» деп аталады. Неміс әскерлері бұл қарудың ұшыру құрылғысының сыртқы түрі құбырлы органға, ал ракеталық қозғалтқыштардың ерекше дауысы – қыңсылаған дыбысқа ұқсас болғандықтан, оны кеңес басшысы Иосиф Сталиннің есімімен байланыстырып, «Сталиннің органы» (Stalinorgel) деп атады. Бұл дауыс неміс әскерлерін қорқытып, қарудың қолданысына психологиялық соғыс элементін қосты. Осы типтегі қарулар Данияда (Stalinorgel), Финляндияда, Францияда, Норвегияда (Stalinorgel), Нидерланды мен Бельгияда (Stalinorgel), Венгрияда (Sztálinorgona), Испанияда және басқа испан тілінде сөйлейтін елдерде (lang es), сондай-ақ Швецияда (Stalinorgel) да осы атаумен белгілі.
Initially, concerns for secrecy kept the military designation of the Katyushas from being known by the soldiers who operated them. They were called by code names such as Kostikov guns, after A. Kostikov, the head of the RNII, the Reactive Scientific Research Institute, and finally classed as Guards Mortars. Because they were marked with the letter K (for Voronezh Komintern Factory), Red Army troops adopted a nickname from Mikhail Isakovsky's popular wartime song, "Katyusha", about a girl longing for her absent beloved, who has gone away on military service. Katyusha is the Russian equivalent of Katie, an endearing diminutive form of the name Katherine. Yekaterina is given the diminutive Katya, which itself is then given the affectionate diminutive Katyusha. German troops coined the nickname "Stalin's organ" (Stalinorgel), after Soviet leader Joseph Stalin, comparing the visual resemblance of the launch array to a pipe organ, and the sound of the weapon's rocket motors, a distinctive howling sound which terrified the German troops, adding a psychological warfare aspect to their use. Weapons of this type are known by the same name in Denmark (Stalinorgel), Finland , France , Norway (Stalinorgel), the Netherlands and Belgium (Stalinorgel), Hungary (Sztálinorgona), Spain and other Spanish speaking countries (lang es) as well as in Sweden (Stalinorgel).
Екінші дүниежүзілік соғыс
Воронежде жасалған "Катюша" зымыран атқыштары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген түрлі платформаларға орнатылды, оның ішінде жүк көліктеріне, артиллериялық тракторларға, танктерге және бронепоездарға, сондай-ақ теңіз және өзен кемелеріне шабуылдық қолдау қарулары ретінде. Совет инженерлері қалалық шайқастарда қолдану үшін теміржол рельстеріне жалғыз "Катюша" зымыранын орнатуды да жасады. Құрылымы салыстырмалы түрде қарапайым болды: зымыралар орнатылатын параллель рельстер тізбегі және рельстерді ұшыру позициясына көтеруге арналған бүгілетін жақтаудан тұрды. Әрбір жүк көлігінде 14-ден 48-ге дейін зымыран ұңғылары болды. BM-13 жүйесінің M-13 зымырасы ұзын, диаметрі және салмағы 72 конвенциялық артиллериялық зеңбірегінің қуатына шамалас болды. Тиімді экипаж болған жағдайда, зымыран атқыштар атудан кейін бірден жаңа орынға көшуге мүмкіндік алып, жаудың қарсы әрекет етуіне мүмкіндік бермейтін. "Катюша" батареялары көбінесе жау әскерлеріне күшті соққы беру үшін көп санымен шоғырландырылды. Қарудың кемшілігі – зымыран ұңғыларын қайта зарядтауға кететін уақыттың көптігі болды, ал конвенциялық зеңбіректер тұрақты, бірақ төмен ату жылдамдығын сақтай алды.
Katyusha rocket launchers, which were built in Voronezh, were mounted on many platforms during World War II, including on trucks, artillery tractors, tanks, and armoured trains, as well as on naval and riverine vessels as assault support weapons. Soviet engineers also mounted single Katyusha rockets on lengths of railway track to serve in urban combat. The design was relatively simple, consisting of racks of parallel rails on which rockets were mounted, with a folding frame to raise the rails to launch position. Each truck had 14 to 48 launchers. The M 13 rocket of the BM 13 system was long, in diameter and weighed making its power roughly equivalent to that of 72 conventional artillery guns. With an efficient crew, the launchers could redeploy to a new location immediately after firing, denying the enemy the opportunity for counterbattery fire. Katyusha batteries were often massed in very large numbers to create a shock effect on enemy forces. The weapon's disadvantage was the long time it took to reload a launcher, in contrast to conventional guns which could sustain a continuous low rate of fire.
Жауынгерлік тарихы
Көптік зымыран шығару қондырғылары Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде құпия сақталды және оларды пайдалану үшін НКВД әскерлерінің арнайы бөлімдері құрылды. Сәттілікке жеткеннен кейін, Қызыл Армия жаяу әскер дивизияларын қолдау үшін жаңа гвардиялық миномет батареяларын ұйымдастырды. Батарея құрамы төрт ұшыру қондырғысымен стандартталды. Олар соғыс кезінде неміс "Небельверфер" зымыранды ұшыру қондырғылары кеңінен таралғанға дейін НКВД бақылауында болды. 1942 жылдың маусым айында үш батареяда 96 ұшыру қондырғысынан тұратын жаңа M 30 стационарлық зымыранды ұшыру тіректерінің айналасында ауыр гвардиялық миномет батальондары құрылды. Шілде айында танк корпусының құрамына БМ-13 батальоны қосылды. 1944 жылы BM 31 48 ұшыру қондырғысы бар моторландырылған ауыр гвардиялық миномет батальондарында қолданылды. 1943 жылы гвардиялық миномет бригадалары, ал кейін дивизиялар құрылды, олар стационарлық ұшыру қондырғыларымен жабдықталды. Суық соғыс кезінде Кеңес Одағы "Катюша" сияқты көптік зымыран шығару жүйелерінің бірнеше үлгілерін пайдаланды, атап айтқанда, бұрынғы қарудан шабыт алған BM 21 "Град" және ірі BM 27 "Ураган". Артиллериялық оқ-дәрілердегі жетістіктер "Катюша" типті көптік зымыран шығару жүйелеріне қолданылды, оның ішінде суббоеприпастар, қашықтан орналастырылатын миналар және химиялық оқ-дәрілер. BM 13 Корея соғысында Қытай Халық еріктілер армиясы және Корея Халық армиясы Оңтүстік Корея және Біріккен Ұлттар күштеріне қарсы қолданды. Кеңес BM 13 Қытай-Совет қарым-қатынасы нашарламас бұрын Қытайға әкелінді және Халықтық азаттық армиясында қолданылды. Вьетмин оларды Бірінші Индокитай соғысының соңында Диен-Бьен-Фу шайқасында француздық Қиыр Шығыс экспедициялық корпусына қарсы қолданды.
The multiple rocket launchers were top secret at the beginning of World War II and a special unit of NKVD troops was raised to operate them. Following the success, the Red Army organized new Guards mortar batteries for the support of infantry divisions. A battery's complement was standardized at four launchers. They remained under NKVD control until German Nebelwerfer rocket launchers became common later in the war. In June 1942 heavy Guards mortar battalions were formed around the new M 30 static rocket launch frames, consisting of 96 launchers in three batteries. In July, a battalion of BM 13s was added to the establishment of a tank corps. In 1944, the BM 31 was used in motorized heavy Guards mortar battalions of 48 launchers. In 1943, Guards mortar brigades, and later divisions, were formed equipped with static launchers. During the Cold War, the Soviet Union fielded several models of Katyusha like MRL, notably the BM 21 Grad launchers somewhat inspired by the earlier weapon, and the larger BM 27 Uragan. Advances in artillery munitions have been applied to some Katyusha type multiple launch rocket systems, including bomblet submunitions, remotely deployed land mines, and chemical warheads. BM 13s were used in the Korean War by the Chinese People's Volunteer Army and Korean People's Army against the South Korean and United Nations forces. Soviet BM 13s were known to have been imported to China before the Sino Soviet split and were operational in the People's Liberation Army. The Viet Minh deployed them against the French Far East Expeditionary Corps during the Battle of Dien Bien Phu at the end of the First Indochina War.
Құрмет көрсетулер мен марапаттар
Катуша зымыранды атқылау құрылғысын жасауға қатысқандар тек 1991 жылы ғана ресми түрде мойындалды. КСРО Президенті Михаил Горбачевтің 1991 жылғы 21 маусымдағы жарлығымен И. Т. Клейменов, Г. Е. Лангемак, В. Н. Лужин, Б. С. Петропавловский, Б. М. Слонимер және Н. И. Тихомиров Катушаны жасаудағы еңбектері үшін Социалистік Еңбек Ері атағымен марапатталды.
Participants in the creation of the Katyusha rocket launcher received official recognition only in 1991. By decree of the President of the Soviet Union Mikhail Gorbachev dated June 21, 1991, I. T. Kleymenov, G. E. Langemak, V. N. Luzhin, B. S. Petropavlovsky, B. M. Slonimer and N. I. Tikhomirov were posthumously awarded title of the Hero of Socialist Labour for their work on the creation of the Katyusha.