Кіріспе
Иоганнес Брамстың хор мен оркестр үшін жазған шығармасы. "Schicksalslied" ("Тағдыр туралы ән"), Op. 54 – Фридрих Хёльдерлиннің өлеңіне оркестрлік сүйемелдеумен жазылған хорлық туынды және Йоханнес Брамстың маңызды хорлық шығармаларының бірі. Брамс осы жұмысты 1868 жылдың жазында Вильгельмсхавенде бастады, бірақ 1871 жылдың мамырына дейін аяқтамады. Бұл кешігудің басты себебі – Брамстың шығарманың соңы қалай болуы керек екендігіне қатысты шешімге келудегі тартыншақтығы болды. Шешім қабылдауға қысылмай, ол 1869 жылы аяқталған және 1870 жылы тұңғыш рет орындалған "Альто рапсодиясы", Op. 53-қа кірісті. "Schicksalslied" Брамстың "Неміс реквиемімен" бірге ең жақсы хорлық шығармаларының бірі саналады. Шындығында, Де Брамс туралы кітабында: "Егер Брамс осы бір туындыдан басқа ештеңе жазбаса да, оны ең ұлы композиторлардың қатарына қоюға жеткілікті болар еді" дейді. Осы шығарманың қолжазбасы АҚШ Конгресі кітапханасында сақтаулы.
The Schicksalslied (Song of Destiny), Op. 54, is an orchestrally accompanied choral setting of a poem written by Friedrich Hölderlin and is one of several major choral works written by Johannes Brahms. Brahms began the work in the summer of 1868 at Wilhelmshaven, but it was not completed until May 1871. The delay was primarily due to Brahms's hesitation over how the piece should end. Hesitant to make a decision, he began work on the Alto Rhapsody, Op. 53, which was completed in 1869 and first performed in 1870. Schicksalslied is considered to be one of Brahms's best choral works along with Ein deutsches Requiem. In fact, de argues in his book on Brahms, "Had Brahms never written anything but this one work, it would alone have sufficed to rank him with the best masters." The autograph manuscript of the work is preserved in the Library of Congress.
Аспаптар
Бұл шығарма екі флейта, екі гобой, екі кларнет, екі фагот, екі валторна, екі труба, үш тромбон, тимпани, скрипкалар тобы және төрт бөлімді хорға арналған.
Нысан
Бұл шығарма үш бөлімнен тұрады, олар былай белгіленген: Брамс Дитрихтің жеке кітапханасында Hölderlinнің "Гиперион" романынан Hölderlin өлеңдерінің жинағынан "Гиперионның Тағдыр Әнін" (Hyperions Schicksalslied) тапты. Дитрих жазбаларында Брамстың теңізді қарап тұрып, шығармаға шабыттанғанын еске алады: Жазда Брамс тағы да [Вильгельмсхавенге] келді, бізбен және Рейнталерлермен бірге айналасында экскурсия жасау үшін. Бір күні таңертең біз Вильгельмсхавенге бірге бардық, себебі Брамс әсем теңіз портын көруге қызығушылық танытты. Жолда, әдетте өте жандағы досымыз тыныш және мұңды болды. Ол сол күні ерте тұрып, кітап сөресінен Hölderlinнің өлеңдерін тапқанын және "Тағдыр Әнінен" қатты әсер алғанын айтты. Кейін, ұзақ серуендеп, барлық қызықты жерлерді аралағаннан соң, біз теңіз жағасында демалып отырғанда, Брамстың жағада жалғыз отырғанын көрдік. Ол "Тағдыр Әніне" арналған алғашқы эскизді жасап жатқан еді, ол көп ұзамай жарық көрді. Біз жоспарлаған Ұрвальдқа саяхат ешқашан өтпеді. Ол жұмысына берілу үшін Гамбургқа асықты. Дегенмен, Брамс шығарманы аяқтау үшін бірінші бөлімді толық қайта жазуға қанағаттанбады, себебі ол екінші бөлімде бейнеленген қатал шындықты жоққа шығарады деп ойлады. Бұл қайшылық шешілмей қалды, ал "Тағдыр Әні" жарияланбады, ал Брамс 1869–70 жылдардағы "Альто Рапсодияға" назарын аударды. Шығарма 1871 жылы Герман Леви (сол жылы "Тағдыр Әнінің" премьерасын өткізген) Брамсқа шешім ұсынғанға дейін толыққанды түрінде жүзеге аспады. Леви бірінші бөлімді толық қайталаудың орнына, шығарманы аяқтау үшін тек оркестрлік прелюдияны қайта енгізуді ұсынды. Левиге көз жеткізген Брамс үшінші бөлімді бірінші бөлімдегі оркестрлік прелюдияның байытылған аспаптық қосымшасымен және C мажорға көшірілген түрінде жазды. Брамс екінші бөлімнің бейшаралығы мен мәнсіздігін бірінші бөлімге қуанышты оралу арқылы бұзуға асықпады, бірақ кейбіреулер Брамстың оркестрлік прелюдияға оралуын "композитордың мәтіннің аяқталу идеясының қараңғылығын жеңілдетуге және бүкіл шығармаға жарық сәулесін түсіріп, көбірек үміт беруге талпынысы" деп қарастырады.
<blockquote>In the summer Brahms again came [to Wilhelmshaven], to make a few excursions in the neighbourhood with us and the Reinthalers. One morning we went together to Wilhelmshaven, for Brahms was interested in seeing the magnificent naval port. On the way there, our friend, who was usually so lively, was quiet and grave. He described how early that morning (he was always an early riser), he had found Hölderlin's poems in the bookcase and had been deeply impressed by the Schicksalslied. Later on, after spending a long time walking round and visiting all the points of interest, we were sitting resting by the sea, when we discovered Brahms a long way off sitting by himself on the shore writing. It was the first sketch for the Schicksalslied, which appeared fairly soon afterwards. A lovely excursion which we had arranged to the Urwald was never carried out. He hurried back to Hamburg, in order to give himself up to his work. However, Brahms was dissatisfied with this full restatement of the first movement to close the piece, as he felt that it would nullify the grim reality depicted in the second movement. This conflict remained unresolved, and Schicksalslied unpublished, while Brahms turned his attention to the "Alto Rhapsody" from 1869–70. The piece was not realized in its final form until a solution was suggested to Brahms in 1871 by Hermann Levi (who conducted the premiere of Schicksalslied later that year). Levi proposed that in lieu of a full return of the first movement, a reintroduction of only the orchestral prelude should be used to conclude the piece. Convinced by Levi, Brahms composed the third movement as a copy of the orchestral prelude in the first movement with a richer instrumentation and transposed into C major. While Brahms was hesitant to break the desperation and ultimate futility of the second movement by bringing a blissful return to the first, some see Brahms's return to the orchestral prelude as "a desire on the part of the composer to relieve the gloom of the concluding idea of the text by shedding a ray of light over the whole, and leaving a more hopeful impression".
Музыкалық элементтер
Schicksalslied, Джон Лоуренс Эрб "Брамстың барлық композицияларының ішіндегі ең танымал және оның кішігірім хорлық шығармаларының ішіндегі ең кемелдісі" деп санайды, кейде "Кіші реквием" деп аталады, өйткені ол Брамстың ең амбициялық хорлық композициясымен көптеген стильдік және композициялық ұқсастықтар бар. Дегенмен, "Шикселслидтің" романтикалық ерекшеліктері бұл шығарманы "Реквиемге" қарағанда "Альто рапсодияға" жақынырақ етеді. Қай шығармамен байланысты болса да, "Шикселсидтің" шебер композитордың жұмысы екені анық. Джон Александр Фуллер Мейтландтың айтуынша, "Шикселслид" шығармасында Брамс "қысқа хор балладасының үлгісін көрсетті, оған "Нэни", Op. 82, және "Gesang der Parzen", Op. 89-да Брамс кейіннен оралды". Сол сияқты, Хадоу бұл шығарманы "техникалық сұлулығымен, теңгерімнің дөңгелек симметриясымен және әуеннің әсемдігімен, сондай-ақ аккорд аккордқа айналатын таңғажайып каденцияларымен, түстердің араласуындай" мақтайды. Бірінші бөлім Адажио белгісімен белгіленген, ол ортақ уақытта және Ми мажорда басталады. Шығарма 28 тактылік оркестрлік прелюдиямен басталады (Брамс кейін үшінші бөлімде қайта оркестрлейді). 29-шы тактта альттар хор әуенінің бастапқы тұжырымын орындайды, сопранолар оны дереу қайталайды, ал хордың қалған бөлігі үйлесіммен қосады. "Шикселслид" шығармасындағы мәтіндік бейненің алғашқы мысалы 41-ші тактта кездеседі, хор "Glänzende Götterlüfte" әнін шырқағандағы "жарық" үйлесімдермен. 52-ші тактта оркестр арфаға ұқсас сүйемелдеумен хор Wie die Finger der Künstlerin Heilige Saiten жолына жаңа әуен ұсынады. 64-ші тактта оркестр альттар айтқан алғашқы тақырыптық әуенді қайталаудан бұрын басымды тональділікте (B мажор) тоқтайды. Алайда, бұл жолы әуенді бастапқыда мүйіз орындайды, ал бүкіл хор Schicksallos, wie der Schlafende Säugling тақырыбын қайталайды. Брамс бастапқы тақырыптық материалға басым тональділікпен оралғанда, қайталау тек 12 такт, ал бастапқы тұжырым 23 такт болған. Бұл бөлім 81-ші тактта ұқсас оркестрлік каденциямен аяқталады, бұл жолы тоникада. Мелодиялық тақырып бірінші бөлімде соңғы рет Und die seligen Augen (84-ші такт) хор жолында қайта оралады, ол E мажорда (96-шы такт) каденция жасайды. Оркестр бірінші бөлімді аяқтап, келесі тональділік ретінде C минорды дайындау үшін екі D азайтылған триада орындайды. Екінші бөлім C минор және метрде, аллегро деп белгіленген, ол сегіз ноталық қозғалыспен сегіз тактыде басталады. Оркестрлік сегіз нота 20 тактқа дейін жалғасады, хор Doch uns ist gegeben күйіне қосылады. Сегіз ноталар күшейіп, 132-ші тактта аяқталады, өйткені Брамс blindlings von einer Stunde zur andern лирикасын хорға бөліп, B азайтылған жетінші аккордты орнатады. Тыныс алуға ұқсас әсерді туғызу үшін Брамс Wasser von Klippe zu Klippe geworfen лирикасына гемиола енгізеді. Төртінші ноталарды тоқсандық үзілістермен ауыстыра отырып, бұл бөлім метрдің өзгергенін сезіндіреді, негізінен екі тактты бір тактқа айналдырады. Кәдімгі ырғақ 154-ші тактта қайта оралады, хор строфаны аяқтап, ақырында 172-ші тактта D мажорлық үштігіне каденция жасайды. 21 такттық оркестрлік интерлюдиядан кейін Брамс мәтіннің соңғы строфасын 194–222 және 222–273 такттардағы екі бөлек фугалық бөліммен қайталайды. Фугалық бөлімдерден кейін Брамс екінші бөлімді (фугаларды қоспағанда) D минорда қайталайды. Хор бірінші тұжырымның соңғы D мажорлық үштігін 322-ші тактта D азайтылған аккордымен ауыстырады. Каденциялық материал қайталанады, 332-ші тактта C минор тоникасына түседі. Екінші бөлім C педальді тонымен және хордың Хольдерлин өлеңінің соңғы жолдарын үзілістермен қайталайтын 54 такттық оркестрлік бөліммен аяқталады. 364-ші тактта басталатын Es қосылысы соңғы қозғалыс үшін C мажорға модуляцияны болжайды. Үшінші бөлім Адажио белгісімен белгіленген, C мажорда және ортақ уақытта қайта оралады. Бұл постлюдия оркестрлік прелюдиямен бірдей, аспаптардағы кейбір өзгерістерді және C мажорға транспозицияны қоспағанда.
The ordinary rhythm returns in measure 154 with the choir completing the stanza and ultimately cadencing on a D major triad in measure 172. After a 21 measure orchestral interlude, Brahms restates the last stanza of text with two separate fugal sections in measures 194–222 and 222–273. Following the fugal sections, Brahms repeats the entire second movement (excluding the fugues) in D minor. The chorus replaces their final D major triad of the first statement with a D diminished chord in measure 322. The cadential material then repeats, landing on the tonic C minor in measure 332. The second movement closes by way of a 54 measure orchestral section with a C pedal tone and the chorus intermittently repeating the last line of Hölderlin's poem. The addition of Es starting in measure 364 predicts the coming modulation to C major for the final movement. The third movement, marked Adagio, is in C major and returns to common time. This postlude is the same as the orchestral prelude, save for some changes in instrumentation and transposition into C major.