Кіріспе

Данияның Ұлттық галереясы (Statens Museum for Kunst, сонымен қатар "SMK", сөзбе-сөз Мемлекеттік өнер мұражайы) – Копенгаген қаласының орталығында орналасқан Данияның ұлттық галереясы. Мұражай 14-шы ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі даниялық және шетелдік өнер туындыларын жинақтап, тіркеп, сақтап, зерттеп, және олармен жұмыс істеді.

Жинақтар

Мұражайдың коллекцияларында шамамен 9000 картина мен мүсін, 240 000-ға жуық қағаздағы өнер туындылары, сондай-ақ ежелгі заман, орта ғасырлар және Ренессанс кезеңдерінен жасалған 2600-ден астам гипстен құйылған мүсіндер бар. Ескі заттардың көп бөлігі Дания патшалық коллекциясынан алынған. 2020 жылға дейін коллекциялардан шамамен 40 000 туындыны онлайн режимінде қолжетімді ету жоспарлануда.

Еуропалық өнер 13001800

1300–1800 жылдардағы еуропалық өнердің көрмесі – 500 жылдық кезеңдегі өнердің толыққанды жинағы. Онда Мантенья, Кранах, Тициан, Рубенс және Рембрандттың туындылары қойылған. Бұл өнер жинағы он үш бөлмеге таралып орналасқан және Даниядағы ең көне өнер коллекциясы болып табылады. Онда Даниялық, Голландтық, Фламандтық, Итальяндық, Француздық, Испандық және Неміс туындыларына ерекше мән берілген.

Дания және Скандинавия өнері 17501900

Дания және Скандинавия өнері 1750–1900 Дания суретінің бастапқы кезеңдерінен "Алтын ғасырға" дейін, содан кейін модернизмнің тууына дейінгі Скандинавия өнерін көрсетеді. Экспозицияда 24 галереяда 400-ден астам туынды ұсынылған. Абильдгаард, Эккерсберг, Кобке, Ринг және Хаммершоидің туындылары қойылған.

Француз өнері 1900-1930

SMK өзінің француз заманауи өнер коллекциясын 1928 жылы қайтыс болған коллекционер Йоханнес Румптың сыйға бергенімен алды. Бұл коллекцияда Матисс, Пикассо, Деран және Браке сияқты суретшілердің музейдегі ең танымал туындылары бар. Румп алғаш рет 1923 жылы осы жинақты SMK-ға ұсынған, бірақ директор Карл Мадсен оның жеткілікті деңгейде сапалы емес деп санап, қабылдаудан бас тартқан.

1900 жылдан кейінгі даниялық және халықаралық өнер

Мұражайдың 1993 жылғы кеңейтілісінде орналасқан бұл 20-шы және 21-ші ғасырлардағы коллекция көбінесе Данияның қазіргі заманғы өнерінің ең маңызды туындыларына арналған. Østre Anlæg паркіне беткейлеп жатқан суреттерден тұратын ұзын дәліз осы кезеңдегі туындылардың хронологиялық шолуын ұсынады, ал кішірек галереялар нақты суретшілер мен бағыттарға тоқталады.

Корольдік графикалық өнер жинағы

Корольдік графикалық өнер жинағында 240 000-нан астам туынды бар: мысбасулар, суреттер, гравюралар, акварельдер, литографиялық жұмыстар және қағаздағы өнердің басқа да түрлері. Бұл туындылар 15 ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейін жасалған. Бұл жинақтың қалыптасуы Христиан II тұсында басталды. 1521 жылғы күнделігінде неміс суретшісі Альбрехт Дюрер патшаға «барлық гравюраларымның ең жақсыларын» сыйға бергенін жазады. 1843 жылы бұрын патшаның жеке коллекциясы болған осы туындылар жұртшылыққа көрсетілді. 1896 жылы алғашқы ғимарат аяқталған соң, Корольдік суреттер жинағы және Корольдік қалыптар жинағымен бірге Статенс мұражайына көшірілді. Жинақта көптеген шетелдік туындылар болғанымен, оның басым бөлігін даниялық өнер құрайды. Бұл жинаққа баспа бөлмесі арқылы қол жеткізуге болады, бірақ сапар алдында жазбадан өту қажет.

Патшалық әсемдіктер жинағы

Корольдік құймалар жинағы Копенгагендегі Кішкентай теңіз қызы мен Найхвеннің арасында, 40-шы Толдбодгадеде орналасқан Батыс Үндістан қоймасында сақталады. Ол ежелгі дәуірден Ренессансқа дейінгі кезеңде әлемнің әртүрлі мұражайларынан, ғибадатханаларынан, шіркеулерінен және қоғамдық орындарынан жиналған 2000-нан астам жалаңаш гипстен құйылған мүсіндер мен рельефтерден тұрады. Корольдік құймалар жинағы тек арнайы шаралар үшін ғана ашылады. Бұл өнер алғаш рет 1895 жылы қойылды, мақсаты – батыс әлеміндегі әлеуметтік, саяси және эстетикалық сананың қалыптасуымен қатар, адам бейнесінің уақыт өте келе қалай өзгергенін көрсетіп, келушілерді біліммен тәрбиелеу болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, антик өнер көнешіл өнер дәстүрімен байланысты болғандықтан, сәннен шығып, маңызын жойды. 1966 жылы абстракт өнерге қызығушылық артқан соң, Корольдік құймалар жинағы сақтау үшін Копенгагеннің сыртындағы сарайға көшірілді және 1984 жылы Батыс Үндістан қоймасына қайта оралды.

Тарих

Данияның Ұлттық галереясының коллекциялары Дания монархтарының өнер палатасынан (Kunstkammeret) бастау алады. 1750 жылы неміс Герхард Морелл Фредерик V-нің өнер палатасының сақтаушысы болғанда, ол патшаға жеке суреттер жинағын құруды ұсынды. Жинақ басқа еуропалық патша үйлері мен жергілікті графтардың жинақтарынан кем болмауы үшін король итальяндық, Нидерландтық және неміс суреттерін көптеп сатып алды. Жинақ, әсіресе, фламанд және голланд өнерімен толықтырылды. Морелл сақтаушылық қызметі кезеңіндегі ең маңызды сатып алу – Андреа Мантеньяның «Қайғы шеккен Құтқарушы ретіндегі Мәсіх» туындысы болды. «Det Kongelige Billedgalleri» (Корольдік сурет галереясы) 1884 жылға дейін Christiansborg сарайында орналасқан, содан кейін сарай өртеніп кетті. Мұражай 1896 жылы ашылғанға дейін өнердің жаңа орны болған жоқ. Одан бері көптеген түрлі сатып алулар жасалды. 19 ғасырда мұражайда негізінен даниялық суретшілердің туындылары қойылды, осы себепті мұражайда «Данияның Алтын ғасыры» деп аталатын суреттердің бесi теңдессіз жинағы қалыптасты. Елде жоғары көркемдік деңгейдегі суреттер жасауға мүмкіндік болғаны жаңалық болды және бұл 1754 жылы Дания Корольдік Көркемсурет академиясының құрылуының нәтижесі болды. Соңғы кезде жинаққа жомарт сыйлықтар мен ұзақ мерзімді несиелер үлкен әсер етіп келеді. 1928 жылы Иоганнес Рамптың француз модернизмінің алғашқы суреттерінен құралған үлкен коллекциясы мұражайға сыйға тартылды. Одан кейін француз дәстүріндегі суреттер мен мүсіндер сатып алынды.

Сәулет

Мұражайдың түпнұсқа ғимаратын Вильгельм Далеруп пен Г.Е.В.Мёллер жобалаған және 1889–1896 жылдары тарихи итальяндық Ренессанс стилінде салынған. Мұражайдың арт жағында архитекторлар Анна Мария Индрио мен Мадс Мёллердің Arkitektfirmaet C. F. Møller компаниясынан жобалаған үлкен заманауи қосымша орналасқан. Бұл қосымша 1998 жылы кең ауқымды қазіргі заманғы өнер коллекциясын орналастыру үшін салынған. Екі ғимарат шыны панельді "Скульптуралар көшесі" және театр арқылы байланыстырылған, ол мұражайдың бүкіл ұзындығымен созылып, Østre Anlæg паркіне қарап тұрады. Осы аймақта лекциялар, концерттер және инсталляциялар өткізіледі.