Кіріспе
Неміс өнер жинаушысы (1869–1939)
Хелен Кроллер Мюллер (11 ақпан 1869 – 14 желтоқсан 1939) – неміс өнер жинаушысы. Ол маңызды өнер коллекциясын құраған алғашқы еуропалық әйелдердің бірі болды. Винсент ван Гогтың генийін таныған алғашқы коллекционерлердің бірі ретінде оған есімдер тіркелген. Оның барлық жинағы, күйеуі Антон Кроллермен бірге үлкен орманды имелігімен бірге, Нидерланд үкіметіне сатылды. Бүгінде бұл Кроллер Мюллер мұражайы мен мүсін бағы және Нидерландтағы ең ірі ұлттық парктердің бірі – Хоге Велуве ұлттық паркі.
Өмір және мансап
Ол Германияның Эссен қаласында бай өнеркәсіпші отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Вильгельм Мюллер Wm. H. Müller & Co. компаниясының иесі болды, бұл компания тау-кен және болат өнеркәсібін шикізатпен қамтамасыз ететін өте табысты кәсіпорын еді. Ол 1906–1907 жылдары Хенк Бреммерден сабақ алды. Ол сол кезде Нидерландыдағы ең бай әйелдердің бірі болғандықтан, Бреммер оған өнер жинағын құруды ұсынды. 1907 жылы ол Пол Габриэльдің «Ландшафттағы пойыз» картинасымен жинағын бастады. Кейіннен Хелен Кроллер-Мюллер жақын уақытта өнерді жинауға құштар азаматқа айналды және Винсент ван Гогтың генийін бірінші болып таныған адамдардың бірі болды. Ол ақырында 90-нан астам Ван Гог картинасы мен 185 сурет жинады, бұл суретшінің әлемдегі ең ірі жинақтарының бірі, Амстердамдағы Ван Гог мұражайынан кейін екінші орында тұрады. Ол сондай-ақ голланд суретшісі Барт ван дер Лектің 400-ден астам туындысын сатып алды, бірақ оның танымалдылығы Ван Гогтың туындылары сияқты шарықтамаған еді. Кроллер-Мюллер Пикассо, Жорж Браке, Жан Метцингер, Альберт Глейз, Фернан Легер, Диего Ривера, Хуан Грис, Пит Мондриан, Джино Северини, Джозеф Часки, Огюст Эрбен, Жорж Вальмиер, Мария Бланшар, Леопольд Сурваж және Тобен сияқты заманауи суретшілердің туындыларын да жинады. Дегенмен, Бреммер оған Жорж Сераның «Ла Гранде-Жатте аралындағы жексенбі күнгі түс» картинасын сатып алмауға кеңес берді, ол 20 ғасыр өнерінің маңызды символы болып шықты. Ол Сераның «Le Chahut» картинасын сатып алды, бұл қазіргі заманғы өнер тарихындағы тағы бір маңызды туынды. Сонымен қатар, ол туған Германиясының суретшілерінен қашықтап, олардың туындыларын «жетілдіргіш емес» деп тапты. 1928 жылы Антон мен Хелен жинақты және мұраларды қорғау үшін Кроллер-Мюллер қорына негіз салды. 1935 жылы олар голланд халқына барлық жинағын, шамамен 12 000 нысанды, өз саябағындағы үлкен мұражай салынған жағдайда сыйға берді. Нидерланд үкіметінің қамқорлығында 1938 жылы ашылған Кроллер-Мюллер мұражайы. Кроллер-Мюллер мұражайы олардың 75 акр (300 000 м²) орманды ауылдық иелігінде орналасқан, бүгінде Нидерландыдағы ең үлкен ұлттық парк – Оттерло қаласы мен Арнем қаласының жанындағы Хоге Велуве ұлттық паркі. Олардың көліне жақын орналасқан Jachthuis Sint Hubertus аңшылық үйіне және олардың жақын досы, Оңтүстік Африканың буер генералы Кристиан де Веттің мүсініне жақын жерде сәнді өнер галереясы салу жоспарланған. Соғыс қаупіне байланысты жоспарлар олардың өмірінде жүзеге асырылмады, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін үлкен орманды мүсін бақшасы мен қарапайым ашық көрме кеңейтілді, онда Роденнің мүсіндері мен әлемдегі Ван Гог картиналарының екінші үлкен жинағы, соның ішінде әйгілі «Күнбағыстар» қойылды.