Банкоктың кедей аудандарының "Періштесі" Пратиб Унгсонгтам Хата

Кіріспе

Пратеп Унсонгтам Хата (ประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ; 1952 жылғы 9 тамызда туған) – Тайландтың Бангкок қаласындағы Кхлонг Тоэй ауданындағы тұрғын үйлермен күрескені үшін танымал тай белсендісі. Оның қолдаушылары арасында ол «Ұстаз Пратеп», «Кхлонг Тоэйдің періштесі» немесе «Тұрғын үй періштесі» деп белгілі. 1978 жылы ол қоғамдық қызмет көрсеткені үшін Рамон Магсейсей сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ Дуанг Пратеп қорын құрып, оның бас хатшысы болды. Ол 1992 жылғы оппозициялық қозғалыстың лидерлерінің бірі болды. 2000 жылы Бангкок қаласынан Сенатқа сайланды.

Өмір

Пратип Унсонгтам Бангкоктың Клонг Тоэй ауданындағы кедей үйлерде дүниеге келген. Оның әкесі Қытайдан көшіп келген балықшы, анасы тайлық. Ата-анасы заңсыз салынған үйде тұрғандықтан, оның туу туралы куәлігі болмаған және мемлекеттік мектепке қабылдануға құқығы жоқ еді. Төрт жыл бойы ол салыстырмалы түрде арзан жекеменшік мектепке барып оқи алды. 12 жасында ол мектепті тастауға мәжбүр болды, себебі ата-анасының ақшасы бітті. Ол Бангкок портының доктарында жұмыс істей бастады, отты жағармайларды жинап, кемелердің қабырғаларынан тотты сызып тастады. Ол күн сайын бір баттан тұратын аз жалақысынан ақша жинап, 15 жасында кешкі мектепте орта білім алуға мүмкіндік алды. Ол секілді, көптеген кедей балалардың қалыпты мектепке баруға мүмкіндігі болмағандықтан, Пратип өз үйінде «Бір баттық мектепті» ашты. Ол көп уақытын балалар мен олардың отбасыларына кедейлік жағдайында тіршілік етуге көмектесуге арнады. 1972 жылы Тайланд Порт басқармасы (PAT) елді мекен тұрғындарын үйден шығарып тастаумен қорқытқанда, ол өз нысандарын кеңейтуді жоспарлап отырды. Пратип пен оның ісі туралы «Бангкок Пост» газетінің тілшісі жазды, соның арқасында оның мектебі жеке тұлғалардан, шетелдік елшіліктерден және Бангкок банкінен қаржылай көмек алды. Тамасат университетінің студенттері ерікті мұғалімдер ретінде оған қолдау көрсетуге келді. Ақырында, PAT компромистік шешімге келісіп, 1 км қашықтықта жаңа орын берді. 1974 жылы мектеп жаңа ғимаратта ашылды, ал 1976 жылы Бангкок қалалық әкімшілігі оны ресми мойындады және туу туралы куәлігі жоқ балаларға қатысты саясатын қайта қарады. Сол жылы Пратип Суан Дусит мұғалімдер колледжінен білім туралы диплом алды. 1978 жылы Пратипке «Халыққа қызмет еткені үшін Рамон Магсайсай» сыйлығы табысталды. Ол жүлде ақшасын «Үміт оты» (Duang Prateep Foundation - DPF) деген атпен қайырымдылық қорын құруға жұмсады және оның бас хатшысы болды. Осылайша ол қоғамның құрметіне ие болды. Сирикит патшайым оны Магсайсай сыйлығын алғанымен құттықтады. 1980 жылы Білім министрлігі (бұрын оның күш-жігеріне қарсы болған) оны Таиландтың ең үздік мұғалімі деп атады. 1981 жылы ол «Адамзат игілігіне қосқан үлесі үшін» Джон Д. Рокфеллер III жастар сыйлығын алған алғашқы азиялық азамат болды. Ол жүлдеден түскен ақшаға кедей балаларға көмектесетін қорын құрды. Сол жылы премьер-министр Прем Тинсуланонда да кедей аудандар мен оның мектебіне сапар жасады. 1992 жылы ол Демократиялық конфедерация комитетінің мүшесі және генерал Сухинда Крапрайунның әскери қолдауымен билікке келген үкіметке қарсы оппозицияның жетекшілерінің бірі болды. Бұл «Қара мамыр» деп аталатын қанды қақтығыстарға және Сухинданың отставкаға кетуіне әкелді. 2000 жылы Таиландта Сенатқа тікелей сайлау өткенде, ол парламенттің осы палатасында орын алды. Ол өзінің билігін кедей және кемсітілген адамдардың құқықтарын қорғау үшін пайдаланды. 2004 жылы Швеция королевасы Сильвиядан Балалар құқықтары үшін Дүниежүзілік сыйлықты алды. 2006 жылы Таиландта төңкеріс болғаннан кейін ол Диктатураға қарсы демократия үшін Біріккен майданның («Қызыл көйлектер») жақтасы болды. 2010 жылғы наразылықтар кезінде ол қозғалыстың орташа бағыттағы бөлігіне жатты және топтың ішіндегі радикалды тенденцияларды көріп алаңдады. Оның «Қызыл көйлектерге» деген адалдығы мен Таиландтағы саяси поляризация оның Дуанг Пратеп қорына ел ішіндегі қаржылай көмек азаюына себеп болды. Қарсы саяси лагерьге жақын тұратын кейбір донорлар «қызыл көйлек» басқарған ұйымға садақа беруден бас тартып, төлемдерін тоқтатты.

Prateep Ungsongtham was born in a slum in Bangkok's Klong Toei district. Her father was a fisherman emigrated from China, her mother was Thai. As her parents lived in an illegally erected home, she had no birth certificate and was denied admission to a public school. For four years, she could visit a relatively cheap private school. She had to drop out when she was 12 years old and her parents ran out of money. She started working on the docks of the Bangkok port, packing firecrackers and scraping rust off ships' hulls. She saved money from her meagre wages (about one baht per day) and at 15 she was able to pay for secondary education at an evening school. Because most slum children, like her, could not go to a regular school, Prateep opened her own One Baht a Day School at her home. She spent much time helping children and their families to cope with the conditions of slum life. When the slum dwellers were threatened with eviction by the Port Authority of Thailand (PAT) which wanted to expand its facilities in 1972, a Bangkok Post reporter interviewed Prateep and her cause was publicly known. Her school received donations from private individuals, foreign embassies and the Bangkok Bank. Thammasat University students came to support her as voluntary teachers. Eventually, the PAT had to agree to a compromise solution and made a new site available 1 km away. In 1974, the school opened a real school building, and in 1976 it was officially recognised by the Bangkok Metropolitan Administration, which also revised its policy towards children without birth certificate. In the same year, Prateep received her diploma of education from Suan Dusit Teachers College. In 1978 Prateep received the Ramon Magsaysay Award for Public Service. She used the prize money to establish the Duang Prateep Foundation (DPF; "flame of hope") and became its secretary general. Now, she began to also receive recognition from the establishment. Queen Sirikit congratulated her upon receiving the Magsaysay Award. In 1980, the Ministry of Education (which once had opposed her efforts) named her the most outstanding teacher of Thailand. In 1981, she became the first Asian citizen to receive the John D. Rockefeller III Youth Award for "outstanding contribution to Mankind". With the prize money she established the Foundation for Slum Child Care. In the same year, Prime Minister Prem Tinsulanonda visited the slums and her school. In 1992 she became a committee member of the Confederation for Democracy and one of the leaders of the opposition to the then ruling military sponsored government of General Suchinda Kraprayoon, that led to the bloody clashes of "Black May" and the eventual resignation of Suchinda. In Thailand's first direct election of the Senate in the year 2000, she won a seat in this chamber of parliament. She used her position to advocate the rights of the poor and discriminated people on political level. In 2004, she received The World's Children's Prize for the Rights of the Child from Queen Silvia of Sweden. After the coup d'état in Thailand 2006, she became a supporter of the United Front for Democracy Against Dictatorship ("Red Shirts"). During the protests of 2010, she belonged to the more moderate wing of the movement and was concerned to see the militant tendencies within the group. Her commitment to the "Red Shirts" and the political polarisation in Thailand led to a decline of donations for her Duang Prateep Foundation from within the country. Some regular donors who are affiliated with the opposite political camp refused to give to an organisation headed by a "Red Shirt" and stopped their payments.

Жеке өмір

1987 жылы ол жапон азаматы Тацуя Хатаға тұрмысқа шықты, ол Кинки университетінде халықаралық қатынастарды зерттеу профессоры және қайырымдылықпен айналысатын белсенді.