Кіріспе

Уақытты дискретті аралықтарға бөлу арқылы акция опцияларын бағалау әдісі.

Қаржы саласында торлы модель – дискретті уақыт моделі қажет болатын туынды құралдарды бағалауға қолданылатын техника. Акция опциялары үшін, мысалы, америкалық опцияны бағалау кезінде, опцияны жүзеге асыру туралы шешім мерзіміне дейін және оның соңына дейін "барлық" уақытта (кез келген уақытта) қабылдау қажет. Ал Black-Scholes сияқты үздіксіз модель еуропалық опцияларды ғана бағалауға мүмкіндік береді, оларды опцияның мерзімі біткенде ғана жүзеге асыруға болады. Пайыздық туынды құралдар үшін торлы модельдер үздіксіз модельдермен кездесетін көптеген мәселелерді, мысалы, номиналға жақындауды шешуге де көмектеседі. Бұл әдіс сонымен қатар кейбір экзотикалық опцияларды бағалау үшін де қолданылады, себебі олардың төлемі жолға тәуелді болғандықтан, опция бағасын анықтау үшін қолданылатын Монте-Карло әдістері ертерек жүзеге асыру арқылы туынды құралды тоқтатудың оңтайлы шешімдерін ескере алмайды. Дегенмен, қазіргі таңдағы әдістер бұл мәселені шешуге мүмкіндік береді.

Гибридті бағалы қағаздар

Гибридті бағалы қағаздар, акция және облигация сипаттамаларын біріктіретін, ағаштарды қолдану арқылы бағаланады. Конвертирленетін облигациялар (КО) үшін Цивериотис пен Фернандестің (1998) әдісі облигацияның құнын әрбір түйінде КО конвертирленетін жағдайларда туындайтын «акция» компонентіне және КО өтелген жағдайларда туындайтын «қарыз» компонентіне бөлуді көздейді. Сәйкесінше, екі ағаш құрастырылады, онда дисконттау тәуекелсіз және кредит тәуекеліне түзетілген ставка бойынша жүзеге асырылады, ал олардың қосындысы КО құнын құрайды. Акция түріндегі ағашты қысқа мерзімді ставка ағашымен біріктіретін басқа да әдістер бар. Goldman Sachs (1994) алғаш жариялаған баламалы тәсіл компоненттерді бөліп қарастырмайды, керісінше дисконттау бір ағаш ішінде конверсия ықтималдығымен салмақталған тәуекелсіз және тәуекелді пайыздық ставка бойынша жүзеге асырылады. Қараңыз, Шартты түрлендірілетін облигация. Жалпы алғанда, акцияны фирмаға жасалған колл опциясы ретінде қарастыруға болады: фирманың құны белгілі борыштың құнынан төмен болған жағдайда акционерлер фирманың борышын өтеуді қаламайды; олар өтеуді таңдайды және оны жоюды емес (яғни, өз опцияларын жүзеге асырады). Мұндай жағдайларда, әсіресе қиын жағдайдағы фирмаларға қатысты, акция талдауы үшін торлы модельдер жасалған. Сонымен қатар, корпоративтік қарызды бағалауда акционерлердің шектеулі жауапкершілігі мен 11-тарауға қатысты сот ісі арасындағы байланыс торлы модельдеу арқылы қарастырылған. Пайыздық деривативтер үшін «гректерді» есептеу акцияға қатысты есептеулермен ұқсас. Дегенмен, гибридті бағалы қағаздар үшін қосымша талап бар: пайыздық ставкалардың жалпы өзгеруіне сезімталдықты бағалау қажеттігі. Құрастырылған опциясы бар облигация үшін стандартты мерзімге дейінгі кірістілік негізіндегі ұзақтығы мен қисықтығының есептеулері опцияның жүзеге асырылуына байланысты ақша ағынының өзгеруін ескермейді. Бұл мәселені шешу үшін тиімді ұзақтығы мен қисықтығы енгізіледі. Мұнда, rho және vega сияқты, пайыздық ставка ағашы өнімділік қисығының жоғары және төмен параллель ығысуы үшін қайта құрылады және бұл өлшемдер облигация құнының сәйкес өзгеруін ескере отырып, сандық түрде есептеледі.