Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сенегалдағы дін
Religion in Senegal
Ислам – Сенегалдағы басым дін. Ел халқының 97 пайызы мұсылман деп есептеледі. Ислам 11 ғасырдан бері Сенегалда таралған. Француз отарлауымен суфилік бауырластықтар кеңейді, себебі адамдар отаршылдық билікке емес, діни авторитетке жүгінді. Басты суфилік тәріктер – Тиджания, Муридия немесе Муридтер, сондай-ақ, шамалы дәрежеде, пан-исламдық Қадирия және кіші Лейен тәріктерi. Шамамен 1 пайызы шииттерді құрайды.
Islam is the predominant religion in Senegal. 97 percent of the country's population is estimated to be Muslim. Islam has had a presence in Senegal since the 11th century. Sufi brotherhoods expanded with French colonization, as people turned to religious authority rather than the colonial administration. The main Sufi orders are the Tijaniyyah, the Muridiyyah or Mourides, and to a lesser extent, the pan Islamic Qadiriyyah and the smaller Layene order. Approximately 1% are Shiites.
Исламның пайда болуы
Сенегалда мұсылмандық дәстүрі мың жылға жуық уақыттан бері сақталып келеді. Исламның бұл аймақтағы ықпалы 1040 жылы Такрур королі Уар Джабидің дінге өтуімен басталды, бұл Солтүстік және Батыс Африка арасындағы Сахара арқылы жүзеге асылатын сауданың нәтижесі болуы мүмкін. Король өзінің халқын, қазір Тукулорлар немесе Тукулор этносы деп аталатын топты, дінге шақыруға тырысты. Бірақ бұл қозғалысты Тиджания тарикаты басып өтті. Кейбір зерттеушілер марабтардың Сенегалдың мүддесін ескере отырып, француздармен ынтымақтасқанын, себебі олардың басқа таңдауы болмағанын айтады. Ең ірі екі тарикат – Тиджания және Муридия немесе Муридтер, алайда, жалпы ислами Қадирия және кішігірім Лейне тарикаты да елдің әртүрлі аймақтарында кездеседі. Тарикат құрған әрбір негіздеушінің мақсаты – барлық мұсылмандарды біріктіру болып табылады. Дегенмен, шындығында, тарикат мүшелері көбінесе өз тарикатының жолын басқалардан артық деп есептейді. Лейнелер – шағын, бірақ қарқынды өсіп келе жатқан суфи тарикаты. Олардың кейбір сенімдері, мысалы, негізін қалаушының өзінің Пайғамбар екенін айтуы, ислами қағидаларға қайшы келеді деп саналады және осы себепті басқа мұсылмандар тарапынан жиі қабылдамайды. Тарикат мүшелері өздерінің қауымдарында кішігірім топтар немесе даиралар құрады. Бұл топтар бейресми түрде діни әндер орындау, дұға ету, басқа да құлшылық түрлерін жасау және тарикаттарының тарихын талқылау үшін жиналады. Олар сондай-ақ, марабтарына бару сапарлары сияқты діни шараларды ұйымдастырады. Даираларды аудан тұрғындары, кәсіпорын қызметкерлері немесе университет студенттері құруы мүмкін. Бұл топтар мараб пен оның ізбасары арасындағы байланысты, тіпті қашықтық болған жағдайда да жаңартып береді. Даиралар Сенегалдағы барлық тарикаттарда кездеседі.
For nearly a millennium, there has been a Muslim presence in Senegal. Islam's influence in the area began with the conversion of King of Takrur, War Jabi in 1040, likely as a result of the Trans Saharan trade between North and West Africa. The King attempted to convert his subjects, who are now referred to as Tukulors or the Toucouleur people, This movement was eclipsed by the Tijaniyyah brotherhood. Some argue that the marabouts collaborated with the French out of best interests for Senegal, because they felt they had no other choice. The two largest orders are the Tijaniyyah and the Muridiyyah or Mourides, although the pan Islamic Qadiriyyah and the smaller Layene brotherhood are also represented in parts of the country. In creating a brotherhood, each founder often has the objective of uniting all Muslims. However, in practice, those within a brotherhood often emphasize the superiority of their brotherhood's path over others. The Layene are a small but growing Sufi brotherhood. They are often rejected by the larger Muslim population for beliefs some call un Islamic, including their founder's assertion that he was a Prophet. Members of brotherhoods also create smaller associations or daairas within their communities. These groups meet informally to sing religious songs, pray, engage in other types of devotion, and discuss the history of their brotherhood. They also organize religious activities, such as trips to see their marabout. Daairas may be created by residents of a neighborhood, employees of a business, or students at a university. These associations revitalize the connection between marabout and follower, even when separated by distance. Daairas are present in all Senegalese brotherhoods.
Әйелдер мен басшылар
Сенегалдық әйелдер суфилік бауырластықтарда белсенді. Олар жиі дааираларда – бауырластықтың кішігірім қоғамдық бірлестіктерінде ұйымдастырушылық жұмыстарды жасайды немесе маңызды рөлдер атқарады. Әйелдер қоғамда ерікті еңбек ету, марабуттарға ақша жинау, діни сапарларды ұйымдастыру, немесе радио мен телеарналарда дааираның қызметін жарнамалау сияқты қоғамдық қызметтер атқарады. Сирек болғанымен, әйелдер бауырластық ішінде рухани көшбасшылар немесе марабуттар бола алады. Мориделердің бір әйел маработы – Сохна Магат Диоп, әкесінен осы лауазымды мұрагерлік еткен. Қадирия бауырластығының әйелдері де марабут дәрежесіне жеткен. Leichtman (2017) мәліметтеріне сәйкес, Моздахирдің түрлі ауылдық даму жобалары Сенегалдағы шиит мұсылмандары арасындағы қала мен ауыл арасындағы айырмашылықты азайтуға көмектеседі және Сенегалдағы шиит мұсылмандарының санын арттыруға септігін тигізді.
Senegalese women are active in Sufi brotherhoods. They often organize or play significant roles within daairas, a brotherhood's smaller community associations. Women play a public role in the community doing volunteer work, collecting money for the marabout, organizing religious visits, or promoting the daaira's activities on the radio or television. Though rare, women can even become spiritual leaders or marabouts within the brotherhood. The Mourides have had one female marabout, Sokhna Magat Diop, who inherited her father's position. Qadiriyya women have also attained the position of marabout. According to Leichtman (2017), Mozdahir's various rural development projects help bridge the urban rural divide among Shi'i Muslims in Senegal, and have helped to increase the number of Shi'i Muslims in Senegal.
Танымал мәдениет
Суфизмнің маңыздылығы Сенегалдың қазіргі заманғы халықтық мәдениетінде анық байқалады. Сенегалдық әншілердің көбінің әндерінде суфизм тарихынан алынған тақырыптар кездеседі. Көбінесе суфилік басшыларды мақтан тұтатын әндер, сондай-ақ рухани көшбасшылардың саясатқа араласуына байланысты туындаған дау-дамайлар туралы туындылар жиі ұшырасады. Бааба Маал және Юссу Н'Дур сияқты халықаралық жұлдыздар өз шығармаларында суфизм тақырыбын қолданады. Юссу Н'Дурдың "Египет" альбомының барлығы суфизмге арналған. Н'Дур бұл альбомды өзінің жеке діни сенімін зерттеу және Солтүстік Африка мен араб исламын Батыс Африка суфизмімен байланыстыру құралы деп сипаттайды.
The importance of Sufism is evident in Senegal's modern popular culture. Nearly every Senegalese singer has a song incorporating themes of Sufi history. Especially common are praise songs honoring individual Sufi leaders, as well as work having to do with the controversy of spiritual leaders involving themselves in politics. International stars such as Baaba Maal and Youssou N'Dour incorporate Sufi themes into their work. Youssou N'Dour's entire album Egypt deals with Sufism. N'Dour describes the album as an exploration of his own personal faith, as well as a means of connecting North African and Arab Islam to West African Sufism.