Швед велошабазының тарихы: Томми Примнің жетістіктері

Кіріспе

Швед велосипедшісі Томми Прим (29 шілде 1955 жылы туған) – 1980 және 1986 жылдар аралығында Италияның Bianchi командасында жарысқан зейнеткер шведтік кәсіби велосипедші. 1983 жылы ол Париж-Брюссель жарысын жеңіп, классикалық жарыста жеңіске жеткен алғашқы скандинавиялық спортшы болды. Оның мансабындағы басқа да маңызды жетістіктері – Тиррено-Адриатико және Тур де Романди жарыстарында жеңіске қол жеткізуі, сондай-ақ 1981 және 1982 жылдары «Джиро д’Италия» кезеңінде екінші орынды екі рет иеленуі.

Өмірбаян

Прим жас кезінде Варбергтегі жергілікті CK Wano вело клубында жарысты және 1972 жылы Швецияның жасөспірімдер чемпионы атанды. Әуесқой ретінде ол 1976 және 1979 жылдары Швеция чемпионы, ал 1975 және 1976 жылдары скандинавиялық әуесқой чемпионы болды. 1976 жылы ол Ұлыбритания турының 22 жасқа дейінгі классификациясында жеңіске жетті, бұл Швеция ұлттық құрамасымен жасаған алғашқы шетел сапары болды. 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында командалық уақыт сынағында өнер көрсетті. 1978 және 1979 жылдары Прим жоғары бағаланған итальяндық көп күндік жарыс Settimana Bergamasca-да жоғары нәтижелер көрсетті. Примнің Bergamasca-дағы жетістіктері жоғары деңгейдегі кәсіби командалардың назарын аударды және 1979 жылдың соңында Прим итальяндық Bianchi–Piaggio командасымен кәсіби спортқа қадам басты, бұл шешімді сол командадағы скандинавиялық Кнут Кнудсен мен Альф Сегерселлдің болуы жеңілдетті. Оның команда менеджері – шебер тактик Джанкарло Ферретти болды. Прим өзінің дебюттік маусымында 1980 жылы бірден көзге түсті, маусымның басында Сардиния турында жетінші орынды иеленді және Париз–Ницца жарысында командалық уақыт сынағында жеңіске жеткен Bianchi командасының құрамында болды. Бұл жақсы форма оған Италия турына (Giro d'Italia) қатысуға мүмкіндік берді, онда ол Терамоға дейінгі кезеңде жеңіске жетті, сонымен қатар жалпы есепте төртінші орынды алып, жас жүргізушілердің жейдесін иеленді. Ол итальяндық спринтер Джованни Мантованиді кедергілерге ұшыратып, Соррентоға дейінгі кезеңді жеңгеннен кейін де дисквалификацияланды. Сол маусымның соңында ол итальяндық бір күндік жарыс Coppa Ugo Agostoni-дің жеңімпазы атанды. 1981 жылы Прим Италия турына (Giro d'Italia) жақсы формамен келді, өйткені итальяндық жарысқа дейін Tour de Romandie-ді жеңіп алған еді, ол ақтық сызықта Джованни Баттаглиннен кейін екінші орынды иеленді. Көптеген сарапшылар Примнің Bianchi командасы үш команда жетекшісін (итальяндық Сильвано Контини мен Джамбаттиста Баронкелли) қолдаған емес, оған толық қолдау көрсеткенде 1981 жылғы Италия турын жеңуге мүмкіндігі болғанын айтты. 1982 жылы Прим тағы да Италия турында екінші орынды иеленді, тактикалық тұрғыдан шебер Бернард Хинодан жеңіліс тапты. 1983 жылы Прим Bianchi командасының жалғыз команда жетекшісі ретінде Италия турына қатысты және бірінші кезеңнің командалық уақыт сынағынан кейін көшбасшылардың қызғылт жейдесін алып, жақсы бастады, алайда таулардағы формасы әдеттегіден нашар болды және ол жалпы есепте көңіл көншілік 15-ші орында аяқтады. 1983 жылдың қыркүйегінде ол Париж–Брюссель жарысын жеңіп алды, ол кезде ол әлі де «классикалық» жарыс саналды. Ол 280 шақырымға созылған ертерек үзіліспен шығып кетті, финиш алдында Альсемберг төбесінде өзінің серіктерін тастап, финиш сызығына дейін жеңіске жетті және классикалық жарыста жеңіске жеткен алғашқы скандинавиялық жүргізуші болды. 1984 жылы Прим Италиядағы Тиррено–Адриатико көп күндік жарысын жеңіп алып, үлкен үміттерді болды, бірақ Италия турына бірнеше күн қалғанда апатқа ұшырап, маусымы қиын жағдайға түсті. 1985 жылы команданың атауы Sammontana–Bianchi деп өзгертілді, жаңа менеджері Владимир Бортолоцци болды, Морено Аргентин Томмимен бірге команданың жетекшісі болу үшін шақырылды. Прим сол жылғы Италия турын велосипед спортының үш супержұлдызы Бернард Хино, Франческо Мозер және Грег Лемондтан кейін төртінші орында аяқтады. 1986 жылы Прим көңіл көншілік Италия турына қатысты, жалпы есепте 21-ші орынды иеленді, бұл оның командасын 1982 жылы қайтадан енгізілгеннен бері әрдайым қатысқан Швеция турына қатыспау туралы шешім қабылдауға итермеледі. Томмидің бұл оқиғаға реакциясы 1986 жылғы маусымның ортасында 31 жасында велосипед спортынан зейнеткерлікке шығу туралы жариялау болды, ол шаршағанын және енді 100% күшін сала алмайтынын сезінді. Велосипед жарысынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Томми туған Швециясында велосипед дүкенін ашты, содан кейін пошта арқылы тапсырыс беруші фирмада, арақ диірменінде және содан кейін лосось түтіндеу зауытында жұмыс істеді. 2000 жылы Томмиге UCI-ге тіркелген шағын Team Crescent командасының менеджері болуға мүмкіндік берілді, ол Швецияның 23 жасқа дейінгі саяхатшыларын насихаттау үшін шведтік команда болды. Ол талантты жүргізушілерді анықтауда сәттілікке қол жеткізді, өйткені команда Team Crescent-тен Bianchi Scandinavia-ға дейін Bianchi Nordic-ке дейін дамыды. Команда 2004 жылғы маусымның соңында таратылды.

Prim rode for the local CK Wano cycling club in Varberg as a youngster and became Swedish Junior champion in 1972, as an amateur he was Swedish champion in 1976 and 1979 as well the Scandinavian amateur champion in 1975 and 1976. He took the under 22 classification of the Tour of Britain in 1976, in what was his first trip abroad with the Swedish national team. He competed in the team time trial event at the 1976 Summer Olympics. In 1978 and 1979 Prim turned in top class performances in the highly rated Italian stage race Settimana Bergamasca, which has been won by some of the Worlds top riders before they turned professional. Prim's feats in the Bergamasca race caught the eye of the top professional teams and at the end of 1979 Prim turned professional with the Italian Bianchi–Piaggio squad, a decision which was made easier by the presence of fellow Scandinavians Knut Knudsen and Alf Segersäll in that team. His team manager would be master tactician Giancarlo Ferretti. Prim's made an immediate impact as a professional in his debut season of 1980, he finished seventh in the early season Tour of Sardinia and was part of the Bianchi team that won the team time trial stage at Paris–Nice, this good form ensured him a ride in the Giro d'Italia where he took a stage into Teramo as well as finishing fourth overall and taking the young riders jersey. He was also disqualified after winning the stage into Sorrento when he rode Italian sprinter Giovanni Mantovani into the barriers. Later that season he won the Italian one day race the Coppa Ugo Agostoni. Prim went to the 1981 Giro d'Italia in top form after winning the Tour de Romandie just prior to the Italian race, he ended up taking the runners up spot behind Giovanni Battaglin, many observers felt that Prim could have won the 1981 Giro if his Bianchi squad had backed him solely instead of having three team leaders (Italians Silvano Contini and Giambattista Baronchelli were the others). In 1982 Prim finished runner up once again in the Giro, beaten by the tactically astute Bernard Hinault. In 1983 he entered the Giro as sole team leader for Bianchi and everything started well when he took the leaders pink jersey after the first stage team time trial, however, his form in the mountains was uncharacteristically poor and he eventually finished a disappointing 15th overall. In September 1983 he won the Paris–Brussels, which at that time was still regarded as a "Classic" race, he went clear with an early break which stayed away for 280 kilometres, he dropped his breakaway companions on the Alsemberg climb just before the finish and remained clear until the finish to become the first Scandinavian rider to win a classic race. 1984 promised great things when Prim won the Tirreno–Adriatico stage race in Italy but his season was ruined when he crashed a few days before the Giro. 1985 saw the team renamed as Sammontana–Bianchi, with a new manager Wladimiro Bortolozzi, Moreno Argentin was brought in to be joint team leader with Tommy. Prim finished that year's Giro in fourth place behind three of the cycling world superstars, Bernard Hinault, Francesco Moser and Greg LeMond. 1986 saw Prim ride a disappointing Giro d'Italia when he finished 21st overall, this prompted his team to say they would not ride the Tour of Sweden which they had always done since its reintroduction in 1982. Tommy's reaction to this was to announce his retirement from cycling midway through the 1986 season at the young age of 31, he was feeling tired and felt he could no longer give it 100%. After his retirement from cycle racing, Tommy opened a bike shop back in his native Sweden, he then moved to other employment working for a mail order firm, a saw mill and then a salmon smokery. In 2000, Tommy was offered the chance to become team manager at the small UCI registered Team Crescent, a Swedish pro squad which was to promote Swedish under 23 riders. He has had some success in bringing through talented riders as the team evolved from Team Crescent to Bianchi Scandinavia to Bianchi Nordic. The team folded at the end of the 2004 season.