Кіріспе

Тропикалық құмыра өсімдіктерінің кең таралған түрі – Nepenthes mirabilis (/n//ᵻ/'/p//ɛ//n//θ//iː//z// //m//ɪ/'/r//æ//b//ᵻ//l//ɪ//s/; латын тілінен "mirabilis" – "тамаша"), немесе жалпылама батпақты құмыра өсімдігі және тропикалық құмыра өсімдігі – етқоректі өсімдіктердің бір түрі. Nepenthes тұқымдасының барлық түрлерінің арасында ең кең таралғаны, оның ареалы континенттік Оңтүстік-Шығыс Азияны және Малай архипелагының барлық ірі аралдарын (Кіші Сунда аралдары мен Филиппиннің солтүстігін қоспағанда) қамтиды, солтүстікте Қытайдан бастап оңтүстікте Австралияға дейін созылады. N. mirabilis-тің қорғау статусы IUCN Қызыл тізімінде "Тәуекел деңгейі төмен" деп тіркелген. Оған Гонконг пен Макао, Д'Энтрекасто аралдары, Ява, Лаос, Луизиад архипелагы, Малуку аралдары, Мьянма, Жаңа Гвинея, Малайзия түбегі, Филиппин (Динагат және Минданао), Сулавеси, Суматра, Таиланд және Вьетнам жатады. Бұған қоса, Баби, Банка, Баянк аралдары, Бату аралдары, Бенкалис, Энггано, Ко Ланта, Ко Тарутао, Ланкави, Мендол, Ментавай аралдары (Солтүстік Пагай, Сиберут, Сипура және Оңтүстік Пагай), Меранти аралдары (Паданг, Рансанг және Тебинг Тинг), Ниас, Пэнанг, Пхукет, Риау аралдары (Линга аралдары және Риау архипелагы), Рупат, Тави Тави және мүмкін Воони сияқты көптеген кіші аралдарда да кездеседі.

Таксономия

Nepenthes mirabilis Австралияға ендемік үш Nepenthes түрі – N. rowaniae, N. tenax және N. parvula-мен тығыз байланысты. + N. mirabilis және N. rowaniae арасындағы айырмашылықтар (Кларк және Крюгер, 2005) Сипаттамасы N. mirabilis N. rowaniae Жапырақ бөртпесінің морфологиясы Сүйірден дөңгелектенгенге дейін Апекстің қарайына тартылып, содан кейін тендриль бойымен тар, сүйір ұзарту ретінде жалғасады Тендрильдің жапырақ бөртпесіне қосылуы Жай Peltate Pitcher қанаттары Жай, көпжасушалы жиек элементтерімен көбінесе алдыңғы жағынан жалпақталған, көлденең қимада T пішінін құрайды, көпжасушалы жиек элементтері жиі кездеседі Жапырақ бөртпесінің текстурасы Көбінесе қағаз тәрізді Тығыз, қабықты Жапырақ бөртпесінің сабаққа бекітілуі Жай, немесе сирек ішкі түйіндің ⅓ бөлігіне дейін төменге қарай созылады Ішкі түйіндің кем дегенде ½ бөлігіне дейін төменге қарай созылады, көбінесе одан да көп Глохидийлердің тығыздығы (пичердің төменгі бөлігінде) 1600-2500 / см² Шамамен 3600 / см² Пичердің жоғарғы бөлігіндегі бүйір орны Ортасынан төменгі жартысына дейін Жоғарғы төрттен бірі Пичердің төменгі бөлігіндегі бүйір орны Төменгі үштен бірінен төрттен біріне дейін Перистоманың тікелей астында

Таксономист Ян Шлауэр өзінің Карниворлық өсімдіктер базасында N. kongkandana-ны N. mirabilis-тің синонимі ретінде қарастырады.

Түрге жатпайтын таксондар

Өзінің таралған аймағында N. mirabilis құмыраның пішіні мен түсі жағынан үлкен айырмашылықтарды көрсетеді және ол барлық Nepenthes түрлерінің арасында ең көп синонимге ие. N. mirabilis-тің келесі формалары мен сорттары сипатталған. N. mirabilis var. echinostoma және N. mirabilis var. globosa-дан басқа, бұл таксондар қазіргі күні жарамды деп есептелмейді. Nepenthes mirabilis f. anamensis (Hort. Weiner) Hort. Westphal (1991)
Nepenthes mirabilis var. anamensis Hort. Weiner in sched. (1985) nom. nud.
Nepenthes mirabilis var. biflora J. H. Adam & Wilcock (1992)
Nepenthes mirabilis var. echinostoma (Hook. f.) Hort. Slack ex J. H. Adam & Wilcock (1992)
Nepenthes mirabilis var. globosa M. Catal. (2010)
Nepenthes mirabilis f. simensis (Hort. Weiner) Hort. Westphal (1991)
Nepenthes mirabilis var. simensis Hort. Weiner in sched. (1985) nom. nud.
Nepenthes mirabilis f. smilesii (Hemsl.) Hort. Westphal (2000)
Nepenthes mirabilis var. smilesii (Hemsl.) Hort. Weiner in sched. (1985)

N. mirabilis var. echinostoma

Непентс мирабилис вар. эхиностома 1865 жылы Одоардо Бекари ашқан, ал 1873 жылы Джозеф Дальтон Хукер оны N. echinostoma түрі ретінде сипаттаған. Бекаридің бірегей N. эхиностомасы (Herb. Kew бойынша) – әлі таныстырылмаған, тіпті, менің ойымша, Бекариден басқа ешкім көрмеген керемет нәрсе! Оның құмыра тәрізді жапырақтарының аузы Гипноид тобының алып ересек мохтарының иілген тістерін еске түсіреді. Непентс мирабилис вар. эхиностома – Брунейде кездесетін осы түрдің жалғыз нұсқасы. Ол Саравак аймақтарында да тіркелген, бірақ Сабахта кездеспейді. Бұл сорт 2006 жылғы қаңтардағы "Құбылыс жеміштер қоғамының журналында" «Таиландтан алынған Nepenthes sp.» деп белгіленген күйде журналдың мұқабасында пайда болды. Непентес глобоса атауы 2007 жылғы шілдедегі "Құбылыс жеміштер қоғамының журналында" Шигео Куратаның мақаласында жарияланды, оның себебі – құмыралардың пішінінің викинг кемесінің мұрын бөлігіне ұқсауы.

Қазандық жануарлар дүниесі

Бұл түрдің құмыраларында көптеген инфаунал организмдер табылған. Оларға саркофагид шыбығы Sarcophaga papuensis және кене Nepenthacarus warreni жатады, екеуі де Австралиядағы өсімдік популяцияларында кездеседі. Сол сияқты, Палау және Яп аралдарындағы N. mirabilis құмыраларында Aedes dybasi және Aedes maehleri масалары мекендейді. Екеуінің де ерекше өмірлік циклы және осы мінезге байланысты морфологиялық ерекшеліктері бар. Нематода Baujardia mirabilis Тайландтағы N. mirabilis-тен сипатталған. Бұл кездейсоқ деп есептелмейді; осы түрдің құмыралары осы нематоданың табиғи мекені болып көрінеді. Бұл құмыралардағы микроэкосистемалар көбінесе маса дерілері, шыбықтар және B. mirabilis-пен басым болған. Бұл нематоданың бір немесе бірнеше инфаунал жәндік түрлерімен форетикалық қарым-қатынасы болуы мүмкін деп болжанады. Оңтүстік Қытайда ағаш бақалары N. mirabilis құмыраларында байқалған. Амфибиялар өсімдіктің жеміне айналмайды, керісінше, құмыраларға түскен жәндіктермен қоректенеді. Олар қышқыл ас қорыту сөліне (pH-ы 2-ге дейін төмендеуі мүмкін) бейімделген, бұл олардың терісінің шырышты қабатымен байланысты. Карниворлық өсімдіктің құмырасында тіршілік ететін сулы саңырауқұлақтың алғашқы тіркелмесі Австралиядағы Жардин өзенінің жағасында өскен N. mirabilis үлгісінен алынған. Мицелиялық саңырауқұлақ тұзақтың сұйықтығында еркін тіршілік ететін және хитинді жәндік қалдықтарына жабысқан күйде байқалған. N. mirabilis құмыраларында бактериялардың күрделі қоғамдастығы бар екені анықталды. Бұл бактериялық қоғамдастықтар Малайзия түбегіндегі N. ampullaria және осымен қатар өсетін N. gracilis құмыра сұйықтығындағылардан гөрі әртүрлі болып көрінеді. N. mirabilis-те олардың құрамы құмыра түріне қарай айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, бұл басқа екі түрде байқалмайды. N. alata × N. mirabilis [=N. × mirabilata] N. ampullaria × N. mirabilis [=N. × kuchingensis, Nepenthes cutinensis] N. andamana × N. mirabilis (оның ішінде N. andamana × N. mirabilis var. globosa) N. bicalcarata × N. mirabilis N. insignis × N. mirabilis N. kampotiana × N. mirabilis N. mirabilis × N. reinwardtiana N. mirabilis × N. smilesii N. mirabilis × N. spathulata N. mirabilis × N. tomoriana дұрыс биноминалды алғаш рет 1916 жылы Джордж Кларидж Дрюс жариялаған, бірақ Ян Шлауэрдің етқоректі өсімдіктер базасы Рафариннің 1869 жылы жариялағанын көрсетеді. Саңырауқұлақтар, балдырлар және өсімдіктер үшін халықаралық номенклатура кодексінің 36.1-бабына сәйкес, Рафариннің атау жариялауы жарамсыз, өйткені Рафарин N. mirabilis-ті Phyllamphora mirabilis-тің синонимі екенін нақты көрсеткен.