Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Биоче сызықтан шығуы – 23 қаңтар 2006 жылы Черногорияда болған пойыз апаты. Кем дегенде 45 адам, оның ішінде бес бала қаза тауып, тағы 184 адам жарақат алды. Бұл Черногория тарихындағы ең ірі теміржол апаты болды.
The Bioče derailment was a train crash on January 23, 2006 in Montenegro. At least 45 people, including five children, were killed and another 184 injured. It was the worst train disaster in Montenegrin history.
Оқиға
Жолдан шығу оқиғасы жергілікті уақыт бойынша сағат 16:00-ден кейін (15:00 GMT) Черногорияның астанасы Подгорицадан солтүстікке қарай 10 шақырым жерде, Еуропадағы ең көркем жолдардың бірі саналатын Белград-Бар темір жолында болды. Солтүстік Монтенегродағы Биело Польеден Адриатика теңізіндегі Бар портына шамамен 300 жолаушыны тасымалдаған 412-ші класс жергілікті пойыз Морача өзенінің үстіндегі 100 метрлік тік жардан құлап кетті. Қаза болғандардың көп бөлігі солтүстіктегі шаңғы курортынан қайтып келе жатқан балалар еді. Болашақ NBA All-Star ойыншысы Никола Вучевич, әкесімен бірге пойызда болған, жолдан шығудан аман қалғандардың қатарында болды. Черногорияның ішкі істер министрі Юсуф Каламперовичтің сөзіне қарағанда, апатқа пойыздың тежегіш жүйесіндегі ақау себеп болды. Көлік министрі Андрия Ломпар және Черногория темір жолдарының директоры Ранко Меденица оқиғадан кейін дереу отставкаға кетті, ал пойыз машинисі Слободан Дробняк салдарына немқұрайлы қарағандық күдігімен қамауға алынды.
The derailment occurred shortly after 16:00 local time (15:00 GMT) about 10 km north of the Montenegrin capital, Podgorica on the Belgrade Bar railway, renowned as one of the most scenic lines in Europe. A local class 412 train carrying around 300 people from Bijelo Polje in the north of Montenegro to the Adriatic Sea port of Bar derailed above a 100 m deep ravine above the Morača river, into which it fell. Many of the casualties were said to be children returning from a skiing holiday in the north. Future NBA All Star center Nikola Vučević, who was traveling with his father on the train, was among the survivors of the derailment. According to the Montenegrin Interior Minister, Jusuf Kalamperović, the accident was caused by a failure in the braking system. Minister of Transport Andrija Lompar and Director of Montenegro Railways Ranko Medenica immediately resigned over the accident, and train driver Slobodan Drobnjak was arrested on suspicion of negligence.
Ресми тергеу
Апат болған түні Подгорица ауруханасына келген соң, Дробнякты Подгорицаның бастауыш сотының тергеу судьясы Зоран Радович сұраққа тартып алды. Апаттан кейінгі күні, егжей-тегжейлі тергеу басталмас бұрын және куәгерлердің тежегіш жүйеде ақау бар екенін айтуына қарамастан, Черногория темір жолдарының бас директоры Момчило Ракочевич апаттың себебі адам қателігі екенін мәлімдеді, тікелей Дробнякты кінәлады: "Алдын ала, толық емес деректерге сәйкес, апаттың себебі пойыз машинисі мен көмекші құрамның, пойыздың иіс бойымен өздігінен жүріп кетуіне жол бермес жұмыс регламентін сақтамауы болуы мүмкін". Сол күні кешке ол мемлекеттік прокурор Веселин Вучковичтың куәлігінде Дробнякты үш сағат бойы сұраққа тартып алды. Апатта сынған жамбас сүйегіне операция күтіп жатқан ауруханадағы тергеуден кейін судья Радович оны тергеу жалғасып жатқанда бір айға қамауға бұйырды. 2006 жылдың 26 қаңтарында, апаттан үш күн өткен соң, көптеген қайшы пікірлер болды. Судья Радович тергеудің алты айға дейін созылуы мүмкін екенін айтты. Сондай-ақ ол Черногория темір жолдары басшылығын тергеу нәтижесіне зиян келтіретін мәлімдеме жасаудан ескертті. Подгорицадағы «Pobjeda» газетіне берген сұхбатында, ол тергеудің басты мақсаты Дробняктың кінәлі екенін анықтау екенін, бірақ темір жол қауіпсіздігінің кең ауқымды аспектілерін де қарастыратынын мәлімдеді. >
As soon as he arrived at Podgorica hospital on the night of the disaster, Drobnjak was questioned by the investigative judge Zoran Radović of the Podgorica Elementary Court. The day after the accident, before the detailed investigation had started and contrary to eye witness reports that the braking system was faulty, Montenegro Railways executive Momčilo Rakočević suggested that human error was the reason for disaster, blaming Drobnjak explicitly: "According to preliminary, partially incomplete data, it could be said that the accident probably happened because the train operator and the accompanying staff did not follow the operating procedure which should have prevented the train from self starting down the incline". That evening he interrogated Drobnjak for three hours in the presence of state prosecutor Veselin Vučković. After the interrogation in a hospital where Drobnjak was awaiting surgery for the shattered hip he suffered in the disaster, judge Radović detained him for one month as the investigation continued. By January 26, 2006, three days after the accident, there was quite a lot of confusion, with opposing statements. Judge Radović said the investigation could last as long as six months. He also warned Montenegro Railways management to stop making statements that prejudicate the outcome of the investigation. Speaking to the Podgorica daily Pobjeda, he said that the primary goal of his investigation was to determine whether Drobnjak was responsible, but that it would also include wider aspects of railway safety. >
Дробняктың адвокаттары Драгана Вуйович пен Горан Родич 2006 жылдың 28 қаңтарында оның бір айға қамауға алынуына шағымдады: "Ол қашуы және/немесе куәгерлерге әсер етуі мүмкін деген негізде қамауға алынды. Осы жағдайда қашу мүмкіндігін қамауға алудың негізі ретінде көрсету мүлдем орынсыз. Оған кеше операция жасалды, алдында ұзақ реабилитация күтіп тұр. Куәгерлерге әсер ету мүмкіндігіне келсек, ол екі рет тереңінен сұраққа тартылды".
Drobnjak's lawyers, Dragana Vujović and Goran Rodić, appealed against his one month detention on January 28, 2006: "He was assigned detention on the grounds that he might flee and/or influence witnesses. It is completely ridiculous for the possibility of escape to be declared as grounds for detention in this case. He was operated on yesterday, and long rehabilitation awaits him. And as far as possibility of influencing witnesses goes, he has already been questioned twice in great detail."
Сот
2006 жылдың 23 шілдесінде Подгорицадағы бас прокуратура Черногория темір жолының 12 қызметкерін сотқа берді. 2007 жылдың қарашасында сот Слободан Дробнякты алты жылға бас бостандығынан айырды, ал қалған 11 айыпталған теміржол қызметкерін босатты (олардың ішінде: бас директор Решад Нуходжич, көлік бас директоры Момчило Ракочевич, көлік мәселелері жөніндегі бас директордың орынбасары Войо Андрияшевич және т.б.).
On July 23, 2006, base prosecutor's office in Podgorica indicted 12 employees of Montenegrin Railways. In November 2007 the courts sentenced Slobodan Drobnjak to six years of imprisonment and freed all 11 other charged personnel from the Railways (among them: executive director Rešad Nuhodžić, executive director of transport Momčilo Rakočević, deputy executive director for traffic affairs Vojo Andrijašević, etc. ).
Қоғамның реакциясы
Ломпар мен Меденицаның отставкаларынан кейін үкімет отставкаға кете ме деген сұраққа вице-премьер Мирослав Иванишевич, тіпті инфрақұрылымы жақсырақ дамыған елдерде де пойыз апаттары болатынын, ал үкімет теміржол инфрақұрылымын дамытуға көп инвестиция жасағанын айтты. 2006 жылғы 27 қаңтарға дейін көптеген адам Дробняктың әділетсіз түрде жазаланғанын қабылдады және оған қарсы күшті реакция болды. "Өзгерістер тобы" атты үкіметтік емес ұйым оған тегін заңдық кеңес берді және Черногория теміржолын жауапкершіліктен қашып, бір қызметкерін құрбан ету арқылы жала жабу науқаны жүргізді деп айыптады. Апаттан үш күн өткен соң тағы бір қауіпті жағдай тіркелді, бұл халықтың наразылығын одан да күшейтті. 2006 жылғы 26 қаңтарда таңертең Подгорицадан келген 6151 нөміріндегі пойыздың локомотивінің дөңгелегі жарылып Барға жетті. Сот шешімі халықтың ашуын тудырды, себебі сотта отырғандар айқайлады, ал қаза болғандардың туыстары, көбінесе қарт әйелдер жылады. Бұл оқиға Черногорияның Социалистік партиясының тағы бір мемлекеттік ісі ретінде бағаланды.
Asked in the wake of Lompar's and Medenica's resignations if the government should resign, deputy Prime Minister Miroslav Ivanišević responded that train accidents occur even in much more developed countries with better infrastructure, adding that the government invested a lot in developing its railway infrastructure. By Friday January 27, 2006 there were strong reactions to what many perceived to be unjust public singling out of Drobnjak. The non governmental organization Group for Changes offered free legal counsel to him and accused Railways of Montenegro of engaging in a public smear campaign with the aim of washing their hands of responsibility by sacrificing an employee. Even more outrage ensued when a near accident was reported barely three days after the tragedy. On January 26, 2006 morning train 6151 from Podgorica arrived at Bar with a cracked wheel on the locomotive. The verdict was met with public outrage as after the trial in front of the court there were people yelling and elderly women, cousins of some of those killed, crying. The event has been characterized as another state affair of the Democratic Party of Socialists of Montenegro.