Кіріспе
Тасмания мемлекеттік лигасы (TSL), көбінесе Тасмания футбол лигасы (TFL) (бұрын Тасманиялық Австралия ұлттық футбол лигасы (TANFL) және бірнеше басқа қысқа мерзімді атаулар) – Тасмания, Австралиядағы ең жоғары деңгейдегі Австралиялық футбол лигасы. Лиганың ұзақ және күрделі тарихы бар, ол 1879 жылдың 12 маусымында Тасмания футбол қауымдастығы ретінде құрылғаннан басталады (бұл оған әлемдегі үшінші ең көне клубтық футбол лигасы деген атаққа ие болуға мүмкіндік береді), бірақ "TFL" атауы (сонымен қатар мемлекеттік футболды басқару органы) 1999 жылдың ақпан айында үлкен қарыздармен таратылғаннан кейін алынып тасталды және тәуелсіз комиссиямен (Футбол Тасмания) алмастырылды. Турнир 1999 жылы Тасмания мемлекеттік футбол лигасы, ал 2000 жылы SWL деп аталды. Көптеген клубтардың қаржылық қиындықтарына байланысты лига тұрақсыз болып, 2000 жылдың желтоқсанында таратылды. Ұзақ келіссөздер мен талқылаулардан кейін 2009 жылы он клубтан тұратын турнир ретінде қайта құрылды.
The Tasmanian State League (TSL), colloquially known as the Tasmanian Football League (TFL) (formerly known as the Tasmanian Australian National Football League (TANFL) and several other short term names) is the highest ranked Australian rules football league in Tasmania, Australia. The league has a long and convoluted history which dates back to its founding on 12 June 1879 as the Tasmanian Football Association (giving it some claim to the title of the third oldest club football league in the world), but the name "TFL" (also the state's football governing body) was removed after it was liquidated with crushing debts in February 1999 and replaced by an independent commission (Football Tasmania) and the competition was renamed the Tasmanian State Football League (1999) and the SWL (2000) until the number of clubs in financial difficulty made the league unsustainable and it collapsed in December 2000. After long negotiations and discussions it was reinstated as a ten club competition in 2009.
Соғыстан кейінгі жылдар
1944 жылы Тасманиялық Австралия Ұлттық футбол лигасының (TANFL) директорлары, екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан үш маусымға тоқтап тұрған лиганы 1945 жылы қайта жандандыру жоспарларын талқылады. Клубтар енді жеке клубтар ретінде емес, әртүрлі аудандарды ұсынуға тиіс болды. Хобарт және Сэнди Бей деген екі жаңа клуб Солтүстік Хобарт және Нью-Таун клубтарымен бірге қосылды, ал Кананoр және Лефрой клубтары соғыс аяқталғаннан кейін таратылды. 1947 жылы TANFL Оңтүстік округтік футбол ассоциациясынан Кларенс (1903 жылы құрылған) және Нью-Норфолк (1878 жылы құрылған) клубтарын үш жылдық тәжірибелік кезеңге қабылдауға дауыс берді. 1950 жылдың 7 тамызында клубтар бірауыздан екі клубты да лиганың тұрақты мүшелері ретінде қабылдауды бекітті. 1956 жылғы маусымның соңында Нью-Таун ФК Гленорчи муниципалитетіне көшіп, жергілікті Гленорчи Роверс клубын өз құрамына қосты. 1957 жылдың 8 сәуірінде TANFL клубтың жаңа атын "Гленорчи аудандық футбол клубы" деп ресми түрде бекітті, ал жаңа стадион 1950 жылы салынған KGV паркі болды. Бұл кезең лиганың ең табысты кезеңі болды, қатарында көптеген жұлдыз ойыншылар, рекордтық көрермендер және үлкен халықтық қолдауға ие болды. 1979 жылдан 1985 жылға дейін TANFL темекі компаниясымен жасалған демеушілік келісімі бойынша "Уинфилд лигасы" деп аталды.
Таратылуы
Лига қаржылық тұрғыдан сақтануға шамасы келмейтін клубтардың азаюына байланысты таратылды және Football Tasmania (кейіннен AFL Tasmania деп аталды) қанатының астына көшті. Штаттық лигадан клубтарды үш аймақтық лига сіңіріп алды. Бұл екі негізгі солтүстік-оңтүстік лигалары және Тасмания Дьяволдары VFL командасын құраған, оларға тіреу болған қосымша аймақтық лигалар арқылы бейнеленді. Аталған команда 2001 жылы құрылып, Австралия Футбол Лигасының меншігінде болды, оны Австралия Футбол Лигасы қаржыландырды және AFL Tasmania басқарды.
Тасманиялық мемлекеттік лигасы
Сегіз жылдық үзілістен кейін AFL Tasmania 2009 жылы штаттық лиганың қайта оралу жоспарын жариялады. Бұл тұжырымдама жалпыға ортақ және бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік деңгейдегі жарыстың қайталануы туралы кеңінен талқыланды. Футбол әлеміндегі көптеген адамдар мұндай қадамға күмәнмен қарады, себебі бұрынғы жарыс 2000 жылы таратылғаннан кейін көптеген қатысушы клубтардың қаржылық жағдайы қиын болған. Көптеген адамдар лиганың қайта оралуына итермелеу БАҚ-тың және Тасманияның мемлекеттік үкіметінің Тасмания командасын AFL-ге қабылдау жөніндегі күшті науқанының тікелей нәтижесі деп сенді. AFL Tasmania жоспарына сәйкес он (10) клуб жарысқа қатысуға шақырылды: Кларенс, Гленорчи, Хобарт және Солтүстік Хобарт, сондай-ақ оңтүстіктегі бұрынғы оңтүстік әуесқойлар клубы Лаудердейл. Солтүстіктен – Солтүстік Лансестон, Оңтүстік Лансестон және Лансестон, ал Солтүстік-Батыс жағалаудан – Девонпорт пен Берни Докерс. Көптеген клубтардың жауабы бастапқыда ықылымды болды, көбісі AFL Tasmania жоспарының егжей-тегжейлі болмауы және шешім қабылдау процесінің асығыс болуына алаңдады. Солтүстік-Батыс жағалаудан келген "Ульверстоун" өз ойын тізімінің және клубтың кейбір фракциялық топтарының қысымына бой алдырып, 2009 жылы жарысқа қатысуға өтініш берді. Мүшелік дауысқа қарамастан, Робинс AFL Tasmania белгілеген соңғы мерзімді өткізіп жіберді және бастапқыда 2010 жылғы тізімге енгізілуі керек еді, алайда қалған клубтар (әсіресе оның ең жақын және ең қатал бәсекелесі Девонпорт) Лигаға командалардың қазіргі құрамын он жыл бойы өзгертуге тыйым салу үшін айтарлықтай қысым жасады, сондықтан Ульверстон қатысудан шығарылды. SFL Премьер-лигасының клубы Кингборо да AFL Tasmania-дан жарысқа қатысуға рұқсат сұрады, бірақ олардың өтініші жеткіліксіз жағдайлары мен нашар сапалы Кингстон Бич Овал стадионына байланысты қабылданбады. Бұрынғы TFL клубы Нью-Норфолк (1947–1999) да нашар қаржылық жағдайына байланысты шақырылмады. Жаңа бәсекелестіктің басталуы нәтижесінде Тасмания Девлз VFL командасы таратылды. 2009 жылдың 4 сәуірінде реформаланған жарыстың ашылу матчы Король Георгий V паркінде SFL Премьер Лигасының ағымдағы чемпионы Гленорчи мен NTFL чемпионы Лансестон арасында өтті, нәтижесінде "Блюз" 21 ұпаймен жеңіске жетті. Алғашқы ірі финал 19 қыркүйекте Беллерив Овалында ескі қарсыластар Гленорчи мен Кларенс арасында өтті, нәтижесінде 7 534 жанкүйердің алдында "Роус" 6 ұпаймен жеңіске жетті. 2010 жылғы маусым жарықпен басталды, бірінші турдағы матчтарға 12 000-нан астам адам келді, бірақ көп ұзамай Тасманияның бұрынғы премьер-министрі Пол Леннон клубтар мен AFL Tasmania арасындағы келіспеушіліктерді реттеу үшін төлемақысыз делдал ретінде жұмыс істеуге келісімі туралы дау туды. Алайда, маусымның екі аптасынан кейін үш клуб (Кларенс, Солтүстік Лансестон және Солтүстік Хобарт) өздерінің ұсыныстарын жасауға шешім қабылдады және Леннон бұл қызметтен кетіп қалды. Тағы да даулар болды, атап айтқанда AFL Tasmania резервтік лигаға қолдау көрсетуді тоқтату туралы шешім қабылдады, өйткені Берни Докерс маусым басталмай бірнеше күн бұрын резервтік команданы алаңға шығармайтынын мәлімдеді. Тағы екі клуб (Хобарт және Лансестон) да маусым бойы резервтік команданы шығаруға қиналды, нәтижесінде жарысты маусымның қалған бөлігіне дейін клубтар өздері ұйымдастырды. Ол маусым соңында таратылды. Футбол сарапшылары штат бойынша қосымша аптаны қамтитын финалдық жүйені сынады, ол футбол жанкүйерлері арасында үлкен қызығушылық тудырмады, себебі матчтарға аз адам келді, кейіннен AFL Tasmania 2011 жылы дәстүрлі Final Five жүйесіне қайта оралуды көздегенін мойындады. 2013 жылғы маусымда Солтүстік Лансестон маусым соңында жаңа TSL лицензиясын алмауды шешті және 2014 жылы ең жаңа Солтүстік Тасмания футбол қауымдастығына көшіп баруды ұйымдастырды; Соған қарамастан, клуб 2013 жылғы чемпионатты жеңіп алды, яғни 2014 жылы чемпионды қорғауға мүмкіндік болмады. Клубты "Проспект Стейт Футбол Клубы" ауыстырды, ол "Western Storm Football Club" ресми атауымен бәсекелеседі. Сонымен қатар, Солтүстік Хобарт футбол клубы AFL Tasmania-ның жаңа құрылған Хобарт Сити футбол клубының пайдасына команда ретінде таратуға мәжбүр болды, ал Хобарт Тайгерлері Оңтүстік футбол лигасына кетті. Бұл қозғалыстар лигаға жаңа AFL Tasmania қолдаған TSL клубы Kingborough Tigers Football Club үшін орын жасауға мәжбүр болды. 2016 жылға дейін "Western Storm" клубы "Prospect Hawks" деп қайта аталды; бірақ ол 2016 жылы аға команданы шығара алмады, тек 2016 жылғы маусым соңында лигадан шығарылғанға дейін резервтерде бәсекеге қабілетсіз команданы ұстады. 2018 жылға дейін Солтүстік-Батыс клубтары – Берни мен Девонпорт – жарыста бәсекеге қабілетті командаларды ұстауға шамасы келмеді, олар шығып кетті, бұл жарыстың мөлшерін жеті командаға дейін азайтты. 2017 жылдың 9 қазанында Хобарт Сити Demons клубының төленген мүшелері 371–118 дауыспен 2018 жылдан бастап клубтың атын Солтүстік Хобартқа қайтаруға қолдау көрсетті.
Клубтар
Тасмания футбол лигасы бір кестелік жүйеде жұмыс істейді, бөлімдер, конференциялар немесе басқа лигалардан көтерілу мен құлау жоқ.
Премьер-лигалар, үздік гол соққылары және рекордтар
1879 жылы өткен алғашқы чемпионаттан бері Солтүстік Хобарт 27 титулмен ең көп чемпион атанды. Алғашқы чемпион – қазір құрылмаған "Сити ФК" клубы болды.
Уилсон Бейли кубогының жеңімпаздары
Бұл 1927 жылдан 1929 жылға дейін TFL/TANFL-дің ең үздік және адал ойыншысына табыс етілді. 1930 жылы Уильям Лейч медалімен ауыстырылды.
Жыл Ойыншысы Клуб(тар)ы
1927 К. Робертс (Нью-Таун)
1928 Г. Коул (Нью-Таун)
1929 А. Лейч (Нью-Таун)
Джордж Уатт медаль иегерлері
Бұл марапат 1935 жылдан 1939 жылға дейін TANFL-дің ең жақсы және әділ ойыншысына табыс етілді. Ол Уильям Лейч медалінің орнын басты, бірақ 1940 жылы қайтадан Уильям Лейч медалімен алмастырылды.
Жыл Ойыншы Клуб(тар)
1935 Л. Пауэлл (Солтүстік Хобарт)
1936 Е. Зшех (Лефрой)
1937 Л. Пай және Е. Зшех (Солтүстік Хобарт), (Лефрой)
1938 Л. Пай (Солтүстік Хобарт)
1939 Е. Зшех (Лефрой)
Уильям Лейч медалі
Уильям Лейч медалі 1930-1934 және 1940-2000 жылдар аралығында TANFL/TFL штаттық лигасының ең үздік және адал ойыншысына табысталды. 2009 жылы Тасмания мемлекеттік лигасы қайта жандандырылғанда, AFL Тасмания жаңадан құрылған турнирдегі ең үздік және адал ойыншыға «Тасси» медалін беруге шешім қабылдады, себебі «Уильям Лейч» медалі Хобартқа тым бейімделген деп есептелді (әсіресе солтүстік аймағында). 2004 жылдан бері медаль Оңтүстік футбол лигасының ең үздік және адал ойыншысына беріліп келеді.
Ресми журнал
Қазіргі уақытта 2014 жылғы маусымдағы ойындарға арналған ресми журнал жоқ. Жаңа провайдер және TSL Record 2015 жылғы маусымнан бастап Tall Zebra Media арқылы қайта жобаланып жатыр.
Теледидар
Қазіргі уақытта "Southern Cross Seven" сенбі күндері түстен кейін аптасына бір ойын көрсетеді. Бұрын ABC және WIN телеарналары лиганы көрсеткен. Тасманиядағы барлық телестанциялар жаңалықтарында және хабарларында нәтижелерді үнемі көрсетеді. "Southern Cross" өздерінің сенбі кешкі AFL хабарларының үзілісінде TFL-ден, сондай-ақ штаттың басқа лигаларынан толық уақыт есебін хабарлайды.
Радио
Лига матчтары 1931 жылдан 2000 жылға дейін радиода хабарланды, бірақ қазіргі уақытта ТФЛ футбол матчтарының радио хабарлауы тоқтатылды. Тек Ұлы финал және ABC Local Radio арқылы кейбір ойындар онлайн трансляцияланады.
Газеттер
Оңтүстіктегі "Хобарт Меркьюри", Лансестон мен Солтүстіктегі "Экзаминер", және Солтүстік-Батыс жағалаудағы "Адвокат" газеттері TSL футболын өз басылымдарында жан-жақты жамысады.
Қатысу
Тасманиялық футбол лигасының көрермендері теледидардағы AFL матчтарымен күшті бәсекелеседі. Маусымның басында көрермендер саны көбінесе жоғары болады және материктегі штаттардың футбол жарыстарындағы көрсеткіштермен шайқасады. Көрермендер саны финалға дейін әдетте айтарлықтай төмендейді, бірақ финал кезінде қайта өседі. Түнгі ойындар, әсіресе AFL матчтарымен уақыты келіспейтін ойындарға көп көрермен жиналады. ТФЛ ойындарына қатысушылар қақпадан төлем жасайды немесе клубтың маусымдық абонементтерін сатып алады.