Кіріспе
Линн Рей Перкинстің "Criss Cross" романы – балалар әдебиеті саласындағы үздік шығармалар үшін 2006 жылғы Ньюбери медалінің иегері. Бұл роман оның бұрынғы "Ғаламда жалғыз" романынан Дебби кейіпкерін алып келеді, сонымен қатар Гектор, Ленни, Пэтти және Фил – оның аудандық достарынан жаңа кейіпкерлерді таныстырады.
Criss Cross is a novel by Lynne Rae Perkins that received the 2006 Newbery Medal for excellence in children's literature. It includes the character Debbie from her previous novel, All Alone in the Universe, but introduces several new characters, primarily her neighborhood friends Hector, Lenny, Patty, and Phil.
Сюжет
Бұл оқиға 1970 жылдардың басындағы көктем мен жаз айларында Орта Батыс аймағындағы Сельдом деген шағын қалашықта өтеді. Орта мектеп оқушылары тобының өмірінің қиылысуы мен тоғысуы оқиғаның негізгі желісін құрайды. Алтын сыздық (немесе әсем әшекей) барлық оқиғаларда маңызды рөл атқарады, кітаптағы кейіпкерлерге өздерін тануға көмектеседі және романға түктелген реализмнің сипасын қосады. Дебби көбінесе төрт досымен – Пэтти, Гектор, Ленни және Филмен бірге уақыт өткізеді. Олардың әдеттегі жазғы көңілі – қалада аралап, Леннидің әкесінің пикап көлігінде отырып, радио тыңдау. Кітаптағы кейіпкерлердің барлығы қызықты оқиғалардың орын алуын тілейді және өздерін тануға тырысады. Басты кейіпкер – Дебби, ол өзгеше нәрсе болғанын қалайды және көбінесе өзінің шын сүйіктісі туралы ойлайды. Гектор да басты кейіпкерлердің бірі, ол гитарада ойнауға құмарланып, гитара сабағында Медоу есімді қызбен танысады. Дебби мен Пэттинің ой-пікірлерімен жақсырақ танысамыз, Ленни энциклопедияларды оқып білімді болады, бірақ емтихан тапсыру оған қиындық тудырады. Достардың барлығы жаз бойы өзгерістерден өтеді және жеке дамып өседі. Соңында, жазды қорытындылау үшін олар барлығы бірлесіп көше тойын өткізеді, есейеді және өмірде алға жылжу үшін жаңа білімдерін пайдаланады.
Тақырып
Criss Cross-тың басты тақырыбы – жасөспірім шақ және өзіндік сананы табу, сонымен қатар қарым-қатынас орнату. Жасөспірімдер өсіп-жетіліп, өздерінің нағыз кім екенін, жеке басын анықтауға тырысады. Олардың әңгімелері кітапта байланысты, кейде олардың жолдары тоғысып, біріге алады, бірақ бір-бірін бір секундтай ғана өткізіп алады.
Қабылдау
Kirkus Reviews «Criss Cross» кітабын "Бұл кең таралған әрекетке толы сагалар заманында ойлы оқырмандарға сыйлық сыйлайтын нәзік, өмірлік мәселелерді қозғайтын туынды" деп сипаттады. The Horn Book Magazine журналының мәліметінше, "Перкинс ерекше стильдегі, көңілді проза арқылы қарым-қатынастың үзілуі мен болашаққа қадам басу мүмкіндігінің әрбір сәтін жасөспірімдік шақтың өзіне тән гипноздық сезіммен суреттейді". 2008 жылы "Балаларға арналған 100 үздік кітап" авторы Анита Сильви School Library Journal журналындағы мақаласында «Criss Cross» кітабын Ньюбери жүлдесінің соңғы жеңімпаздарының бірі ретінде, көптеген кітапханашылар үшін "көңілін көнбіс" кітаптардың қатарында атады.