Кіріспе

Жұлдыздың орбитасында қалыптаспаған планеталық мөлшердегі астрономиялық нысандар. Субкөк жұлдыз немесе планеталық массалы қоңыр жұлдыз – жұлдыздар мен қоңыр жұлдыздар сияқты (яғни газ бұлтының күйреуі арқылы) қалыптасқан, бірақ планеталық массаға ие болғандықтан, деутерийдің термоядролық синтезінің шекті массасынан (шамамен ) төмен астрономиялық нысан. Кейбір зерттеушілер оларды "қарсы планеталар" деп атайды, ал басқалары – планеталық массалы қоңыр жұлдыздар деп атайды. Олар кейде Y спектрлік класындағы қоңыр жұлдыздар ретінде жіктеледі.

Сипаттама

Суббураңқы жұлдыздар жұлдыздар сияқты, газ бұлтының күйреуі арқылы (мүмкін фотоэрозияның көмегімен) пайда болады, бірақ астрономдар арасында объектіні планета деп жіктегенде оның қалыптасу процесін ескеру қажет пе деген келісім жоқ. Бос кеңісте қалықтайтын суббураңқы жұлдыздарды бастапқыда жұлдыздың төңірегінде пайда болып, орбитадан шығарылған сая планеталардан байқау арқылы ажырату қиын. Сол сияқты, жұлдыз шоғырында бос кеңісте қалықтап жүрген суббураңқы жұлдыз жұлдыздың орбитасына түсіп, суббураңқы жұлдыздар мен үлкен планеталарды ажыратуды да қиындатады. "Суббураңқы жұлдыз" терминіне анықтаманы IAU Күннен тыс планеталар жөніндегі жұмыс тобы (WGESP) ұсынды, ол оны жас жұлдыз шоғырларында қоңыр жұлдыздардың ең төменгі массасынан төмен болатын бос кеңісте қалықтайтын дене ретінде анықтады.

Төменгі массаның шекті мөлшері

Субкөк жұлдызды құруға ыдырауы мүмкін газ бұлтының ең кішкентай массасы шамамен 1 Юпитер массасына (МЖ) тең. Өйткені, гравитациялық тартылыс арқылы ыдырау үшін энергияны жылу түрінде сәулелендіру қажет, ал мұның шегі газдың қанықтығымен анықталады. 3 МЖ массасына ие үміткер туралы 2007 жылғы мақалада айтылған.

Қоңыр жұлдыз орбитасында

2022 жыл шамасында Халықаралық астрономиялық одақтың (IAU) экзопланетаның жұмыс анықтамасы бұл нысандарды планеталар ретінде қарастырмайды. Оларға ең дұрыс сипаттама – қоңыр ергежейлі жұлдыздардың ішкі тобы, бірақ оларды көбінесе планеталық массасы бар нысандар деп атайды. Басқа анықтамалар, мысалы, NASA экзопланета архивінен немесе Күнден тыс планеталар энциклопедиясынан алынғандары, оларды экзопланеталар ретінде қарастырады. Қоңыр ергежейлі жұлдыздардың бұл серіктерін қоңыр ергежейлі жұлдыздардың ішкі тобы немесе планеталар деп санау туралы бір пікірге келмейді.

WISE J0336−0143B

WISE J0336−0143B, қоңыр жұлдыздың немесе қоңыр жұлдыздан да кіші жұлдыздың айналасында қанатын соғады. Бірінші дененің массасы 8,5-тен 18-ге дейін, ал екінші дененің массасы 5-тен 11,5-ке дейін. Бұл объектінің IAU экзопланетаның жұмыс анықтамасына сәйкес келмейді. Ол жәбірші планетаның анықтамасына да сәйкес келмейді, себебі ол қоңыр жұлдызға (немесе мүмкін қоңыр жұлдыздан да кіші жұлдызға) гравитациялық байланысты. Сондықтан ол тек қоңыр жұлдыздан да кіші жұлдыздың анықтамасына ғана сәйкес келеді.

2M1207b

2M1207b жас қоңыр еріккен жұлдызының айналасында, оның өзіндегі жұлдыздық дискісімен бірге айналады және өзі де жұлдыздық дискімен қоршалған болуы мүмкін. Масса қатынасы экзопланеталар үшін q=0,04 жоғарғы шегінен асып түседі.

Басқалар

Қоңыр карликтердің орбитасында айналып жүрген және MB<13 және q>0.04 болатын планеталық массалы нысандардың басқа мысалдары:

CFHTWIR Oph 98B, MB=11.6 және q=0.509
2MASS J04414489+2301513Bb, MBb=9.8 және
2MASS J02490557ABc, Mc=11.6 және.