Кіріспе

Американдық суретші Анна Элизабет Клумпке (28 қазан 1856 – 9 ақпан 1942) – АҚШ-тың Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласында туған американдық портретші және жанрлық суретші. Ол ең әйгілі әйелдердің портреттерін салғанымен танымал, соның ішінде Элизабет Кейди Стэнтонның (1889) және Роза Бонхурдың (1898) портреттері бар.

Ерте өмір және білім

Клумпкенің әкесі Джон Джеральд Клумпке Англияда немесе Германияда туған, Сан-Францискодағы табысты және бай жылжымайтын мүлік сатушы болған. Оның анасы Доротея Маттильда Толле болды. Анна сегіз баланың ең үлкені болған, олардың бесеуі есейді. Оның бауырларының арасында астроном Доротея Клумпке Робертс, скрипкашы Джулия Клумпке және невролог Аугуста Дежерин Клумпке болды. Үш жасында ол құлап, жамбас сүйегін сындырып алды. Бес жасында ол тағы құлап, іріңді тізе буын артритімен бірге сүйек қабынуына (остеомиелитке) шалдықты. Бұл мәселелер оны мүгедектікке ұшыратты, ал анасы оны емдеу үшін ерекше күш салды. Ол Клумпке мен оның үш бауырын Берлиндегі доктор Бернхард фон Лангенбекке емделу үшін алып барды. Емдеу 18 айға созылып, Кройцнахтағы жылу суларында ем қабылдады. Дегенмен, бұл сәтті болмады, сондықтан Клумпке өмірінің соңына дейін жүруде қиындықтарды бастан өткерді. Олар Еуропада болған кезде, анасы балаларының сапалы білім алуын қамтамасыз етті. Еуропадағы уақыт Клумпкелердің қарым-қатынасын кернеді. Анна он бес жасқа толғанда, оның ата-анасы ажырасты. Ол және оның бауырлары (қазір бес бала) анасымен бірге Геттингенге (Германия) көшіп барды, онда олар Маттильданың Германия азаматына үйленген әпкесімен бірге тұрды. Клумпке мен оның әпкесі Аугуста Штутгарт маңындағы Канштатт қаласындағы мектепке жіберілді. Ол он жеті жасқа толғанда, отбасы Швейцариядағы Женева көліне жақын орналасқан Кларенске көшіп барды, онда ол екі жыл пансионда оқыды. Клумпке келесі бірнеше жыл үйінде сурет өнерін оқыды, ал 1877 жылдың қазан айында отбасымен бірге тағы бір рет Парижге көшіп барды, онда ол кейіннен Тони Роберт Флюри мен Жюль Лефевртің жетекшілігімен Джулиан академиясына (1883–1884) оқуға түсті. Ол Люксембург мұражайындағы картиналарды, соның ішінде Роза Боньердің «Нивернейдегі егіс жыртылуы» суретін көшіруге көп уақыт жұмсады. Ол өзінің алғашқы туындысын 1884 жылы Париж салонында, академияда оқып жүргенде көрсетті және жылдың үздік студенті атанды. Ол тағы бірнеше жыл бойы Салон көрмесіне қатысты. Оқуын аяқтағаннан кейін ол АҚШ-қа оралып, бірнеше жыл Бостонда сабақ берді. 1889 жылы ол Парижге қайта оралды.

Мансап

Аннаға қыз кезінде француз жануарларын суретке түсірген суретші Роза Бонхер есімді "Роза" қуыршағы сыйланған. Бала кезінен бастап Клумпке Бонхерге қызығып, одан шабыт алған. 1895 жылы екі әйел танысты, Бонхер 73 жаста, ал Клумпке 39 жаста болды. Клумпке Бонхердің портретын салуға ниеттенді. 1898 жылдың 11 тамызында екі әйел бірге тұра бастады және келісімшартқа қол қойды. Бонхер Клумпке үшін жаңа сурет студиясын жасады, ал оның орнына Клумпке Бонхердің үш портретын салып, оның өмірбаянын жазуға міндеттенді. Клумпке өзінің туындыларын 1893 жылы Чикагода өткен Дүниежүзілік Колумбия көрмесіндегі Көркем өнер сарайында және Әйелдер үйінде көрсетті. Бонхер қайтыс болғаннан кейін Клумпке уақытын Франция, Бостон және Сан-Франциско арасында бөліп, 1930 жылдары Сан-Францискода қоныстанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде анасымен бірге Томеридегі үйінде әскери жаралылар госпиталін ашты. 1940 жылы 84 жасында Клумпке өзінің "Суретшінің естеліктері" атты автобиографиясын жариялады. Ол 1942 жылдың 9 ақпанында 86 жасында туған жері Сан-Францискода дүние салды. Клумпке 2018 жылы "Париждегі әйелдер 1850–1900" көрмесіне қосылды.

Стиль

Анна Клумпке негізінен жанрлық суретші болды, көбінесе әйелдер бейнеленген пасторальдық көріністерді суретке түсірді, мұндағы кейіпкерлер көбінесе қозғалмайтын еді. Оның "Катино тоқу" атты суреті 1887 жылы Париж салонында көрмеге қойылды. Бұл лирикалық сурет көбейтілгенде өте танымал болды және бүгінге дейін қолмен боялған көшірмелері сатылуда. Ол сондай-ақ көптеген әйелдердің портреттерін де салған.

Ерекше еңбектері

Жұмыс Сурет Жыл Формат Иесі Ескертулер Катино Тоқу 1880 жыл мұнай Эстель Г. (Чарльз В. ханымы) Ливингстон, Кенсингтон, Калифорния Қызыл сөмкелі отырған әйел 1886 жыл Бонамс аукционында сатылды, Нью-Йорк қаласы, 21 мамыр 2008 жыл, Лот 1056 Жуатын үйде 1888 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған, ағашқа көшірілген Пенсильвания Көркем өнер академиясы, Филадельфия, Пенсильвания 1888 жылғы Париж салонында көрсетілді. ПАФА-ның 1889 жылғы ғибадатхана алтын медалінің иегері (медальді алған тұңғыш әйел) Элизабет Кэди Стэнтон 1889 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған Ұлттық портрет галереясы, Вашингтон, округ Колумбия 1890 жыл пастель Джой Л. Баркер, Новато, Калифорния Мысықпен қыз 1891 жыл пастель Лонгфеллоу Ұлттық тарихи орны, Кембридж, Массачусетс АҚШ Ішкі істер департаментінің басқаруындағы Ұлттық саябақ қызметі, Вашингтон, округ Колумбия Бір сәт демалыс, Барбизон 1891 жыл пастель, қағазға жабыстырылған, кенепке көшірілген Heritage Auctions аукционында сатылды, Даллас, Техас, 14 қыркүйек 2014 жыл, Лот 65725 Даладағы қыз 1893 жыл пастель Sotheby Parke Bernet аукционында сатылды, Нью-Йорк қаласы Мэри София Уолкердің портреті 1895 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған Боудойн колледжінің өнер мұражайы, Боудойн, Мэн Роза Бонурдің портреті 1898 жыл пастель, қағазға жабыстырылған Боудойн колледжінің өнер мұражайы, Боудойн, Мэн Роза Бонур 1898 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған Метрополитен өнер мұражайы, Нью-Йорк қаласы Лилиялар арасында 1909 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған Легион құрметі сарайы, Сан-Францисконың Көркем өнер мұражайлары, Сан-Франциско, Калифорния Скрипкашы Гобі Эберхардттың портреті 1911 жыл сурет Любек қаласының өнер және мәдени тарих мұражайлары, Бехнхаус мұражайы, Любек, Германия Суретшінің әкесі 1912 жыл мұнай, кенепке жабыстырылған М. Х. де Янг еске алу мұражайы, Сан-Францисконың Көркем өнер мұражайлары, Сан-Франциско, Калифорния