Кіріспе

Хацордағы әуе базасы, Израиль

Хацор әуе базасы, сондай-ақ Kanaf 4 (lit. Wing 4) – Израиль әуе күштерінің (IAF) базасы, Израильдің орталық бөлігінде, оған ат берген Хацор кибуцының жанында орналасқан. Дегенмен, 2021 жылдан бері онда ескери ұшақтар орналасқан жоқ, тек патрульдік ұшақтар, БПҰ және қорғаныс зымырандары ғана бар.

Израиль әуе күштері базасы Хацор

101 эскадрилья "Бірінші ұшқыш" 1948 жылғы мамыр айында Израильдегі алғашқы әскери ұшақ эскадрильясы ретінде құрылды және қараша айында Хатзорға көшірілді – сол кезде Чехословакиядан импортталған Avia S 199 истребительдерімен. Одан кейін Supermarine Spitfire, Солтүстік Американың P 51 Mustang, 1956 жылдан бастап Dassault Mystère IV және 1961 жылдан бастап Dassault Mirage III Shahak қолданылды, соңғысы Йом Киппур соғысында да пайдаланылды. 1971 және 1976 жылдары Израильде жасалған және Dassault Mirage 5 негізінде құрылған IAI Nesher (гриффон бүркіті) және жетілдірілген IAI Kfir (жас арыстан) эскадрильяға тапсырылды. 1987 жылдан бастап F 16C/D Barak истребительдерін ұшырып, құрылғаннан бері көптеген миссияларға қатысты. 105 эскадрилья "Скорпион" 1950 жылы Рамат-Давид әуе базасында құрылды және бастапқыда ағылшын Spitfire, кейіннен АҚШ-тың P 51 Mustang және француз Dassault Mystère IV ұшақтарын ұшырды. 1958 жылы Хацорға көшіп, Dassault Super Mystère және 1962 жылдан бастап Dassault Mirage III Shahak ұшақтарын ұшырды. 1975 жылдан бастап F 4E Phantom II Kurnas, содан кейін IAI Kfir және 1991 жылдан бастап F 16C/D Barak енгізілді. Ол да көптеген миссияларға қатысты. 2021 жылы екі эскадрилья (101 және 105) Солтүстік Израильдегі Рамат-Давид әуе базасына көшірілді, сондықтан Хацорда пилотты ұшақтар жоқ. 113 эскадрилья "Хорнет" 1955 жылы Хатзорда, 1953 жылы Рамат-Давидте құрылған "Бірінші реактивтік" 117 эскадрильядан кейін, Израиль Әуе Күштерінің екінші реактивтік эскадрильясы ретінде құрылды. Сол кезден бастап 1973 жылға дейін Dassault Ouragan, содан кейін IAI Nesher және 1976 жылдан бастап жетілдірілген IAI Kfir ұшақтарын ұшырды. 1986 жылы Хатзордағы 113 эскадрильясы жабылып, 1989-1990 жылдары Рамон әуе базасында AH 64 Apache шабуылдық тікұшақтарымен қайта құрылды.

Қашып кеткен ұшқыштар

1964 жылғы 19 қаңтарда Мысыр әуе күштерінің ЯК-11 оқу ұшағы капитан Махмуд Аббас Хилмимен бірге Хацорға дезертирлік етіп ұшып келді. 26 жастағы египеттік ұшқыш-нұсқаушы қонудан кейін саяси тығлым сұрады. 1966 жылғы 16 тамыздың таңында Ирак әуе күштерінің МиГ-21 ұшағы Хацорға қонды, бұл "Алмас" операциясының нәтижесі болды. Ирактық әуе күштерінің ұшқышы Мұнир Редфа Моссадтың ықпалымен кеңестік экспорттық авиация өнеркәсібінің Израильге жеткізілген жетекші ұшағын ұшыруға көндірілді. МиГ сол кезде араб елдеріндегі ең жетілген ұшақ болып саналды.

Су тасқыны

Хатзор әуе базасы жылдың көп бөлігінде құрғап жататын екі арнаның арасындағы аңғарда орналасқандықтан, құрылғаннан бері бірнеше рет су тасқыны болды, ол әскери техникаға зиян келтірді. Бұл 1950-ші жылдары, 1991/92 жылғы қысында, 2013 жылы және ең соңғы рет 2020 жылы орын алды, онда жауынгерлік ұшақтар мен қорғаныс зымырандары батареясы қатты зақымданып, жөндеуге бес ай кетті. Осы себепті 2021 жылы Хацордағы пилоттардың соңғы екі эскадрильясы Солтүстік Израильдегі Рамат-Давид әуе базасына көшірілді.

Қорғау зымырандары

2017 жылдың 2 сәуірінде Израильдің ең соңғы зымыранға қарсы қорғаныс жүйесі – "Давидтің шаңғысы" әуе базасында қызметке түсті. 2012 жылдан бері сол жерге кішігірім "Темір күмбез" жүйесінің батареясы орнатылған, бірақ 2012/13 жылғы қысқы су тасқынынан зақымданып, жөндеуден өтуге тура келді.

Ағымдағы

2021 жылдың наурыз айында базаның екі F 16 эскадрильясы ("First Fighter" және "Scorpion") барлық қалған F 16C/D Barak истребительдерін бір орында жинақтау үшін Рамат-Дәуіт әуе базасына көшірілді. 2023 жылдың қаңтар айында 200-ші эскадрилья "Бірінші БПЛА" Heron 1 Shoval БПЛА-ларымен бірге Палмахим әуе базасынан мұнда көшіп келді. 2023 жылдың қыркүйегінде "Дауылды бұлттар" жобасы аясында 2022 жылдың тамызында қайта ашылған Хатзордағы эскадрилья жаңа БПЛА-мен, ал 144-ші эскадрилья "Феникс" жаңадан жасалған Spark Nitsot (Orbiter 4) типіндегі ракеталармен жабдықталды. Бұлар Rafael және Aeronautics компанияларында салыстырмалы түрде кішкентай және икемді, тік ұшып-қонуға қабілетті БПЛА ретінде өндіріледі.