Кіріспе

Мичиган анархистік кітапханасының қоры

Мичиган университетіндегі Лабади қоры, Детройт анархисі Джо Лабади құраған радикалдық жарияланымдар жинағынан бастау алып, 19-шы ғасырдан қазіргі уақытқа дейінгі анархизм және басқа да радикалдық қозғалыстар тарихын көрсететін әлемдегі ең толық жинақтардың бірі ретінде танылған.

Жинақтың құрылуы

Лабади жинағы 1964 жылы Арнайы жинақтар кітапханасының (кейіннен Сирек кітаптар бөлмесі деп аталды) құрамына кірді. Ол индивидуалистік анархист Джозеф Лабадидің (1850–1933) есімімен аталады. Әйелі Софидің көмегімен Лабади 1870 жылдардан бастап 1933 жылы қайтыс болғанға дейін әлеуметтік қозғалыстарға қатысты мол әдебиеттерді, соның ішінде өзінің жазбаларын және басылымдарын жинап, сақтап келді. Бұл бірегей және құнды жинақты сатып алуға Висконсин университеті сияқты бірнеше мекемелер ұсыныс жасады, бірақ "Джо" деп танылған Лабади оның Мичиган университетіне берілуін қалады. Ол оның географиялық жағынан өзіне жақын болуын қалағандықтан ғана емес, сонымен қатар Мичиганның консервативті институтының жинағында идеологиялық тепе-теңдікке мұқтаж екенін сезінді. 1912 жылы Висконсин университетінің Джон Р. Коммонсқа жазған хатында Лабади оның жинағын алуға тырысқаны үшін алғыс айтып, былай деді: «Мен оның ең қажетті жерге баруы керек деп шештім – ескі, консервативті, реакциялық және кейбір нәрселерде тікелей Мичиганға. Сіздер, Висконсин халқы, онымен қаншалықты жақсы жұмыс жасайтыныңызды білемін, бірақ сіз оның Мичиган университеті үшін қандай жарық болатынын ескергенде, сіздің зердеңіз менің осы мәселедегі әрекеттерімді мақұлдайтынына сенімдімін». Алғашқы үлестің нақты көлемі белгісіз, бірақ алғашқы партия 1912 жылы шамамен 20 қораппен жеткізілді. Лабадидің баспаханасында жасалған материалдармен және оның кең ауқымды хат алмасуымен қатар, кітаптар, буклеттер, жарғылар, газеттер, бюллетеньдер, хабарламалар, мүшелік билеттері, фотосуреттер, үлкен парақтар және оның түрлі еңбек және наразылық қозғалыстарындағы қызметін көрсететін төсбелгілер де болды. Регенттер кеңесі бұл сыйлықты қуана қабылдаса да, консервативті кітапхана басшылығы осы радикалды әдебиеттер қорымен не істеу керектігін білмеді. Материалдар кітапханаға тапсырылғаннан кейін көп жылдар бойы олармен ештеңе жасалмады. Зерттеушілерге кілт беріліп, олар өздеріне жабық камераға жіберіліп, өңделмеген, тізімделмеген және каталогталмаған материалдармен толтырылған қораптармен қалдырылды. Кейбір заттар жоғалып кеткені сөзсіз.

Агнес Инглис көмек көрсетті

Егер 1920-жылдардың басында Лабади коллекциясында зерттеулер жүргізе бастаған бай Детройт белсендісі Агнес Инглис болмаса, бұл материалдардың тағдыры осылай қалатын болар еді. Инглис бұған дейін радикалды саяси қызметке қатысып, Эмма Голдман, басқа анархистер және IWW үшін лекциялар ұйымдастырған, еңбек және азаматтық құқықтарды қолдау үшін науқандар жүргізген, тіпті Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскерге шақыру заңын бұзғандар мен саяси тұтқындарға кепілдік ақшасын төлеп көмектескен. Оның отбасы ақырында оның жәрдемақысын қарапайым күнкөріс қаражатына дейін төмендетті, осылайша ол мұрасын радикалды мақсаттарға ысыраптап жібермесін деген ниетпен, себебі ол мұндай ісқақыға бейім болған. Инглис Джо және Софи Лабадилермен таныс болды және олардың кітапханаға жасаған сыйлығы туралы білді. Лабади коллекциясымен алғаш рет танысқаннан кейін оның ішкі ұйымдастырушылық қабілеті оны билеп алды, ол материалдарды "реттеуге" және хаосқа тәртіп келтіруге кірісті. Бұл шешім оның өмірін өзгертіп жіберді, өйткені ол 20 жылдан астам уақыт Лабади коллекциясында коллекцияның ресми емес кураторы болып қызмет етті. Инглис осы іске уақытын арнады, тек бір қысқа мерзімде ғана аз төлем алды, ал қалған уақытта жалақысыз жұмыс істеді. 2000 жылы Лабади коллекциясын жинауға келіскен Качинскидің жазбалары Мичиган университетінің ерекше коллекцияларындағы ең танымал мұрағаттардың бірі болып табылады. Университеттің онлайн каталогында Лабади коллекциясының материалдары бар. Лабади коллекциясының бір бөлігі онлайн қолжетімділік үшін цифрлық форматқа ауыстырылды.