Кіріспе

Индра Сен (13 мамыр 1903 – 14 наурыз 1994) – Шри Ауробиндо мен Ананың ізбасары, психолог, автор, педагог және интегралдық психология ғылымын академиялық тәртіп ретінде қалыптастырушы. Сен Пенджабтың Джелум ауданында (қазіргі Пәкістанның бір бөлігі), панджаби индус отбасында дүниеге келді, бірақ отбасы Делиге көшкен соң сол қалада өсті. Ол өте ерте жасынан рухани ізденіспен айналысты. Дели университетінде философия және психология мамандықтары бойынша магистратураны бітірді. Білімін жетілдіру үшін Германиядағы Фрайбург университетіне оқуға түсып, философия ғылымының докторы дәрежесін алды. Сонымен қатар, Мартин Хайдеггердің лекцияларын тыңдап, Кёнигсберг университетінде Үндістан философиясы мен санскритті оқытты. Осы кезеңде Гегельдің философиясы мен Юнгтың психологиясы оның басты қызығушылықтары болды. Кейін Дели университетіне қайта оралды. 1933 жылдың желтоқсанында ол Юнгпен кездесті, ол Үндістанның ғылым конгресіне Калькуттаға келген болатын. Сен Үндістан ғылым конгресінің психология бөлімінің президенті болды және Свами Пранавананда психология қорының Шығыс-Батыс психологиясы бойынша лекциялық сыйлығының иегері атанды. 1945 жылы Сен университеттегі қызметін тастап, Шри Ауробиндо ашрамында отбасына қосылды. Келесі жылдары лекциялар, жарияланған еңбектер және жеке байланыстар арқылы Шри Ауробиндоның еңбектерін академиялық және университеттерге ұсынды, олар алғаш рет осы арқылы танымал болды. 1930 жылдардан 1940 және 1950 жылдарға дейінгі кезеңде жарияланған кәсіби мақалалар сериясында ол Шри Ауробиндоның Йога психологиясы мен философиясындағы психологиялық тұжырымдамаларды сипаттау үшін «интегралдық психология» терминін қолданды. Сондай-ақ ол Шри Ауробиндо мен Ананың ілімінде баяндалған интегралды білім беруді қалыптастыруға қатысты. Оның еңбектері жарияланбастан бұрын Шри Ауробиндоға, кейін Анаға жіберілді, ғылыми конгрестерде ұсынылды немесе ашрам журналдарында жарияланды. 1986 жылға дейін бұл еңбектер Шри Ауробиндоның халықаралық білім беру орталығында «Интегралды психология: Шри Ауробиндоның психологиялық жүйесі» деген атпен кітап түрінде жарияланбады. Содан бері бұл кітап екінші рет қайта басылды. 1970 жылдары Калифорния интегралды зерттеулер институтында интегралды кеңес беру психологиясын құрған Харидас Чадхури интегралды психология саласын дамытты. Сеннің тағы бір міндеті – Ананың бақылауымен ашрам үшін үш орталықты құру болды. Олардың бірі Харидвар қаласына жақын Жавалапурда, ал қалған екеуі Кумаун тауларында – «Таулық жұмақ» жеміс бағы және «Тапогири» рухани тәжірибе (садхана) орыны болды. Ол соңғысына ерекше берілгендік танытты. Сеннің барлық еңбектерінде интегралдылық және толықтық тақырыбы маңызды орын алды, ол жиі «Интегралды мәдениет» және «Интегралды адам» сияқты терминдерді қолданды. Ол үнді психологиясында «өмірдің теориялық және практикалық мотивтері үйлесім тапқандығын» байқады және психоанализдің эмоциялық өмірдің толық проблемасына қызығушылық танытпағаны үшін сынға алды.