Акциденц Гротеск: Берлин қаріптерінің тарихы

Кіріспе

Берлиндегі Бертольд типтік құю зауытының қаріптер отбасы. Akzidenz Grotesk – бастапқыда Бертольд типтік құю зауыты шығарған, қаріптерінде сериф жоқ қаріптер отбасы. "label=none" белгісі оның жарнама, билеттер және формалар сияқты коммерциялық басылымдарда қолдануға арналғанын, әдеби басылымдарға қарағанда, көрсетіп тұрады. Ал "grotesque" сол кезде қаріптерінде сериф жоқ қаріптерді атаудың стандартты тәсілі еді. Он тоғызыншы ғасырдың соңында пайда болған Akzidenz Grotesk, он тоғызыншы ғасырда неміс басылымдарында үстемдік құрған, жалпы мақсаттағы, әшекейсіз қаріптер дәстүріне жатады. Ұсынылғаннан кейін жарты ғасыр бойына салыстырмалы түрде аз танымал болған, ол соғыстан кейінгі кезеңде көптеген швейцариялық графикалық дизайнерлердің таңдаған қаріпі ретінде әйгілі мәртебеге ие болды. Бұл стиль "Халықаралық" немесе "Швейцариялық" дизайн стилі деп аталды және 1950-ші және 1960-шы жылдары Батыс әлемінде кең таралды. Оның қарапайым, бейтарап дизайны көптеген келесі қаріптерге де әсер етті. Кейде ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде "Standard" деп сатылады, ал Бертольд және басқа компаниялар оның сандық нұсқаларын шығарды.

Этимология

Akzidenz Grotesk көбінесе ағылшын тіліне "jobbing sans serif", ал "jobbing" сөзі "жұмыстар үшін қолданылатын" мағынасында аударылады. Бұл екі сөз де сол кездегі неміс тілінде қаріптерді сипаттау үшін күнделікті қолданыстағы терминдер болған. label=none – белгілі бір оқиға немесе жағдай (жоғары мәртебелі әлеуметтік шара немесе оқиға емес, "оқиға" мағынасында). Қазіргі неміс тілінің сөздігінде бұл жарнамалар мен бланктар сияқты жұмыс ретінде сипатталады. Сөздің шығу тегі латын тілінен алынған accidentia сөзіне байланысты, ал Льюис пен Шорт оны "оқиға, кездейсоқ жағдай, мүмкіндік" деп түсіндіреді. Grotesque (link=no) – XIX ғасырдың бірінші жартысында сан-серифтерді атау үшін қолданылған стандартты термин. Оны 1830 жылдары лондондық қаріп құюшы Уильям Торогуд өзінің Fann Street Foundry үлгілер кітабында сан-серифтер үшін қолданған. Akzidenz Grotesk қаріптерінің үлкен әріптері кең және салыстырмалы түрде біркелкі енге ие. Уолтер Трейси осы стильдегі "g" әрпін сол кезеңдегі неміс сан-серифтерінің кең таралған ерекшелігі деп сипаттайды және ол Германияда кеңінен қолданылған қара әріптер дәстүріне ықпал еткен болуы мүмкін, себебі 19-ғасырдың соңында Германияда ұзын мәтіндерді басу үшін олар жиі қолданылатын. Akzidenz Grotesk металл қаріптерінің мөлшеріне қарай айырмашылықтары бар, әріптер арасы мен пропорциялары өзгеріп отырады, мысалы, кіші мәтін өлшемдерінде аралық кеңейтіледі, бұл металл қаріптерді жобалау және кесу кезіндегі қалыпты тәжірибе болған. Сонымен қатар, қаріптердің қалыңдығы да әртүрлі: Карл Герстнер бір өлшемді (20pt) салыстырғанда, орташа және қалың қаріптердің x биіктігі, үлкен әріптер биіктігі және төменгі сызық ұзындығы жеңіл және тұрақты қаріптерден өзгеше екенін атап өтеді. 19-ғасырдың соңында сан-серифтер Германияда кең таралды, онда әртүрлі нұсқаларды ұсынатын көптеген шағын жергілікті қаріп құю шеберханалары болды. Бертольдтың 1920 жылдардағы басылымдары дизайнды 1898 жылға жатқызды.

Эккехарт Шумахер Геблер, Индра Купфершмид және Дэн Рейнольдстың соңғы зерттеулері Akzidenz Grotesk тарихының көптеген аспектілерін анықтады. Akzidenz Grotesk-тің бастауы Бертольдтың 1897 жылы Штутгарттағы Бауэр u. Cie қаріп құю зауытын сатып алуымен байланысты (Франкфурттағы әлдеқайда танымал Бауэр қаріп құю зауытымен шатастырмау керек). Бауэр зауыты жақында көлеңкелі әсері бар сан-сериф шығарған (link=no). Akzidenz Grotesk-ті таныстыратын кейбір алғашқы жарнамалар екі брендтің де қолтаңбасымен жасалған. Berthold-тағы Akzidenz Grotesk-ке жасалған алғашқы сілтемелерде көбінесе "Accidenz Grotesk" деген баламалы жазу қолданылады; Рейнольдс бұл атау Бауэр & Co. зауыты сатқан "Accidenz Gothisch" қара әріптің ізімен брендті кеңейту мақсатында болған болуы мүмкін деп болжайды. Жалпы, Рейнольдс Schattierte Grotesk және Akzidenz Grotesk стильдерінің "басқа фирмалардың нақты өнімдерінің көшірмелері емес, сан-сериф әріптер дизайнының қазіргі идеяларының синтезі болып көрінеді" деп түсіндіреді. Бертольдтың соғыстан кейінгі көркемдік директоры Гюнтер Герхард Ланге, ол Akzidenz Grotesk дизайнының кураторы деп есептелді, 2003 жылғы сұхбатында Akzidenz Grotesk Фердинанд Тейнхардт қаріп құю зауытынан шыққандығын айтты және бұл мәлімдеме басқа жерлерде кеңінен көшірілді. Бұл бизнесмен және қаріп кескіш Фердинанд Тейнхардт құрған, ол иероглифтер мен сирия қаріптері саласындағы ғылыми еңбектерімен ерекше танымал болды; ол 1885 жылы бизнесті сатқан. Купфершмид пен Рейнольдс Бертольд компанияны алғаннан кейін Тейнхардт зауытының үлгісінде Akzidenz Grotesk пайда болғандықтан ол жаңылысқан болуы мүмкін деп болжайды. Рейнольдс сонымен қатар Тейнхардт 1885 жылы өзінің зауытын Оскар Маммен мен Роберт және Эмиль Мозигке сатты, Akzidenz Grotesk шығарылғанға дейін он жыл бұрын, және ол одан кейін олар үшін қосымша қаріптер кескеніне ешқандай дәлел жоқ екенін атап өтеді. Skelett (Extralight Extended) Кейбір Helvetica нұсқаларында сияқты, cedilla үтірмен ауыстырылады. Бұрынғы Бертольд қаріп дизайнері Эрик Спикерман оны Лангедің "Гелветикаға жауабы" деп атады. Өмірінің соңында Ланге бұл үшін кешірім сұрамады, ол өзінің түпнұсқалық дизайндарының бірінің көшірмесі деп саналатын дизайн туралы сұрағанда: "Ең жақсы Helvetica менің AG Book деп айтатындар да бар" деп түсіндірді. Цифрлық нұсқаларына грек және кириллица әріптері кірді, ал отбасыға қысқартылған, кеңейтілген, дөңгеленген және штампталған сериялар кіреді.

Recent research by Eckehart Schumacher Gebler, Indra Kupferschmid and Dan Reynolds has clarified many aspects of Akzidenz Grotesk's history. The source of Akzidenz Grotesk appears to be Berthold's 1897 purchase of the Bauer u. Cie Type Foundry of Stuttgart (not to be confused with the much better known Bauer Type Foundry of Frankfurt). The Bauer foundry had recently released a sans serif with a drop shadow effect (link=no). Some early adverts that present Akzidenz Grotesk are co signed by both brands. Early references to Akzidenz Grotesk at Berthold often use the alternative spelling 'Accidenz Grotesk'; Reynolds has suggested that the name may have been intended as a brand extension following on from an "Accidenz Gothisch" blackletter face sold by the Bauer & Co. foundry. In general, Reynolds comments that the style of Schattierte Grotesk and Akzidenz Grotesk "seem to me to be more of a synthesis of then current ideas of sans serif letterform design, rather than copies of any specific products from other firms." Günter Gerhard Lange, Berthold's post war artistic director, who was considered effectively the curator of the Akzidenz Grotesk design, said in a 2003 interview Akzidenz Grotesk came from the Ferdinand Theinhardt type foundry, and this claim has been widely copied elsewhere. This had been established by businessman and punchcutter Ferdinand Theinhardt, who was otherwise particularly famous for his scholarly endeavours in the field of hieroglyph and Syriac typefaces; he had sold the business in 1885. Kupferschmid and Reynolds speculate that he was misled by Akzidenz Grotesk appearing in a Theinhardt foundry specimen after Berthold had taken the company over. Reynolds additionally points out that Theinhardt sold his foundry to Oskar Mammen and Robert and Emil Mosig in 1885, a decade before Akzidenz Grotesk was released, and there is no evidence that he cut any further fonts for them after this year.]] Skelett (Extralight Extended) As in some Helvetica versions, the cedilla is replaced with a comma. Former Berthold font designer Erik Spiekermann has called it Lange's "answer to Helvetica". Late in life Lange made no apology for it, commenting when asked about a design alleged to be a copy of one of his own original designs: "there are also people who say that the best Helvetica is my AG Book." Digital versions included Greek and Cyrillic characters, and the family includes a condensed, extended, rounded and stencil series.

Ақциденц-Гротеск мектеп кітабы

Akzidenz Grotesk Schoolbook (link=no) – 1983 жылы Ланге жасаған Akzidenz Grotesk Buch-тің бір түрі. Ол мектеп оқулықтарында қолданылатын әріптерді пайдаланады, олар балаларға оңай танылуы үшін қолжазбаға жақын және айқын болуға арналған. Негізінен Akzidenz Grotesk Book-қа сүйенген, бірақ бір қабатты «a», иілген «l», төменгі және үстіңгі «k» әріптері симметриялық, ал «t», «u» және «y» әріптеріндегі негізгі бөліктерінде иілмелер жоқ. «J» әрпінің үстінде сызық бар, «M» әрпінің ортасы төменге түспейді, ал «G» және «R» әріптері Futura стиліндегідей жеңілдетілген. Әр қалыңдық екі түрлі дизайнмен келген екі шрифттен тұрады. 2008 жылы осы шрифттердің OpenType Pro нұсқалары жарық көрді. FontFont-тың FF Schulbuch отбасы да осы стильде. Сонымен қатар, орта және қалың қаріптерде үтір тәрізді кескіш белгі, тұрақты қаріптердегі ß әрпінде ішкі ілгек және тұрақты қаріптердегі 1 әрпінде қысқартылған көлденең серифтер бар. Кейін кеңейтілген және тартылған ендер қосылып, отбасы 42 шрифттен құралды.

Басқа қаріптермен ұқсастықтар

1950 жылдары бірнеше қаріп дизайнері осы танымал қаріптің үлгісінде қаріптер жасады; Рейнольдс бастапқы Akzidenz Grotesk-тің ұзақ мәтінде шектеулері бар екенін айтады: "үлкен әріптері сәл тым қараңғы". Әлдеқайда еркін, британдық жол көрсеткіштерінде қолданылатын Transport қаріпін Жок Киннер мен Маргарет Калверт Akzidenz Grotesk-тің ықпалымен жасаған. Дегенмен, оқуға ыңғайлылығын арттыру және әріптерді жақсырақ ажырату үшін көптеген өзгерістер мен басқа қаріптерден алынған әріптер қосылды.

Белгілі пайдаланушылар

Швейцария стиліндегі плакаттарда және Нью-Йорк қаласының көлік жүйесінде қолданылудан басқа, Akzidenz Grotesk Аризона мемлекеттік университетінің және Америка Қызыл Крестінің (Georgia қаріпімен бірге) корпоративтік шрифті болып табылады. Akzidenz Grotesk Bold Extended USAF символының көрсетілімінде "АҚШ Әуе күштері" сөздерінің ресми шрифті ретінде қолданылады. Berthold 2017 жылы Target Corporation компаниясын авторлық құқықты бұзғаны және шартты бұзғаны үшін сотқа берді, Target компаниясы лицензиясыз промо-видео үшін дизайн фирмасынан осы шрифтті қолдануды сұраған деген айып тағылды. Creative Commons бастапқы "CC" логотипінде және кейіннен пайда болған кішкентай әріптердегі сөз белгісінде Akzidenz Grotesk шрифтін қолданды. 2018 жылы CC Accidenz Commons шрифті Creative Commons үшін Akzidenz Grotesk-тің ашық лицензиялы баламасы ретінде әзірленді, бірақ оның дизайнындағы әріптер жиынтығы өте шектеулі. Volvo компаниясы LucasFonts компаниясынан тапсырыспен алынған Akzidenz Grotesk негізіндегі шрифттерді пайдаланды. Жапондық автомобиль өндірушісі Nissan, басқа шрифттермен қатар, корпоративтік шрифт ретінде Berthold компаниясы ұсынған Akzidenz Grotesk-тің жекелеген нұсқаларын қолданды.