Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бафия – Камерунның Орталық провинциясындағы қала және коммуна. Мбам-э-Инубу департаментінің орталығы. Ел астанасы Яундеден солтүстікке қарай орналасқан. Бафияның халқы шамамен 55 700 адамды құрайды, бұл Яунде мен Мбалмайодан кейін провинциядағы үшінші ірі қала. Көптеген тұрғындары бафиялықтар немесе ямбасалықтар болып табылады. Бұл осы аттас диоцездің орталығы.
Bafia is a Cameroonian town and commune in the Centre Province region. It is the capital of the Mbam et Inoubou department. It lies north of the country's capital Yaoundé. Bafia has approximately 55,700 inhabitants, making it the third largest city in the province after Yaoundé and Mbalmayo. Most citizens belong to either the Bafia people or the Yambassa people. It is the see of the eponymous diocese.
Атаудың шығу тегі
Бірде бұрынғы отаршылдық держава – немістер Мбам аймағынан өтіп бара жатқанда, қазір Бафия деп аталатын аймақтың жоғары жатқан таулы жерінде тоқтап, аң аулаудан оралған жергілікті тұрғынға осы жердің аты не екенін сұрады. Аңшы олар өзін сұрап отыр деп ойлап, "Уфино йеме йо ломо Бофия Нкано" ("Менің атым Бофия Нкано") деп жауап берді. Осы қателік салдарынан аймаққа "Бафия" деген ат берілді.
The story is told that when the Germans, once the colonial power, were crossing through the Mbam region, they stopped on the high plateau of the region which is today called Bafia to ask a native who was returning from hunting what the name of the area was. Assuming that the guests were asking his name, the hunter answered, "Ufino yame yo lomo Bofia Nkano" ("My name is Bofia Nkano"). This misunderstanding led to the name "Bafia" being given to the area.
Бафия префектурасы
Бафия бөлімшесінің кеңсесі 1920 жылы итальяндық тұтқындармен, бірінші дүниежүзілік соғыстың тұтқындарымен, француздықтардың қадағалауымен салынды. Бұрынғы МБАМ департаменті – Мбам және Инубу, сондай-ақ Мбам және Ким департаменттерінің нақты департаменті болды. 1992 жылдан бастап Бафия екіге бөлінді: Мбам және Инубу бөлімі мен Мбам және Ким бөлімі. Бафияда сондай-ақ Бафия ауданын басқару үшін Субпрефектура бар, ол осы коммунаның аумақтық шегін қамтитын коммуна. Ауданның барлық орталық басқару жұмыстары қалада департаменттік және аудандық делегаттар арқылы жүзеге асырылады.
The office of the Bafia Divisional Office was built by Italians, prisoners of the first World War in 1920 under the supervision of French. The former department of MBAM was the actual department of Mbam et–Inoubou and Mbam et Kim. Since 1992 Bafia has been divide in two, the Division of Mbam et Inoubou and Mbam et Kim. Bafia also has a Sub–Préfecture to administer the district of Bafia, a commune that include the territorial spring of this commune. All the central administration of the county is handled in the town by departmental and district delegates.
Әділет
Ауданның ең жоғары соты Бафияда орналасқан. Бір түрме және полиция күштері бар. Бафия қаласының орталығында нотариус, сот орындаушылары мен адвокаттардың кеңселерi орналасқан.
The highest court of the district is located in Bafia. There is one prison and a police force. The public notary, bailiffs of justice, and lawyers have their offices in the Bafia town center.
Білім
Бафия қаласында бір стандартты мектеп, мұғалімдер білім беру мектебі (ENIEG), бір классикалық лицей, бір техникалық лицей, техникалық-кәсіптік білім беру және коммерция колледжі (Кикидің CETIC), екі тілді лицей және үш орта білім беру колледжі бар.
The town of Bafia has one standard school, a teachers school of education (ENIEG), one classic high school, one technical high school, a college of technical industrial education and commerce (cetic of Kiki), a bilingual high school, and three colleges of secondary education.
Денсаулық
Бафия аудандық ауруханасы қаланың басты медициналық мекемесі болып табылады. Онда көптеген мамандықтар бар (жалпы медицина, балалар аурулары, гинекология, тіс медицинасы, хирургия және т.б.).
The district hospital of Bafia is the principal medical structure of the town. It has many specialties (general medicine, pediatrics, gynecology, odonto stomatology, surgery, etc. ).
Спорт
Бафия футбол клубының өзіне тән стадионы бар: Айым стадионы. Оның аты футболға деген құмарлығымен белгілі болған және стадион салуды бастап, оны Бафия клубына, сондай-ақ жақын жердегі командалардың пайдалануына беруді ұсынған префекттің есімімен аталған. Бафия клубы ұлттық бірінші лигада жылдар бойы сәтті өнер көрсетті, оның жұлдызы Муте Филипп болды, ал 1970 жылы Буголи өзінің шеберлігімен көзге түсті. Бафия волейбол клубы елдегі ең күшті әйелдер волейбол командаларының біріне ие.
The Bafia football club enjoys a stadium of its own: the Ayem stadium. Its name comes from the name of a prefect who was a fan of football in general and took the initiative to build a stadium and offer it to the Bafia club and for use by nearby teams. Bafia club had years of glory in the national first division with its star player, Mouthe Philippe, followed by the genius of Bougoli in 1970. Bafia Volleyball Evolution has one of the country's top women's volleyball teams.
Қызметтер
Тұрғындарға пайдалануға төрт жанармай құю станциясы бар. Мототаксилер бұрын көлікке қол жетімсіз болған жерлерге қызмет көрсетеді. Қаланың басты жолдары асфальтталған. Қалалық жарықтандыру барлық жерде де қарастырылмаған. Пошта бөлімі барлық почталық қызметтерді ұсынады. Ұялы және стационарлық телефон операторлары да жұмыс істейді. Микроқаржы ұйымдары мен ақша аудару пункттері арқылы банк қызметтері қолжетімді. Қалада екі нан пісіру орталығы, дүкендер мен базарлар, барлар мен таверналар бар. Қалада бірнеше мейрамхана жұмыс істейді және жергілікті тағамдарға (кепен, кибази, киджане, битоосо сияқты) басымдық берілген әртүрлі тағамдар ұсынады. Екі жұлдызды қонақүй түнгі клубпен (дискотека) және бірнеше кішігірім мекемелер келушілерге жатақ ұсынады.
There are four fuel stations for residents to use. Motor taxis serve areas once inaccessible to cars. The main roads of the town are paved. Urban lighting is not provided everywhere. A post office offers all postal services. Mobile and landline telephone operators are also active. Banking services are made available by microfinance and money transfer establishments. The town has two bakeries as well as shops and markets, bars and taverns. Several restaurants operate in the town and offer a variety of dishes dominated by local dishes (kepen, kibazi, kidjane, bitooso, etc.). A two star hotel with a nightclub (discothèque) and several others slightly smaller establishments provide visitor accommodation.
Қол жеткізу
Бафияға автомобиль жолдары арқылы жетуге болады. Яундеден келетін көптеген көлік компаниялары Тоңголо автобус станциясынан (Яунде қаласының солтүстігінде) 121 км қашықтықтағы Бафия жолымен қызмет көрсетеді. Дуаладан келе жатқандар Яунде (360 км) арқылы немесе Бафанг және Банганте, немесе Бафанг және Бафусам (әрқайсысы шамамен 390 км) арқылы өте алады. Тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы он бес жыл бойы өте белсенді болған Биамо әуежайы қазір мономоторлы, екі моторлы ұшақтарды немесе тікұшақтарды қабылдауға шамасы жетпейді.
Bafia is accessible by road. Coming from Yaoundé, many road transport companies provide services using the 121 km long Bafia road from the bus station of Tongolo (in the north of Yaoundé). Coming from Douala, one can either pass through Yaoundé (360 km), or through Bafang and Bangangté or Bafang and Bafoussam (about 390 km in each case). The Biamo airfield, very active during the first fifteen years after the independence, is no longer able to receive monomotors (mono engines), twin engined planes or helicopters.