Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихқа дейінгі тас құрал, амулет ретінде қолданылған. Рольдік ойындар сериясындағы Покемон дүниесінде кездесетін нысан.
Prehistoric stone tool used as an amulet
the item in the Pokémon series of role playing video games
Найзағай тасы – адам немесе ғимаратты қорғау үшін амулет ретінде пайдаланылған тас қол құрал, тас құрал немесе қазба. Атауының шығу тегі – бұл нысанды найзағай соққан жерден табылған деген ежелгі сенімге байланысты.
A thunderstone is a prehistoric hand axe, stone tool, or fossil which was used as an amulet to protect a person or a building. The name derives from the ancient belief that the object was found at a place where lightning had struck.
Еуропалық дәстүр
Албандар найзағайдың (kokrra e rrufesë немесе guri i rejës) аспаннан құлап, найзағай шаққан кезде пайда болады деп сенген. Күн күркірі тастары отбасылық өмірде маңызды құлшыныс нысандары ретінде сақталған. Оларды үйге әкелу адамдарға, әсіресе мал және егін шаруашылығында, жақсылық, береке және өркендеу әкеледі деп ойлаған, сондай-ақ күн күркірі тасын ұстағандарға оқ тимейді деген сенім болған. Күн күркірі тасынан жасалған әшекейлер зұлым көздің зиянды әсерінен сақтайды деп есептелген және олар мал мен жүкті әйелдерге талисман ретінде қолданылған.
Albanians believed in the supreme powers of thunderstones (kokrra e rrufesë or guri i rejës), which were believed to be formed during lightning strikes and to fall from the sky. Thunderstones were preserved in family life as important cult objects. It was believed that bringing them inside the house would bring good fortune, prosperity, and progress to people, especially in livestock and agriculture, or that rifle bullets would not hit the owners of thunderstones. Thunderstone pendants were believed to have protective powers against the negative effects of the evil eye and were used as talismans for both cattle and pregnant women.
Классикалық әлем
Гректер мен римдіктер, кем дегенде эллиндік кезеңнен бастап, ғимараттарды қасіреттен қорғау үшін неолиттік тас балта бастарына қолданды. 1985 жылы римдік-британдық мәдениетінде тарихқа дейінгі балталардың қолданылуын зерттеу нәтижесінде қырық мысал табылды, оның жиырма тоғызы виллалар, казармалар, ғибадатханалар және пештер сияқты әскери құрылымдармен байланысты болды.
The Greeks and Romans, at least from the Hellenistic period onward, used Neolithic stone axeheads for the apotropaic protection of buildings. A 1985 survey of the use of prehistoric axes in Romano British contexts found forty examples, of which twenty nine were associated with buildings including villas, military structures such as barracks, temples, and kilns.
Орта ғасырлар
Орта ғасырларда осы мұқият өңделген тастардың көптегені қару ретінде құрметтелген, олар "көктегі соғыста" Шайтанды және оның жасағын қуу үшін қолданылған деп есептелген. Сондықтан 11 ғасырда Византия императоры қасиетті Рим императорына "көк балтасын" жіберді. Ал 12 ғасырда Ренн епископы осындай дауыл тастардың шайқаста жеңіске жетуге, теңізде қауіпсіздікке, дауылдан қорғануға және жаман түстерден сақтануға Құдай тарапынан берілген құрал екенін айтты.
During the Middle Ages many of these well wrought stones were venerated as weapons, which during the "war in heaven" had been used in driving forth Satan and his hosts. Hence, in the 11th century the Byzantine emperor sent to the Holy Roman emperor a "heaven axe"; and in the 12th century, a Bishop of Rennes asserted the value of thunderstones as a divinely appointed means of securing success in battle, safety on the sea, security against thunder, and immunity from unpleasant dreams.
Еуропа фольклоры
Скандинавияда күн күркіреу тастары жиі отбасылық құдайлар ретінде құлшынылған, олар сиқыр мен қара магиядан сақтайды деп сенген. Оларға құрбандық ретінде сыра құйылып, кейде маймен майланатын. Швейцарияда күн күркіреу тасының иесі оны бауға байлап, үш рет басының үстінен айналдырып, дауыл келгенде үйіне лақтырады, осылайша үйге найзағайдың тиюін болдырмақ болады. Италияда оларды балалардың мойнына іліп, аурулардан қорғап, зұлым көзден сақтайды. Рим дәуірінде оларды кішкентай кораллмен бірге ит жағаларына тігіп, иттің ақылдан адаспауы үшін қолданған. Швецияда олар эльфтерден қорғайды. 19 ғасырға дейін Лимбург аймағында күн күркіреу тастарын мата қалталарға тігіп, көкірекке асып жүру қалыпты жағдай болған, себебі олар асқазан ауруларын басады деп сенген. Испанияның кейбір аймақтарында, мысалы, Саламанка провинциясында, буындарды күн күркіреу тастарымен сүру ревматизм ауруларының алдын алуға көмектеседі деп ойлаған. Француз Альпісінде олар қойларды қорғайды, ал Францияның басқа жерлерінде босануды жеңілдетеді деп есептеген. Славян халықтарында олар адамдар мен малдың емшілдерін емдейді, ал Ұлы аптада жасырын қазынаны табуға көмектеседі дейді.
In Scandinavia thunderstones were frequently worshiped as family gods who kept off spells and witchcraft. Beer was poured over them as an offering, and they were sometimes anointed with butter. In Switzerland the owner of a thunderstone whirls it, on the end of a thong, three times around his head, and throws it at the door of his dwelling at the approach of a storm to prevent lightning from striking the house. In Italy they are hung around children's necks to protect them from illness and to ward off the Evil eye. In Roman times, they were sewn inside dog collars along with a little piece of coral to keep the dogs from going mad. In Sweden they offer protection from elves. Up until the 19th century it was common practice in Limburg to sew thunderstones into cloth bags and carried over the chest, in the belief that it would soothe stomach ailments. In some parts of Spain for example the province of Salamanca it was believed that by rubbing the thunderstones on the joints it would help prevent rheumatic diseases. In the French Alps they protect sheep, while elsewhere in France they are thought to ease childbirth. Among the Slavs they cure warts on man and beast, and during Passion Week they have the property to reveal hidden treasure.
Азия дәстүрі
Бірмада олар апендицитті емдеу және алдын алу үшін қолданылады. Жапонияда олар қабынулар мен ойық жараларды емдейді. Малайзия мен Суматрада олар кристі кескілеп қайрау үшін пайдаланылады, өте ырысқа шақыратын нәрселер саналады және алтынды сынауға арналған тастар деп есептеледі. Сассексте 20-ғасырдың басында асүйлер мен сүт өндіріс орындарының терезе алдындарында тас экхиноидтарды қолданып, сүттің бұзылуын тоқтатуға тырысқан (күн күркіреуі сүтті қышқылта алады деген сенім болғандықтан).
In Burma they are used as a cure and preventative for appendicitis. In Japan they cure boils and ulcers. In Malaysia and Sumatra they are used to sharpen the kris, are considered very lucky objects, and have been credited with being touchstones for gold. In Sussex in the early 20th century fossil echinoids were also used on the outside windowsills of kitchens and dairies to stop milk going off (because thunder was believed to be able to sour milk).
Бушер де Пертес
1847 жылы әлемге бұрын таныс емес Буше де Перт Парижде "Келттік және топан суға дейінгі ескерткіштер" атты алғашқы томдық еңбегін жариялады. Онда ол өз қолымен тапқан, мыңдаған кремний құралдары мен қаруларының суреттерін көрсетті, оларды Солтүстік Франциядағы Аббевиль маңындағы биік шөгінді жатақтарынан тапқан болатын. Францияда оған бастапқыда "тыныштық конспирациясы" деп атаған қарсылық күшті болды, содан кейін Ели де Бомон бастаған консервативті ғалымдар оған үлкен қарсылық көрсетті. 1863 жылы Чарльз Лайелл "Адамның ежелгілігінің геологиялық дәлелдері" кітабында "күн тасы" туралы мифті одан әрі жоққа шығарды. Лайелл бұрын адамзаттың ежелгілігі туралы жаңа идеяларға қарсы болған, бірақ оның пікірін өзгертуі ғылыми дәлелдерге қосымша күш берді. Сенімсіз дереккөз: 2020 жылдың қазан айы.
In 1847, a man previously unknown to the world at large, Boucher de Perthes, published in Paris the first volume of work on Celtic and Antediluvian Antiquities, and in this he showed engravings of typical flint implements and weapons, of which he had discovered thousands upon thousands in the high drift beds near Abbeville, in northern France. So far as France was concerned, he was met at first by what he calls "a conspiracy of silence", and then by a contemptuous opposition among orthodox scientists, led by Elie de Beaumont. In 1863 the thunderstone myth was further discredited by Charles Lyell in his book Geological Evidences of the Antiquity of Man. Lyell had previously opposed the new ideas about human antiquity, and his changing sides gave further force to the scientific evidence. Unreliable source: date=October 2020