Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз Сауд Арабиясында туған кәсіпкер (1952–2021)
French Saudi Arabian born entrepreneur (1952–2021)
Мансур Акрам Оджех (25 қыркүйек 1952 – 6 маусым 2021) (مَنْصُور أَكْرَم عُجَّة) – француз Сауд Арабиясында туған кәсіпкер, ол бүкіл әлемде мүдделері бар Люксембургтегі TAG холдинг компаниясының бір бөлігіне ие болды. Оджех TAG компаниясының бас директоры болды, ол "Макларен" тобының 14,32% үлесіне ие.
Mansour Akram Ojjeh (25 September 1952 – 6 June 2021) (مَنْصُور أَكْرَم عُجَّة) was a French Saudi Arabian born entrepreneur who owned a part of TAG, a Luxembourg based holding company with interests worldwide. Ojjeh was the CEO of TAG, which owns 14.32% of the McLaren Group,
Ерте өмір және білім
Оджье 1952 жылы туған. Ол Сауд Арабиясының азаматтығын алған сириялық кәсіпкер Акрам Оджьехтың ұлы, Мұстафа Тласстың күйеу баласы және Люксембургте орналасқан Techniques d'Avant Garde инвестициялық компаниясының иесі болған. Бұл компания негізінен жоғары технологияларға бағытталған. Оның әкесі Сауд Арабиясы мен Франция арасындағы келісімдерде, әсіресе қару-жарақ сатуда делдалдық қызмет атқарған. Оның анасы француз болғандықтан, Оджье балалық шағының көп бөлігін Францияда өткізді. Ол Париждегі американдық мектепте білім алды және 1974 жылы Калифорниядағы Менло колледжін бизнес-әкімшілігі мамандығы бойынша бітірді. Кейіннен Оджье Санта-Клара университетінде магистр дәрежесін алды. Оның төрт бауырласы болған.
Ojjeh was born in 1952 and was the son of the Saudi naturalized Syrian businessman Akram Ojjeh, son in law to Mustafa Tlass and the owner of Techniques d'Avant Garde based in Luxembourg, an investment company that was focused mainly in advanced technologies. His father was an intermediary in deals between Saudi Arabia and France, particularly arms sales. His mother was French and he spent much of his childhood in France. He attended American School in Paris, and graduated in 1974 with a degree in Business Administration from Menlo College in California. Ojjeh gained his master's degree later at Santa Clara University. He had four siblings.
TAG тобы
Колледжді бітіргеннен кейін Оджье әкесі құрған TAG Group компаниясының бас директоры болып тағайындалды, ол негізінен Еуропа мен Таяу Шығыста қызмет етеді. Компания бастапқыда автокөлік спорты, авиация және сағат жасау сияқты көптеген салаларға инвестиция салды. Бұл компания Франция мен Сауд Арабиясы арасындағы келісімдерді ұйымдастыру арқылы танымал болды, әсіресе қорғаныс жүйелері мен қару-жарақ саласында. 1985 жылы Оджье Швейцариядағы Heuer сағат жасаушы компаниясын сатып алды, бұл TAG Heuer сағат брендінің басталуын білдірді. Оджехтің TAG Gruppe компаниясы TAG Heuer-дің ең ірі жеке акционері болды. 1999 жылы LVMH Moёt Hennessy Louis Vuitton брендті 740 миллион долларға сатып алды. TAG Group компаниясының бас директоры лауазымына келген алғашқы күндері Оджье барынша жариялылықтан қашып жүрді, бірақ ол Le France кемесін сатып алғанда көпшілік назарына ілікті. 1991 жылы әкесі Акрам Оджех қайтыс болғаннан кейін компания президенті қызметін атқара бастады.
After graduating from college. Ojjeh was named CEO of the company founded by his father, TAG Group, which largely operates in Europe and the Middle East. The company originally invested in numerous sectors such as motor racing, aviation and watchmaking. The firm became famous for brokering deals between France and Saudi Arabia, especially with regards to defense systems and weapons. in 1985, Ojjeh bought Heuer, a watchmaker based in Switzerland, which marks the beginning of TAG Heuer watch brand. Ojjeh's company, TAG Gruppe, was the largest single shareholder of TAG Heuer. LVMH Moёt Hennessy Louis Vuitton bought the brand in 1999 for $740 million. During the early days of his tenure as the CEO of TAG Group, Ojjeh has tried to avoid publicity as much as he could but hit the headlines when he purchased the liner Le France. He assumed the presidency of the company after the death of his father, Akram Ojjeh, in 1991.
Уильямс
Оджехтің автоспортқа деген қызығушылығы 1978 жылы Монако Гран-приін Сауд Арабиясының корольдік отбасының қонағы ретінде тамашалағанда басталды. Ол кезде Оджехтің компаниясы Франция мен туған Сауд Арабиясы арасында көптеген мәмілелер жасады. Бұл жарыс Оджехті жарыс әуесқойына айналдырып, бизнесін автоспортқа инвестициялауға кеңейтуге ықпал етті. Автоспортқа алғаш қадам басқанда Оджех өзінің TAG Group компаниясы мен Williams арасында демеушілік келісімін ұйымдастырды. 1979 жылы TAG Group Williams командасының негізгі демеушісі атанды. Ол өзінің інісі Азизбен бірге команданың падоктағы танымал өкілі болды. Оджехтің TAG Group инвестициялаған капиталдың арқасында Williams командасының инженерлік директоры Патрик Хед Williams FW07 үшін бәсекеге қабілетті қозғалтқыш құрастыра алды. Қозғалтқыш жобасы сәтті аяқталып, команда 1979 жылғы Ұлыбритания Гран-приінде швейцариялық жүргізуші Клей Регаццонимен жеңіске жетті. Оджехтің демеушілігімен Williams екі чемпионды өсірді: австралиялық жүргізуші Алан Джонс 1980 жылы Williams үшін әлемдік жүргізушілер чемпионатында алғашқы жеңімпаз болды, ал 1982 жылы фин жүргізушісі Кеке Росберг жеңіс тойлады. Бұл жаңа үлгі 1983 жылдың басында Женева автосалонында таныстырылып, 1983 жылдың тамызында Голландия Гран-приінде алғашқы рет жарысқа қатысты. 1984 жылы McLaren Tag Porsche командасы Формула-1-де үстемдік құрды, команда 16 жарыстың 12-сінде жеңіске жетті, ал Лауда командаласы Просты спорт тарихындағы ең аз айырмашылықпен – жарты ұпай айырмасымен жеңіп алды. McLaren сол дәуірде спортта басымдық танытты. 1984 жылғы маусымда Лауда үшінші чемпиондық атағын жеңіп алды, оның командаласы Ален Прост жарты ұпай жинады, ал команда екі жыл қатарынан конструкторлар чемпионатында жеңіске жетті. Прост 1985 жылы алғашқы чемпиондық атағын жеңіп алды, ал 1986 жылы екінші орынды иеленді. TAG қозғалтқышының қолданылуы 1987 жылы аяқталды, себебі қуат беру жүйесі бәсекеге қабілеттілігін жоғалтты және McLaren Honda компаниясымен жаңа қозғалтқыш жеткізуші ретінде келісімге келді. Оджехтің McLaren-ге қатысуы TAG брендімен жабдықталған қозғалтқыштар қолданылуын тоқтатудан кейін де жалғасты. Кейін команда Honda-ның ұсынысымен бразилиялық Айртон Сеннамен үш жылға келісімшарт жасасты. McLaren 1988 жылдан бастап Honda қозғалтқыштарымен үстемдігін сақтап келді. Команда конструкторлар чемпионатында 4 рет жеңіске жетті, Сена жүргізушілер чемпионатында үш рет, ал Прост бір рет жеңіс тойлады. McLaren Honda қозғалтқышы туралы келісім 1993 жылы Жапониядағы экономикалық дағдарыс пен спорттағы турбокомпрессорлы қозғалтқыштарға қойылған тыйымның салдарынан аяқталды. McLaren Ford, Peugeot және соңында Mercedes компанияларымен келісімшартқа қол қойды. Mercedes дәуірінде команда конструкторлар чемпионатында бір рет, ал жүргізушілер чемпионатында үш рет жеңіске жетті: фин жүргізушісі Мика Хакинен 1998 және 1999 жылғы әлем чемпионаттарында, ал Льюис Хэмилтон 2008 жылғы F1 чемпионатында жеңіс тойлады. 2000 жылы Daimler AG командаға 5 жыл бойы қозғалтқыштарды жеткізген Mercedes еншілес компаниясы арқылы TAG McLaren Group-тың 40% акциясын сатып алу опциясын пайдаланды. Деннис пен Оджех әрқайсысы 30% акцияға ие болды және әрқайсысы өз үлестерінің жартысын 2007 жылы Бахрейн Корольдігінің мемлекеттік байлық қоры – Mumtalakat Holding Company-на сатты. Daimler Деннис пен Оджехтен қалған 60% акцияны сатып алуды қарастырғаны туралы хабарлар тарады, бірақ олар 2009 жылдың қарашасында Brawn GP-ні сатып алып (оны Mercedes GP деп атады); олардың McLaren акциялары 2010 жылы Mumtalakat, Деннис және Оджехке қайта сатылды. Команданың өнімділігі төмендеген кезде Оджех пен Деннис арасындағы қарым-қатынас күрт нашарлады. Содан бері екеуінің арасында көптеген келіспеушіліктер туды. Осы кезеңде McLaren Honda-мен қуат беру жүйесін қайта жаңартудан кейін машинаның өнімділігі нашарлағандығы үшін сынға ұшырады. 2014 жылы Оджех өкпе ауруына байланысты ауруханаға жатқанда Деннис Оджехтің жақын досы болған бас директор Мартин Уитмаршты қызметтен босатып, даниялық жүргізуші Кевин Магнуссенге орын беру үшін мексикалық жүргізуші Серджио Переспен команда келісімшартын бұзды; екеуі де Оджехтің тілегіне қарсы болды. 2015 жылы Деннис Кевин Магнуссенді Фернандо Алонсомен жұптастырғысы келді, бірақ Оджех оған қарсы шығып, Дженсон Баттонды таңдауға мәжбүр етті. 2016 жылы Рон Деннис McLaren-нен кетіп қалды. Кейіннен Деннис Оджех пен Mumtalakat-қа қарсы сот процесін бастады.
Ojjeh's interest with motorsport began when he watched the 1978 Monaco Grand Prix as a guest of the Saudi Arabian royal family, which owned flag carrier Saudia, a sponsor of Williams Racing. Ojjeh's company at the time had brokered numerous deals between France and his native Saudi Arabia. The race turned Ojjeh into a big racing fanatic and convinced him to expand his business further in motorsport investment starting from the sponsorship to funding the racing engine development for the F1 team later at some point. At the first attempt to enter motorsport, Ojjeh brokered a sponsorship deal between his company TAG Group and Williams. In 1979, TAG Group successfully secured the position as principal sponsor for Williams. He became the company's familiar representative in the paddock, along with his younger brother Aziz. With the influx of capital invested by Ojjeh's TAG Group, Williams team Engineering Director at the time Patrick Head was able to build a competitive engine for Williams FW07. The engine project was successful and the team secured victory in 1979 British Grand Prix with Swiss driver Clay Regazzoni. Under Ojjeh's sponsorship, Williams produced two champions, Australian driver Alan Jones who was the first driver to win the World Driver Championship title for Williams in 1980, and Finnish driver Keke Rosberg who won in 1982. It was unveiled at the Geneva Motor Show in early 1983 and raced for the first time at the 1983 Dutch Grand Prix in August 1983. In 1984, the McLaren Tag Porsche dominated F1, the team winning 12 of 16 races and Lauda beating team mate Prost to the title by the smallest margin in the sport’s history, half a point. McLaren dominated the sport in that era. In 1984 season, Lauda won his third championship with his team mate Alain Prost scoring half points behind him and team won the constructors' championship two years streak. Prost would later claim his first championship title the next year 1985 season and won his second during the 1986 season despite the team only finishing 2nd in constructors' championship. The TAG engine usage came to an end in 1987 due to the powertrain losing its competitive values and McLaren signing a deal with Honda as its new engine suppliers. Ojjeh's involvement at McLaren continued past the end of the use of TAG badged powertrains. The team would later sign Brazilian driver Ayrton Senna for three years, on recommendation from Honda. McLaren would continue its domination with Honda engines from 1988 onwards. The team would secure the constructors' championship 4 times, with Senna winning the drivers' championship three times and Prost once during the Honda era. The McLaren Honda engine deal came to an end in 1993 as Japan faced a domestic economic crisis and as the ban on turbocharged engines in the sport removed their competitive edge. McLaren would move on to sign with Ford, Peugeot, and finally Mercedes. During the Mercedes era, the team would secure the constructors' championship once and the drivers' championship three times with Finnish driver Mika Häkkinen winning the 1998 and 1999 world championships and Lewis Hamilton the F1 season of 2008 championship. In 2000, after supplying engines to the team through its Mercedes subsidiary for 5 years, Daimler AG exercised an option to buy 40% of the TAG McLaren Group. Dennis and Ojjeh each retained a 30% share, and each sold half of their stake to the Mumtalakat Holding Company (the sovereign wealth fund of the Kingdom of Bahrain) in 2007. Although Daimler were reportedly considering acquiring the remaining 60% from Dennis and Ojjeh, they instead bought Brawn GP (renaming it Mercedes GP) in November 2009; their McLaren shares were sold back to Mumtalakat, Dennis, and Ojjeh in 2010. As the team performance deteriorated, Ojjeh's relationship with Dennis was heavily affected. Both have faced numerous disagreement between each other since. During these times McLaren was criticized due to underperforming after resuming the powertrain supply deal with Honda which affected the car performance. In 2014, while Ojjeh was hospitalized for lung disease, Dennis removed CEO Martin Whitmarsh who was a close friend of Ojjeh and terminated the team contract with Mexican driver Sergio Pérez in order to give way to Danish driver Kevin Magnussen; both in opposition to Ojjeh's wishes. In 2015 Dennis wanted to keep Kevin Magnussen to partner Fernando Alonso in 2015, it was Ojjeh who stepped in and undermined him, forcing him to take Jenson Button instead. In 2016, Ron Dennis stepped down from McLaren. Later, Dennis unsuccessfully sued Ojjeh and Mumtalakat.
Денсаулық мәселелері мен өлім
2013 жылдың соңында Оджехке екі өкпе трансплантациясы жасалды, себебі ол алдыңғы төрт жыл бойы идиопатиялық өкпе фиброзы (IPF) ауруынан зардап шеккен болатын. 2014 жылы толыққанды денсаулығына қол жеткізді. Оджех 2021 жылғы 6 маусымда 68 жасында қайтыс болды. McLaren Racing оның құрметіне 2021 жылғы Франция Гран-присінде McLaren MCL35M және командалық қалпағындағы McLaren логотипі стилінде оның есімін жазды.
In late 2013 Ojjeh had a double lung transplant after suffering with IPF lung disease for the previous four years, returning to full health in 2014. Ojjeh died on the morning of 6 June 2021 at the age of 68. McLaren Racing paid tribute to him with his name written in McLaren's logo style on the McLaren MCL35M and team cap at the 2021 French Grand Prix.