Кіріспе

21-ші Болгария Премьер-министрі (1923–1926)

Александр Цолов Цанков (29 маусым 1879 – 27 шілде 1959) – екі дүниежүзілік соғыс арасындағы кезеңдегі көрнекті болгар саясаткері.

Өмірбаян

1910 жылдан бастап София университетінде саяси экономика профессоры болған ол, 1923 жылы Александр Стамболийскийді құлатуда жетекші рөл атқарды. Биліктен алынған премьер-министрдің орнын басатын коалицияны басқаруға таңдалды. Сол жылдың 9 маусымында Болгарияның премьер-министрі болды және 1926 жылдың 4 қаңтарына дейін осы қызметін атқарды. Ол осы кезеңде Демократиялық одақтың жетекшісі болды. Оның премьер-министрлік кезеңі болгар коммунистік партиясымен күшті ішкі тартыстармен ерекшеленді, Цанков оларды аяусыз жазалап, 1925 жылы патша Борисқа жасалған қастандықтан және Санкт-Неделя соборына жасалған бомбалық шабуылдан кейін әскери жағдай жариялады және коммунистерді тыйым салды. Грек әскерлерінің шағын шабуылы болды, бірақ Ұлттар Лигасының айыптауынан кейін олар ұзақ тұрмады, нәтижесінде ел қарызға батып, қиын жағдайға түсті. Цанков елге қарыз алуға сәтсіздікке ұшырағандықтан қызметтен алынды. Саяси аренадан шеттетілгеннен кейін Цанков фашизмге деген құлшынысын күшейтті және жақын арада Адольф Гитлердің жақтасы болды. Бұл қозғалыс салыстырмалы түрде маңызсыз болды (бірақ бұл басқарушы коалицияның одан әрі фрагментациясына әкелді), Звеноның қолдауына ие бола алмады және негізінен Болгария Ұлттық Легиондары Одағына арналған нацистердің мақұлдауын алмады. Бұл Цанковтың Димитар Пешевтің еврейлерді депортациялауды тоқтатуға шақырған хатына оңшыл оппозициядан тек екі адамның бірі ретінде қол қойғанына қарамастан болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Цанков Аргентинаға қашып, 1959 жылы Буэнос-Айрестің Белграно ауданында қайтыс болды.