Кіріспе

Super Earth orbiting OGLE 2005 BLG 390L. OGLE 2005 BLG 390Lb (кейде NASA-ның Hoth деп аталатын) – Жерден өте алыс, Галактиканың ортасына жақын орналасқан OGLE 2005 BLG 390L жұлдызының айналасында орналасқан супер Жер экзопланетасы, бұл оны ең алыстағы планеталардың бірі етеді. 2006 жылдың 25 қаңтарында Probing Lensing Anomalies NETwork/Robotic Telescope Network (PLANET/Robonet), Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE) және Microlensing Observations in Astrophysics (MOA) бірлесіп осы жаңалықты хабарлады. Планета тіршілікке қажетті жағдайларға сай келмейтін сияқты.

Масса, радиус және температура

Бұл планетаның массасы Жердің массасынан шамамен бес есе көп (5.5). Кейбір астрономдар оның Жер сияқты тасты ядросы болуы мүмкін деп болжайды, және оның атмосферасы жұқа болуы ықтимал. Жұлдыздан қашықтығы және жұлдыздың салыстырмалы түрде төмен температурасы планетаның беткі температурасы шамамен төмен екенін көрсетеді, бұл оны белгілі ең суық планеталардың біріне айналдырады. Егер ол тау жынысты планета болса, бұл температурада беті мұздаған ұшқыш заттардан – су, аммиак, метан және азот сияқты Жерде сұйық немесе газ күйінде болатын заттардан – тұруы мүмкін. Егер ол тасты планета болмаса, онда ол Уран сияқты мұзды газ планетасына ұқсайды, бірақ одан әлдеқайда кішірек болады. Бұл жұмысты Ұлттық ғылым қорының математикалық және физикалық ғылымдар дирекциясының директорының орынбасары қолдады. Ашылған кезде, 5.5 Жер массасымен, бұл планета негізгі тізбекті жұлдыздың айналасындағы ең төменгі массалы экзопланета деп саналған бұрынғы кандидат, 7.5 Жер массасы Gliese 876 d-ден жеңіл болды. 2013 жылдан бері Кеплер ғарыш станциясы және басқалары негізгі тізбекті жұлдыздардың айналасында Жердің өлшемінен кіші немесе оған тең көптеген планеталарды анықтады.

Қонақ жұлдыз

OGLE 2005 BLG 390L (Сақшы шоқжұлдызында орналасқан, RA 17:54:19.2, Dec −30°2238, J2000, 6,6 ± 1,0 кпк қашықтықта) суық қызыл карлик (95% ықтималдығы) немесе ақ карлик (4% ықтималдығы) болуы мүмкін, нейтрон жұлдызы немесе қара тесік болу ықтималдығы өте төмен (<1% ықтималдығы). Жұлдыздың жіктелуіне қарамастан, оның сәулелену энергиясы Күннен әлдеқайда аз болады. Оның массасы 0,22, ал радиусы белгісіз. Егер ол қызыл карлик болса, радиусы шамамен 0,17-ге жуық болар. Жас шамамен 9,587 миллиард жыл деп есептеледі.

Орбиталық

OGLE 2005 BLG 390Lb планетасы 3500 күн сайын (шамамен 10 жыл) жұлдызының айналасын толық айналып шығады, орташа алғанда, бұл арақашықтық Құншуыр және Юпитер орбиталары арасында орналасқан орбитаға сәйкес келеді (Бұл арақашықтық өлшеу және есептеу қателіктерінің диапазоны болып табылады; ол планетаның орбиталық эксцентриситетін көрсетпейді, өйткені оның орбиталық элементтері, орбиталық периодынан басқа белгілі емес). Осы жаңалыққа дейін негізгі тізбекті жұлдыздан одан да алыс жерде шағын экзопланеталар табылған жоқ. Бұл планетаның OGLE 2005 BLG 390L жұлдызының айналасын толық айналып шығуына шамамен 10 Жер жылы уақыт керек. Гравитациялық линзалау – алыстағы жұлдыздан келетін жарық, алдыңғы жұлдыздың гравитациялық өрісімен бұрылып, күшейген кезде пайда болады. Гравитациялық микролинзалық құбылыс, осы алдыңғы жұлдызбен бірге жүретін планетаның, артқы жұлдыз бен бақылаушы арасынан өтетін кезде күшейтілген жарықтың қарқындылығын қосымша кішкентай өсіруіне себеп болады. PLANET/RoboNet кампаниясы поляк OGLE немесе жапон-жаңазеландиялық MOA зерттеулерінен түсетін үміткер микролинзалық құбылыстар туралы ескертулерді үнемі зерттейді. Дәл осындай құбылыстың байқалуы OGLE 2005 BLG 390Lb планетасының табылуына әкелді. OGLE 2005 BLG 390L жұлдызының микролинзалық әсерін анықтады, ал PLANET тобының бақылаулары мен талдаулары планетаның бар екенін анықтады.