Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аруша аймағының ауданы, Танзания
District of Arusha Region, Tanzania
Мондули ауданы (суахили тілінде Wilaya ya Monduli) – Танзанияның Аруша аймағының жеті ауданының бірі. Солтүстігінде Лонгидо ауданы, шығысында Аруша ауылдық ауданы, оңтүстігінде Маньара аймағы және батысында Нгоронгоро ауданы мен Каратү ауданымен шектеседі. Ауданның жер аумағы [мәлімет жоқ]. Ауданның әкімшілік орталығы – Мондули қаласы. 2002 жылғы Танзанияның ұлттық халық санағы бойынша Мондули ауданының халқы 185 237 адамды құрады. 2012 жылы аудан халқы 158 929 адамға дейін азайды. 2022 жылға қарай халық саны 227 585 адамға жетті.
'Monduli District (Wilaya ya Monduli, in Swahili) is one of seven districts of the Arusha Region of Tanzania. It is bordered to the north by Longido District, to the east by Arusha Rural District, to the south by the Manyara Region and to the west by Ngorongoro District and Karatu District. The District covers an area of The town of Monduli is the administrative seat of the district. According to the 2002 Tanzania National Census, the population of the Monduli District was 185,237. By 2012, the population of the district was 158,929. By 2022, the population had grown to 227,585.
Тарих
Мондули ауданының ең көне орны – ауданның солтүстік-батысында орналасқан Энгарука тарихи орны. Бұл жерді бастапқыда Иракв халқы мекендеген, бірақ олар кейіннен Каратұға қарай көшіп кетті. "Мондули" сөзі Мондули Жу ауданынан шыққан. Германия отарлау дәуірінде осы аймақта Мондули есімді бай масаи әулетінің өкілі тұрған. Немістер 1880 жылдары бұл аймақты (кейін Танганьика, Руанда және Бурунди) отарлады. Олар мәжбүрлі еңбек пен жерді тартып алумен қатар, христиан діні мен еуропалық білім беруді, ғылым, математика, инженерия және тіпті неміс тілін үйретуді әкелді. Танганьика 1961 жылдың 9 желтоқсанында премьер-министр Джулиус Ньерере басшылығымен тәуелсіздік алды. 1964 жылдың сәуір айында бұрынғы британдық протекторат болған Танганьика мен Занзибар бірігіп, президент Ньерере басқаратын Танзания мемлекетін құрды.
The oldest site in Monduli district is the Engaruka historical site located in northwest of the district and was originally inhabited by the Iraqw peoples before they migrated south towards Karatu. The word Monduli was originated in the ward Monduli Juu. There was a wealthy Maasai ancestor with the name of Monduli, who lived in the area during the times of German colonization. The Germans colonized the area (later Tanganyika, Rwanda and Burundi) in the 1880s. They brought forced labour and land alienation but also Christianity and European education, teaching science, math, engineering, and even German. Tanganyika gained its independence on December 9, 1961, under the leadership of Prime Minister Julius Nyerere. In April 1964 Tanganyika and Zanzibar, a former British protectorate, united to form Tanzania under President Nyerere.
География
Ауданның жалпы аумағы 6419 шаршы шақырымды құрайды, оның ішінде 6290,62 шаршы шақырымы құрлық, ал 128,38 шаршы шақырымы су. Жайлымдық жерлер 3983,855 шаршы шақырымды, егістік жерлер 1055,475 шаршы шақырымды, орманды жерлер 374,965 шаршы шақырымды алып жатыр.
The District has a total area of 6,419 square kilometers, of which 6290.62 square kilometers are land and 128.38 square kilometers are water. Grazing land covers 3,983.855 square kilometers, arable land covers 1,055.475 square kilometers, and woodland covers 374.965 square kilometers.
Білім
Мондули ауданында орналасқан Мондули қаласы айналасындағы өңірлердің білім беру орталығы болып табылады. Иркисонго, Моринге Сокоин, Энгутото және Оркеесва орта мектептері, сондай-ақ Мондули мұғалімдер колледжі мен Маасаи қыздар лютеран орта мектебі осы қалада орналасқан. Аруша қаласына жақын Макумирада лютерандық Тумаини университетінің филиалын ашу жоспарлануда, оның үшін жер бөлінген. Ауданның ішінде Танзания халық қорғаныс күштерінің Танзания әскери академиясы да бар. Мондули қаласында Мазоези, Млимани, Синони және Нгараш бастауыш мектептері орналасқан. Көптеген ауылдарда бастауыш мектептер, ал барлық әкімшілік бөлімшелерде (2015 жылы құрылған жаңа мектепті қоспағанда) орта білім беретін мектептер бар.
Monduli town, located in Monduli district, is an educational center for surrounding regions. Irkisongo, Moringe Sokoine, Engutoto and Orkeeswa. Secondary Schools are located there, as is the Monduli Teachers' College and the MaaSae Girls' Lutheran Secondary School. Land has been set aside for a proposed branch of the Lutheran founded Tumaini University at Makumira near Arusha. Also in the district is the Tanzania People's Defence Force Tanzania Military Academy. There are also primary schools in the town of Monduli such as Mazoezi, Mlimani, Sinoni and Ngarash primary schools. Nearly every village has a primary school and nearly each ward has a secondary school for ordinary level except for the newly established in 2015.
Денсаулық сақтау
Бұл аймақта аурулар мәселесі бар. Адамдар түрлі аурулардан, мысалы, безгек ауруынан зардап шегеді. Көптеген аурулар масалар арқылы таралады және олардан сақтану қиын. Дегенмен, аймақтың теңіз деңгейінен биік орналасқандығына байланысты, масалар осы жерде көптеп кездеспейді. Мондулиде бір аурухана, бір медициналық орталық және 22 диспансер бар.
Disease in this area is a problem. People suffer from various diseases, such as malaria. The majority of diseases are mosquito borne and difficult to avoid. However, due to the higher altitude of the area, mosquitoes are not as common. Monduli has one hospital, one health centre, and 22 dispensaries.