Сирия саяхатшысы Жәміл әл-Улши өмірі мен қызметі

Кіріспе

Сириялық саясаткер Жамил әл-Өлші (17 қаңтар 1883 – 25 наурыз 1951) (جميل الألشي) – сириялық саясаткер, Сирияның екі рет премьер-министрі және Францияның мандаттық кезеңінде ел басшысының міндетін атқарушы (17 қаңтар – 1943 жылғы 25 наурыз).

Өмірбаян

Дамаск қаласында туып өскен, Стамбулдағы Осман әскери академиясында білім алған. Ол Осман әскерінен дезертирлік жасап, Мекке шарифі Хусейн бин Алидің басшылығымен араб көтерілісіне қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Фаисал I басқаратын Сирия Корольдігі жарияланғанға дейін, Сириядағы атқарушы билікті жүзеге асыру үшін тағайындалған алты адамнан тұратын комиссия мүшесі болды. 1918 жылдың қазанында жаңа монархтың жеке кеңесшісі болып тағайындалды. Бірақ, корольдік француздар тарапынан таратылды, олар 1920 жылдың шілдесінде Сирияға мандат орнатып, Фейсалді жер аударды (Сайкс-Пико келісімі мен Сан-Ремо конференциясына қараңыз). Ульши елде қалды және бірнеше француздық және француздық марионеткалық үкіметтерге қатысып, кабинетте бірнеше жоғары лауазымды иеленді, 1920 жылдың 6 қыркүйегінде әрекеттегі Премьер-министр болды. Ол француздарға адалдығымен және жекқорлығымен тез танымал болды, бірнеше туыстарын жоғары мемлекеттік лауазымдарға тағайындады. Француздық мандаттық билік Сирияны тәуелсіз және жартылай тәуелсіз аймақтарға бөлді және Ливанға үлкен аумақтарды қосты, бұл сириялық ұлтшылдарды ашуландырды және ел бойынша бірнеше көтеріліс болды. Ульши осы шараларға қарсы ештеңе жасамағаны және көтерілістерге француз әскерінің қатаң жауабына наразылық білдірмегені үшін халық арасында жиреншік тудырды. 1920 жылдың 30 қарашасында ол отставкаға кетуге мәжбүр болды. 1928 жылға дейін ол саяси оқшаулықта болды, содан кейін ұзақ жылдар бойы серігі болған Тадж әл-Дин әл-Хасани Премьер-министр болғанда, Қаржы министрі ретінде кабинетке оралды; ол 1930 жылдың тамызына дейін, зейнетке шыққанға дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1941 жылдың қыркүйегінде Хасани президент болған кезде ол зейнетінен қайтып, оның кеңесшісі болды. 1943 жылдың қаңтарында Хасани Ульшиден үкімет құруды сұрады. Ол оппозицияны басу үшін бірнеше лауазымдарды ұлтшыл саясаткерлерге берді. Бірақ Хасани сол айда қайтыс болды, ал Ульши әрекеттегі президент және Премьер-министр болды. Оның билік ету кезеңі кең таралған халықтың наразылығымен және Еуропадағы француз соғысының қолдауына жұмсалған жоғары бағалар мен салықтарға байланысты тәртіпсіздіктермен сипатталды. Ол тағы да отставкаға кетуге мәжбүр болды және сегіз жылдан кейін қайтыс болғанға дейін қоғамдық өмірден жоғалып кетті.

He was born and raised in Damascus, and educated in the Ottoman Military Academy in Istanbul. He defected from the Ottoman army and joined the Arab revolt under the leadership of Hussein bin Ali, Sharif of Mecca. After the end of World War I, he was a member of a six man committee charged with discharging executive authority in Syria until the Kingdom of Syria was proclaimed under Faisal I, after which, in October 1918, he was appointed private chamberlain to the new monarch. However, the kingdom was dissolved by the French, who imposed their mandate on Syria in July 1920 and exiled Faisal (see Sykes Picot Agreement and San Remo conference). Ulshi remained behind and participated in successive pro French and French appointed puppet governments, occupying several high posts in the cabinet, becoming acting Prime Minister on 6 September 1920. He rapidly gained a reputation for subservience to the French and nepotism, appointing several family members to high government posts. The French mandate authorities subdivided Syria into independent and semi independent zones and annexed large areas to Lebanon, enraging Syrian nationalists, and several revolts broke out across the country. Ulshi became increasingly unpopular when he did nothing to oppose these measures, and raised no objections to the severe French military response to the revolts. He was forced to resign on 30 November 1920. He remained a political outcast until 1928, when he was able to return to the cabinet as Minister of Finance when his longtime ally Taj al Din al Hasani became Prime minister; he held this post until August 1930, when he retired. He came out of retirement in September 1941 to become an advisor to Hasani when the latter assumed the presidency. Hasani asked Ulshi to form a government in January 1943. He did so, giving several posts to nationalist politicians to appease the opposition. However Hasani died that same month, and Ulshi became acting president as well as prime minister. His tenure was marred by widespread public anger and rioting at high prices and taxes imposed to aid the unpopular French war effort in Europe. He was again forced to resign, and disappeared from public life until his death eight years later.