Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұзақ мерзімді өзгергіштік аспан шолуы
Long term variability sky survey
Оптикалық гравитациялық линзалау эксперименті (OGLE) – Варшава университетінде орналасқан, Польшаның астрономиялық жобасы, ол 1992 жылдан қазірге дейін Ұзақ мерзімді өзгергіштік аспан шолуын жүргізіп келеді. Басты мақсаттары – өзгергіш жұлдыздарды (пульсациялық және жарық шығаруын өзгертетін) анықтау және жіктеу, микролинзалау құбылыстарын, шағын жаңа жұлдыздарды табу, сондай-ақ Галактика мен Магеллан бұлттарының құрылымын зерттеу. 1992 жылы басталған жобадан бері көптеген экзопланеталар, оның ішінде транзиттік әдіс (OGLE TR 56b) және гравитациялық микролинзалау арқылы табылган алғашқы планета ашылды. Жобаның бастапқы кезінен бері профессор Анджей Удальский басқаруды жүзеге асырып келеді.
The Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE) is a Polish astronomical project based at the University of Warsaw that runs a long term variability sky survey (1992–present). The main goals are the detection and classification of variable stars (pulsating and eclipsing), discovery of microlensing events, dwarf novae, and studies of the structure of the Galaxy and the Magellanic Clouds. Since the project began in 1992, it has discovered a multitude of extrasolar planets, together with the first planet discovered using the transit method (OGLE TR 56b) and gravitational microlensing. The project has been led by professor Andrzej Udalski since its inception.
Сипаттама
Эксперименттің негізгі нысаналары – Магеллан бұлттары мен Галактикалық дөңгелек, себебі жұлдыз транзиті кезінде микролинзалау үшін пайдаланылатын көптеген аралық жұлдыздар бар. Байқаулардың көп бөлігі Чилидегі Лас-Кампанас обсерваториясында жүргізілді. Ынтымақтастықта жұмыс істейтін институттардың қатарында Принстон университеті және Карнеги институты бар. Қазіргі таңда жоба төртінші кезеңінде. Бірінші кезең – OGLE I (1992–1995) – Swope телескопы мен бір чипті CCD сенсорын пайдаланды. OGLE II (1996–2000) үшін Лас-Кампанас обсерваториясында жобаға арналған телескоп (Варшава телескопы) құрылды. Ол 0,237 градус көлемді 2048×2048 пикселдік сенсормен жабдықталған. OGLE III (2001–2009) камераны сегіз 2048×4096 пикселді CCD мозаикасына кеңейтті және төрт аймақта гравитациялық микролинзалау оқиғаларын және транзиттік планеталарды іздеуге мүмкіндік берді: Галактикалық дөңгелек, Карина шоқжұлдызы және екі Магеллан бұлттары. Жүз миллиондаған жұлдызды тұрақты бақылау нәтижесінде өзгермелі жұлдыздардың ең ірі каталогтары жасалды және микролинзалау әдісімен ашылған алғашқы экзопланеталар табылды. 2010 жылы, 2009 жылы инженерлік жұмыстардан кейін, төртінші және ағымдағы кезең – OGLE IV – Варшава телескопының 1,5° көріс бұрышын толтыратын 32 чипті мозаикалық CCD камерасын пайдалана бастады. Бұл кезеңнің басты мақсаты – жаңа камераның мүмкіндіктерін пайдаланып, микролинзалау арқылы планеталарды анықтау санын арттыру. Соңғы кезде OGLE тобы, негізінен АҚШ, Жаңа Зеландия және Жапония ғалымдарымен бірлесіп, кішкентай, Жерге ұқсас планеталар, олардың айналасындағы жұлдыздардан қашықтықта болуы мүмкін екенін, тіпті жанында басқа жұлдыздар болса да, дәлелдеді. 2022 жылдың қаңтарында Астрофизикадағы Микролинзалық Байқаулар (MOA) тобымен бірлесіп, алғашқы қара тесікті алдын ала жариялады. Бұрын да кандидаттар болғанмен, олардың техникасы жарықтың күшеюін ғана емес, сонымен қатар микролинзалау деректерінен қара тесіктің жарықтың бұрылуын өлшеуге мүмкіндік бергендіктен, бұл ең сенімді анықтама болып табылады.
The main targets of the experiment are the Magellanic Clouds and the Galactic Bulge, because of the large number of intervening stars that can be used for microlensing during a stellar transit. Most of the observations have been made at the Las Campanas Observatory in Chile. Cooperating institutions include Princeton University and the Carnegie Institution. The project is now in its fourth phase. The first phase, OGLE I (1992–1995) used the Swope telescope and a single chip CCD sensor. For OGLE II (1996–2000), a telescope dedicated to the project (the Warsaw telescope) was constructed at Las Campanas Observatory. It was equipped with a single 2048×2048 pixel sensor with a field of view 0.237 degrees wide. OGLE III (2001–2009) expanded the camera to a mosaic of eight 2048×4096 pixel CCDs, and was able to search for gravitational microlensing events and transiting planets in four fields: the Galactic Bulge, the constellation Carina, and toward both Magellanic Clouds. As a byproduct of the constant monitoring of hundreds of millions of stars, the largest catalogs of variable stars were constructed, and the first exoplanets discovered using the microlensing technique were detected. In 2010, following engineering work in 2009, the fourth and current phase, OGLE IV, was started using a 32 chip mosaic CCD camera which fills the Warsaw telescope's 1.5° field of view. The main goal for this phase is to increase the number of planetary detections using microlensing, enabled by the new camera. Recently the OGLE team, in cooperation with scientists mostly from the US, New Zealand and Japan, proved that small, Earth like planets can exist at a significant distance from stars around which they revolve despite there being other stars near them. In January 2022 in collaboration with Microlensing Observations in Astrophysics (MOA) they reported in a preprint the first rogue black hole. While there have been other candidates this is the most solid detection so far as their technique allowed to measure not only the amplification of light but also its deflection by the BH from the microlensing data.