Кіріспе
Apple IIc Plus – Apple Computer компаниясы шығарған Apple II сериясындағы алтыншы және соңғы модель. Атауындағы "Plus" – бастапқы портативті Apple IIc-ге қарағанда ұсынылған қосымша мүмкіндіктерге сілтеме, мысалы, үлкен сақтау сыйымдылығы (классикалық 5,25 дюймдік дискіні алмастырған 3,5 дюймдік дискета жетегі), артқан өңдеу жылдамдығы және жүйе компоненттерінің жалпы стандартталуы. Apple IIc Plus айтарлықтай жаңа бағыт ұстанды, көбінесе Apple II сериясына жаңа технологияларды немесе одан әрі дамытуға үлес қоспады, керісінше, бар перифериялық құрылғыларды бастапқы Apple IIc дизайнымен біріктірді. 8 биттік машинаның дамуын, әлдеқайда жетілген 16 биттік Apple IIGS-ке көбірек қызығушылық танытқандар сынға алды.
The Apple IIc Plus is the sixth and final model in the Apple II series of personal computers, produced by Apple Computer. The "Plus" in the name was a reference to the additional features it offered over the original portable Apple IIc, such as greater storage capacity (a built in 3.5 inch floppy drive replacing the classic 5.25 inch drive), increased processing speed, and a general standardization of the system components. In a notable change of direction, the Apple IIc Plus, for the most part, did not introduce new technology or any further evolutionary contributions to the Apple II series, instead merely integrating existing peripherals into the original Apple IIc design. The development of the 8 bit machine was criticized by quarters more interested in the significantly more advanced 16 bit Apple IIGS.
Тарих
Apple IIc Plus 1988 жылдың 16 қыркүйегінде Сан-Францискодағы AppleFest конференциясында таныстырылды, бұл Apple IIc таныстырылғандағыға қарағанда аз қызығушылық тудырды. Бір журналдың сол кездегі шолуынша, ол "жоғары сыйымды 3½ дискілік дискісі бар IIc-нің күшейтілген нұсқасы" деп сипатталды, бұл кейбір пайдаланушыларды көңілі қалдырды. Көптеген IIc пайдаланушылары жаңа модель ұсынған мүмкіндіктерге ұқсас қосымша құрылғыларды бұрыннан-ақ қолданып жүрген. Машинаның ресми шығарылымынан бұрын, ол Apple IIGS-тің тесіксіз нұсқасы ретінде, Apple IIc-тің портативті корпусына сығызылған деп болжанатын. Apple қызметкері Джон Аркли, Apple IIc Plus жобасында жұмыс істеген инженерлердің бірі, IIc корпусына сыятын, жетілдірілген Apple IIGS аналық платасының алғашқы жоспарларын жасады және осындай жобаны бастауға басшылықтан рұхсат сұрады; алайда, бұл идея қабылданбады. Жоба басталғанда, бастапқы жоспар 5,25 дюймдік дискетті 3,5 дюймдік дискетке ауыстыру еді, IIc дизайнында өзгеріс енгізбей. Содан кейін, жоба дамыған сайын басқа да мүмкіндіктер қосылды. Apple IIc Plus дизайнының өзі және оның болуы үшінші тараптың Apple IIc-мен үйлесімді Laser 128 әсер еткен деп саналады. Apple IIc Plus дизайны Apple IIc Plus-тан сәл бұрын шыққан Laser 128EX/2 моделіне өте ұқсас болуы кездейсоқ емес. Apple IIc Plus толыққанды кері үйлесімді болғандықтан, ол Apple IIc-тің орнын басты. Дамыту кезінде машинаның кодовые есімдері: Raisin, Pizza және Adam Ant болды.
Үш негізгі жаңалық
Apple IIc Plus, IIc-мен салыстырғанда үш жаңа мүмкіндікке ие болды. Бірінші және ең байқалатын ерекшелік – 5,25 дюймдік дискі жетегінің жаңа 3,5 дюймдік дискі жетегімен алмастырылуы. Жаңа дискі жад сыйымдылығын шамамен алты есеге (800 КБ) арттырып қана қоймай, іздеу уақытын да үш есеге жылдамдатып, түймемен басқарылатын моторизацияланған шығару мүмкіндігіне ие болды. Жаңа дискінің жоғары дерек ағынына бейімделу үшін, «Magic Interface Glue» деген сөздің аббревиатурасы MIG деп аталатын арнайы чиптік схема әзірленді және 2 КБ статикалық RAM буферімен бірге негізгі тақтаға қосылды (MIG чипі – машинада жаңа технологиялық жетістіктердің болмауының жалғыз мысалы). Екінші маңызды ерекшелік – жылдам 65C02 процессоры. 4 МГц жиілікте жұмыс істейтін бұл процессор, компьютерді кез келген басқа Apple II-ден, тіпті IIGS-тен де жылдам етті. Apple, үшінші тарап әзірлеуші Zip Technologies компаниясынан Zip Chip Apple II үдеткішін лицензиялап, IIc Plus-қа қосты; Apple инженерлері барлық функцияларды біріктіретін үлкен чип дизайнының орнына, оны негізгі компоненттерге бөліп, негізгі тақтаға енгізді (4 МГц процессор, 8 КБ біріктірілген статикалық RAM кэш және логикалық схемалар). Apple өнімділігінің кез келген басқа 8 биттік Apple II-ге қарағанда үш есе (бенчмарктер бойынша 3,3 есе) жоғары екенін мәлімдеді. Процессорды үдету мүмкіндігі соңғы сәтте қосылды, бұл толық процессор жылдамдығында 3,5 дюймдік дискіні пайдалану үшін арнайы схеманы қажетсіз етті, себебі машина дерек ағынын өңдеуге жеткілікті жылдам болды; аталған схема өз орнында қалдырылып, 1 МГц режимін қолдау үшін жұмыс істеді. Дәстүрлі жағдайда машина 4 МГц жиілікте жұмыс істеді, бірақ салқын немесе жылы жүктеу кезінде 'ESC' пернесін ұстап тұру үдетуді өшіріп, стандартты 1 МГц жиілікте жұмыс істеуге мүмкіндік берді – бұл уақытқа сезімтал ескі бағдарламалық жасақтама, әсіресе ойындар үшін қажет болды. Үшінші маңызды өзгеріс – қуат блогының Apple IIc Plus корпусына енгізілуі, бұл үшін Sony компаниясының жаңа миниатюралық дизайны пайдаланылды және бұрынғы «розеткадағы кірпіш» сыртқы қуат блогы дизайнымен алмастырылды.
Жаңа көрініс және кішігірім өзгерістер
Сонымен қатар, сыртқы өзгерістер де байқалды. Пернетақтаның орналасуы мен стилі енді Apple IIGS және Macintosh сияқты болды, оның ішінде үлкейтілген "Return" пернесі және жаңартылған модификатор пернелері (Open және Solid Apple пернелері "Command" және "Option" пернелерімен алмастырылды). Пернетақтаның үстіндегі сирек қолданылатын "40/80" қосқышы жылдамдықты реттегішпен ауыстырылды (сол жақтағы дыбыс деңгейін реттегіш жойылды, ал шығындарды үнемдеу мақсатында дыбыс шығаруға арналған құлақаспап ұясы да бірге жойылды). Корпус пен пернетақта ашық сұр түсті Apple платина түсіне боялды, бұл пернетақта мен корпустың арасында біртілдік байланыс жасап, оларды бір-бірінен ажырату қиын болды. Алғашқы IIc-ге қарағанда жарты фунт жеңіл болған машинаның салмағы 7 фунт (3,2 кг) құрады. Машинаның арт жағындағы ең көзге түсетін өзгеріс – бұрын кернеу түрлендіргіші орналасқан жерде үш ұшты ток розеткасы мен қуатты қосу/өшіру қосқышы, сол жақ жоғарғы бұрыштағы Kensington қауіпсіздік ұясы және сериялық порттардың стандартизациясы болды (DIN 5-тен mini DIN 8-ге ауыстырылды, бірақ сигнал сол күйінде қалды). Apple II-ге орнатылған барлық перифериялық құрылғылар мен IIc порттарының функционалдығы сақталды, жалғыз ерекшелік – дискета порты. Егер бұрынғы IIc тек бір сыртқы 5,25 дюймдік дискета жетегін және (кейінгі үлгілерде) UniDisk 3.5 сияқты "интеллектуалды" сақтау құрылғыларын қолдаса, Apple IIc Plus кері үйлесімділікті және одан да көп мүмкіндіктерді ұсынды. Apple IIGS және Macintosh қолданған сыртқы Apple 3.5 дискіні қолдау енді мүмкін болды, сонымен қатар екі сыртқы 5,25 дюймдік дискета жетегін де қосуға болады. Ішкі жағында жаңа аналық платада ішкі модемге арналған ұңғыма бар болды, бірақ ол ешқашан қолданылмады. IIc-тің кейінгі үлгілерінде пайда болған жадты кеңейту ұясы да сақталды, бірақ ол бұрынғы жүйеге арналған жад карталарымен үйлесімді емес еді. ROM-ның микропрограммасы (қазір "5" нөмірімен белгіленген, бастапқы IIc-ден кейінгі реттілікте) және RAM көлемі өзгермеді, яғни машина әлі де тек 128 КБ жадпен сатылымға түсті.
Теріс жақтары
Apple IIc Plus-тың ең көп сынға ұшыраған жағы, тіпті бүгінгі коллекционерлер арасында да, 5,25 дюймдік ішкі дискінің болмауы. Бұның себебі, 8 биттік Apple II сериясының бағдарламалық қамтамасының басым көпшілігі 5,25 дюймдік дискілерде (көбінесе ортаға арналған кодталған параметрлермен) шығарылды, сондықтан сыртқы 5,25 дюймдік дискіні қоспаса, машинаның пайдасы шектеулі болды. Стандарттардан аттаудың осы бағытында, 8 биттік Apple II бағдарламалық қамтамасының көп бөлігі (әсіресе ойындар) "қалыпты" 1,024 МГц жиілікте жұмыс істеу үшін жасалған, бірақ IIc Plus 4 МГц жиілікте жұмыс істеді. Пайдаланушылар жиілікті өзгерте алғанымен, IIc Plus процессор жылдамдығын бекіту немесе "есте сақтау" үшін автоматты әдіссіз болды (мысалы, физикалық турбо түймесі немесе бағдарламалық басқару панелі). Сондықтан, қуатты қосу/өшіру, қайта жүктеу немесе қарастыру кезінде ол әрқашан "жоғары" 4 МГц жиілікке оралып отыратын. Жылдамдатуды тек арнайы перне арқылы уақытша тоқтатуға болады, бұл пайдаланушыларға сағат жиілігін қолмен бірнеше рет төмендетуді қиын етіп берді (мысалы, әртүрлі дискеталардағы ойындарды жүктеу үшін). Тағы бір жағымсыз өзгеріс – кернеу түрлендіргішін алып тастау. IIc Plus кіріктірілген қуат көзі арқасында үстелге қоюға ыңғайлырақ болғанымен, бұл машинаны батареядан пайдалану мүмкіндігінен айырды. Бұл IIc сериясының портативтігін азайтты – тіпті кіріктірілген экраны болмаса да, бұл оның басты артықшылығы еді, және оны үстелге бекітіп пайдалануға мәжбүрледі. Сондай-ақ, құлаққап немесе динамик үшін қолданылатын аудио шығыс ұясын алып тастау пайдаланушыларға ұнаған жоқ.
Қабылдау
inCider 1988 жылдың қараша айында Apple IIc Plus IIGS, Laser 128EX/2 немесе Zip Chip орнатылған Apple IIe-ден жылдам екенін анықтады. Жақсартылған пернетақтасы, ішкі қуат көзі және Macintosh/IIGS үйлесімді тізбектік порты жағымды бағаланды, бірақ компьютер "күтілгендей болмады" делінді, IIc-тің жады көлемінің өспеуі ("128K жеткіліксіз") және жадты кеңейтудегі қиындықтар сынға алынды. Журнал қорытындысында: "Apple сияқты технологиялық жағынан жетілген компанияның бір қадам алға баспағаны өкінішті. IIc Plus – жақсы жүйе, бірақ ол тым кеш, тым аз". Басылымдағы жеке редакциялық мақала "Егер сіз жаңа компьютер жарияласаңыз, ал ешкімге ол қызық болмаса не болады? Apple Computer осындай жағдайға тап болуы мүмкін" деп басталды. IIGS бағасының өсуіне қарамастан, журнал "егер сізге кішкентай, оңай тасымалданатын компьютер қажет болмаса, IIc Plus-ті IIGS-тен сатып алудың қажеті жоқ, IIc-ге қарағанда жасалған жақсартулар аса маңызды емес" деді. 3,5 дюймдік дискі туралы журнал былай деді: "Мыңдаған сапалы, қолжетімді бағдарламалар бар, бірақ олар 3 1/2 дюймдік форматта шығарылмайды – арзанға бағдарлайтындар тек 5 1/4 дюймдік дискілерде ғана қолжетімді классикалық білім беру және ойын-сауық бағдарламаларын алуға ниетті болар". Apple-ді Apple II пайдаланушыларын қолдауын жалғастырғаны үшін мақтаған редакциялық мақала компанияны "ескі технологияны қолданатын жаңа өнімді" жариялағаны үшін сынады, бұл өнімнің бағасы Laser 128 EX/2 немесе арзан ПК клонынан жоғары болды, сондай-ақ IIc Plus сәтсіз IBM PCjr-мен салыстырылды. Мақала "IIc Plus Apple II суретін бұрмалайды" деген қорытындыға келді.
Қайта қаралулары
Apple IIc Plus өнімінің өмір сүру мерзімі салыстырмалы түрде қысқа болды, ол тек екі жыл ғана өндірілді (оны 1990 жылдың қараша айында ресми түрде тоқтатты). Көп жылдар бойы машинаға ешқандай өзгеріс немесе түзету енгізілмеген деп есептелгенмен, 2008 жылы хоббистер аналық платаның екі нұсқасы бар екенін анықтады. Жаңартылған платада бірнеше шағын айырмашылықтар (көбінесе ASIC өндірушілері мен белгілемелерінің өзгешелігі) болды, бірақ микрокодта (ол әлі де '5' ROM нұсқасы ретінде танылды) ешқандай жаңарту немесе қателерді жою болған жоқ.
Халықаралық нұсқалар жоқ
Apple IIc Plus-тың халықаралық нұсқалары да шығарылмады, сондықтан пернетақта, бастапқы IIc-тен өзгеше, тек америкалық ағылшын тіліндегі әріптері басылған пернетақталармен жасалды және 'Keyboard' түймесі тек QWERTY мен Dvorak орналасуларын өзгерту үшін қолданылды (жергілікті пернетақта орналасулары үшін емес). Осының салдарынан Apple IIc Plus тек АҚШ-та ғана сатылды — тіпті Канададағы Apple дилерлеріне де оны таратуға немесе сатуға рұқсат берілмеді.
Жолдың соңы
Бұл жоспарланбаса да, тағдырдың құдайы Apple IIc Plus-ты соңғы жаңа Apple II моделі етті. Бірақ тіпті 1988 жылы, бұл белгілі болмас бұрын, Apple IIc Plus Apple II сериясының аяқталуының басталуын немесе кем дегенде Apple Computer компаниясының бағытын көрсететін белгі ретінде қарастырылуы мүмкін. IIc Plus-ты шығару арқылы Apple басшылығы Apple IIGS енді басымдыққа ие емес екенін, тіпті Apple II желісінің дамуы мен сәттілігінің жалғыз болашағы болса да, оны екінші орынға ықпал еткенін көрсетті. Бұл, өз кезегінде, Apple II желісінің өзі, оның үміті мен әлеуетіне қарамастан, Apple штаб-пәтерінде маңызды емес деп саналғанын білдірді. Осыдан кейін Apple II қаржылық пайда табу үшін мүмкіндігінше пайдаланылды, сонымен бірге оның дамуы мен жетілдірілуіне шектеу қойылды, осылайша ол компанияның жаңа бағыты және таңдалған болашағы – Macintosh-пен бәсекелеспес еді. Бұған қосымша дәлел ретінде, Apple IIc Plus-тың ерекше және ретро дизайнды шығарылғаннан бір жыл өткен соң, Apple IIGS-тің тек шағын техникалық жаңартуы ұсынылды (көбінесе жадтың көбеюі және жақсартылған микробағдарламалық құралдар), машинаны қолдануға қажетті аппараттық өзгерістердің орнына. Apple II-нің одан да жетілдірілген үлгілерінің (әсіресе жаңа IIGS түрінде) прототиптері кешіктірілді және ақырында компания Apple II өнімдерінің тағдырын шешкен кезде тоқтатылды. Нәтижесінде, олар дамудың немесе қолдаудың болмауынан біртіндеп ұмытылып, көзге түспей қалды. Apple II желісі 1993 жылдың қазан айына дейін жалғасты, содан кейін IIe моделі тоқтатылды.