Кіріспе

Малави көлі ұлттық паркі – Малави көлінің оңтүстік жағында орналасқан ұлттық парк. Бұл Малавиде балықтар мен су ортасын қорғау мақсатымен құрылған жалғыз ұлттық парк. Бұл оның басты мақсаты болғанымен, Малави көлі ұлттық паркіне құрлықтың бір бөлігі, соның ішінде мүйіс, жағалау және Малави көліндегі бірнеше кішкентай тасты аралдар кіреді. Малави көлі ұлттық паркі 1984 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді, себебі ол "әсіресе балықтардың түрлілігіне байланысты биоартүрлілікті сақтау үшін жаһандық маңызға ие". Бұл балықтардың түрлілігі ерекше, өйткені мбуна деп жергілікті жерде аталатын цихлидтер эволюцияның керемет мысалы болып табылады. Парктің тағы бір ерекшелігі – аймақтың көркем табиғи сұлулығы, оның тік жарлары көлдің таза суларымен керемет үйлеседі.

Сайт

Малави көлі Ұлы Рифт аңғарында орналасқан. Көл теңіз деңгейінен жоғары және кейбір жерлерінде тереңдігі шамамен 700 метрге жетеді, бұл оны әлемдегі ең терең көлдердің бірі етеді. Малави көлі ұлттық паркі көлдің оңтүстік жағындағы жер мен судан тұрады. Паркке Нанкумбу түбегінің көп бөлігі кіреді, ол солтүстікке қарай көлге қарай созылып, Маклер мүйісінде аяқталады, сондай-ақ айналасындағы су кеңістігі (мүліктің су аймағы көл жағалауынан шамамен 2 км-ге дейін созылады және көлдің жалпы аумағының 0,02% ғана құрайды), Мвеня таулары, Нкхудзи таулары, Нкхудзи тілшесі және 13 арал: Оттер, Домве, Тумби батыс, Ммбо, Зимбабве, Тумби шығыс, Мпанда, Боадзулу, Чинянкхвази тасы, Чиньямвези тасы, Нанкома, Малери және Накантенга. Түбек батыста Нхунгуни шыңына және шығыста Дзимве шыңына дейін тік көтеріледі. Беткейлер тығыз орманмен жабылған. Түбектің таулы бөлігінде аз адам тұрады, бірақ көл жағалауының тегіс бөліктерінде бірнеше балықшылар ауылдары бар, олардың ең ірісі – Маклер мүйісіне жақын орналасқан Чембе. Бұл ауылдар парктің ішінде орналасқан, бірақ оның құрамына кірмейді.

Фауна

Малави көлі бірнеше миллион жыл бұрын қалыптасқан, ал су деңгейі мыңжылдықтар бойы үлкен ауытқуларға ұшырады. Бұл циклидтерге (жергілікті жерде мбуна деп аталады) және онда тіршілік ететін басқа балықтарға әртүрлі экологиялық орталарды ұсынып, олардың әртүрлі ортаға бейімделуіне және эволюциялық сәулеленудің нәтижесінде әртүрлі өмір салтын қабылдауына мүмкіндік берді. Бұл бейімделу, Чарльз Дарвиннің Галапагос аралдарында байқаған құстардың (тоқылдардың) эволюциясына ұқсас. Малави көлінде қанша циклид түрі бар екеніне қатысты түрлі есептер бар, бірақ 700 – қанағаттанарлық санды мекендейді. Осы түрлердің көбі эндемиктер, ал кейбіреулерінің ареалы өте тар: шығанақ, тасты арал немесе жағалаудың бірнеше жүз метрі. Көптеген түрлері әлі ғылымға белгілі емес және сипаттауды күтіп тұр. Саябақта шака маймылдары, вервет маймылдары, бегемоттар, барыстар, қарапайым дуикерлер, бушбуктар, үлкен кудулар және клипспрингерлер сияқты сүтқоректілер де кездеседі. Сонымен қатар, крокодилдер, африкалық балық бүркіттері, ақ көкбауырлар, сондай-ақ су құстары, балықшылдар, мүйізді құстар, түнгі құстар, кестрлер, құлақты аражемірі, бал ара жегіштер және көптеген басқа да құстарды көруге болады.

Тарих

Д. Дэвид Ливингстон 1859 жылы Ньясса көлін (сол кезде осылай аталған) көрген алғашқы еуропалық болды, ал 1875 жылы Шотландия пресвитериан шіркеуі Маклер мүйісінде миссионерлік бекет құрды. 800 жылдан астам өмір сүрген деген сенімдегі үлкен баобаб ағашы Ливингстонға уағыз айтуға және басқа миссионерлермен әңгімелесуге қолайлы орын болған. Саябақта сондай-ақ алғашқы бес миссионердің қабірлері де бар.