Кіріспе

португал футболшысы Тейшеринья (3 наурыз 1927 – 4 желтоқсан 1985), нағыз аты Витор Матеус Тейшеира, бразилиялық музыкант. Тейшеринья – португал тіліндегі кең таралған Тейшеира тегінің кішітетімі, ол Бразилияның ең ұлы суретшілерінің бірі. Тейшеринья әлемдегі алғашқы суретші, ол бір ғана жазылған әннің – "O Rei do Disco" деп аталған әннің – 1 миллион данасын сатқан. Осы рекордтық сатылымның нәтижесінде, қазірге дейін 130 миллион дана сатылған. 1 миллион дана сатылған ән – "Coração de Luto", оны бразилиялық Milionário және Хосе Рико дуеті, Серджио Рейс сияқты әншілер, сондай-ақ испандық әнші Чачо Санта Круз қайта жазды. Тейшеринья Бразилияда ең көп ән жазған суретші, ол дәл 1200 ән жазды, оның 758-і 50-ден астам альбомға енді. Америкадан тыс жерлерде сәттілікке жеткен санаулы суретшілердің бірі болып, ол Еуропа мен Африкаға жетті, және Тейшериньяның альбомдары Ресей мен Англияда жарық көргені анықталды.

Өмірбаян

Витор Матеус Тейшеира (Тейшеиринха) 1927 жылдың 3 наурызында Бразилияның Рио-Гранде-ду-Сул штатындағы Роланте қаласының Маскарадас ауданында дүниеге келді. Сатурно Тейшеира мен Ледурина Матеус Тейшеираның ұлы, оның ағасы мен екі қарындасы болды. Жеті жасында әкесінен, тоғыз жасында анасынан айырылып, жетім қалған ол туыстарымен бірге тұрды, бірақ олар оны күтіп бағуға шамалары келмеді. Өмір сүру үшін қаланың көшелерінде аралап, түрлі жұмыстар істеді: қаптарды тасудан бастап, жеміс-жидек пен тәтті сату, тіпті газет тарату. Он алты жасында Бразилия азаматы ретінде тіркеліп, құжаттарын рәсімдеді. Он сегіз жасында әскерге шақырылды, бірақ қызмет ете алмады. Осыдан кейін ол DAER (Жолдар департаменті) мекемесінде алты жыл машина операторы болып жұмыс істеді. Кейін ол интерьердегі қалалардағы радиостанцияларда ән айту арқылы өнер жолына түсті, мысалы, Лажеадо, Эстрела, Рио Пардо, Санта-Крус-ду-Сул қалаларында. Соңғы қалада ол әйелі Зораида Лима Тейшейрамен танысты, олар 1957 жылы үйленді. Бастапқыда олар Соледадеге, содан кейін Пасо Фундоға көшіп барды, онда "Тиро ао Альво" атты сыйлықтарды ұтып алуға арналған шатыр сатып алды. Оны ол және оның әйелі күткен. Түнде Тейшеиринха Пасо Фундо қалалық радиосында ән айтып, өзінің импровизацияланған өлеңдерін орындады. Витор мен Зораида ешқашан ажырасқан емес, олардың одағынан Нэнси Маргарет, Гесси Элизабет, Фатима Лисете және Марсия Бернадетт деген төрт қызы дүниеге келді. Суретші өзінің жеке және өнер өмірін олармен бөлісті. 1959 жылы оны Сан-Паулуға шақырып, өзінің алғашқы 78Rpm альбомын жаздырды, онда "Xote Soledade" және "Briga no Batizado" әндері болды. Сол кездегі көркемдік директор және Chantecler Recording Company компаниясының заңгері доктор Биагжио Баккариннің айтуынша, Тейшеиринханың табысының басталуы естен шығармайтын оқиға болды. Сол жылы Тейшеиринха анасының өлімі туралы айтатын "Coração de Luto" әнін жазды. Ән 78Rpm форматында жазылды. 1960 жылы "Coração de Luto" әнінің альбомының 1 миллион данасы сатылды, бұл музыка тарихында бұрын-соңды болмаған жағдай. Осы уақытқа дейін әлемдегі ешбір әнші 78Rpm форматында 1 миллион дана альбом сатқан емес. "Coração de Luto" тарихтағы 1 миллион дана сатылған алғашқы ән болды. Жазбалар соншалықты жылдам сатылды, бұл "Beatlemania" құбылысына ұқсады, бірақ жанкүйерлердің айқай-шуы болған жоқ. Қазіргі уақытта 25 миллионнан астам данасы сатылған "Coração de Luto" әні Майкл Джексон, Хулио Иглесиас сияқты әншілерді, сондай-ақ көптеген альбомдар сататын заманауи әншілерді басып озды. Бірақ "Coração de Luto" сияқты бір ән емес, ол ең көп орындалатын әндердің бірі ретінде танылуда. Күтпеген табысқа ие болған Тейшеиринха Пасо Фундоға оралып, "Тиро ао Альво" стендін сатып, Порто-Алегреге көшіп барды. Оны тағы да Chantecler шақырды, бұл жолы Сан-Паулу қаласында тұрып, "Coração de Luto" әнінің табысын таратуды жалғастыру үшін. Алайда ол Сан-Паулуда тұрудан бас тартып, Рио-Гранде-ду-Сул штатының астанасына оралды. Тейшеиринха бүкіл Бразилияны аралап, "Gaúcho Coração do Rio Grande" деп танылды, бірақ көп ұзамай "O Rei do Disco" (Дискінің королі) деп аталды, өйткені оның алғашқы альбомдары 1 миллион дана сатылды. 1963 жылы ол Сан-Паулудағы TV Record телеарнасының "Астрос до Диско" гала-бағдарламасында "Chico Viola" жүлдесін жеңіп алды. Бұл бағдарлама жылдың ең жақсы альбомын марапаттауға арналған. Тейшеиринха 1962/1963 жылдары екі жыл қатарынан ең көп сатылған әнші болғандықтан жеңіске жетті. Халықаралық аренада ол Португалиядағы ең көп сатылған рекордтар үшін "Elefante de Ouro" жүлдесін жеңіп алды. Жиырма жыл бойы ол күнделікті екі бағдарламаны ұсынды: "Teixeirinha Amanhece Cantando" (таңда) және "Teixeirinha Comanda o Espetáculo" (кеште). Жексенбі күндері ол "Teixeirinha Sings for Brazil" бағдарламасын өткізді, ол штаттың астанасынан және басқа да Бразилия штаттарынан трансляцияланды. Тейшеиринха 13 алтын және 5 платиналық дискіге ие болды. Ол Рио-Гранде-ду-Сул штатының Пасо-Фандо, Санто-Антонио-да-Патрулья, Роланте және тағы басқа қалаларының құрметті азаматы болды. 1973 жылы ол АҚШ-та 15 концерт берді, ал 1975 жылы Канадада 18 концерт берді. Сонымен қатар, ол Португалия, Франция, Испания және Англияда, сондай-ақ Оңтүстік Американың көптеген елдерінде өнер көрсетті. Оның жиырма екі жылдық мансабында Тейшеиринха аккордеоншы Мэри Терезиньямен бірге концерттерде, радиода және кинода өнер көрсетті. Ол 50-ден астам жазылмаған альбомдарды жазды, олардың жалпы саны 70-тен астам альбомды құрады, оның ішінде каверлер де бар. Ол өзінің авторлығындағы 758 әнді жазды, 1200-ден астам композициядан тұратын жинақ қалдырды, оның ішінде жарияланбаған әндер де бар. 1985 жылы Тейшеиринхада лимфома ауруы анықталды. Бірнеше айдан кейін ол жазыла бастады, бірақ 1985 жылдың 4 желтоқсанында ол үйінде жүрек талмасына ұшырады. Балалары жедел жәрдем шақырды, бірақ ол ауруханаға жеткенде, Тейшеиринха қайтыс болды. Тейшеиринха Порто-Алегредегі Санта-Каса-да-Мисерикордия зиратында жерленді. Оның қабіріне мыңдаған жанкүйерлер ағылып келді, полиция адамдардың көптігіне байланысты көшелерді жапты. Оның қабірінде, оның өтініші бойынша, аккордеон мен гитараның үнімен әндер орындалды, өйткені осы стильдегі музыканы ол ең көп жақсы көретін. Тейшеиринха жеті қызын қалдырды: Марсия Тейшейра, Нэнси Тейшейра, Маргарет Тейшейра, Бета Тейшейра, Лирия Тейшейра, Лиане Тейшейра және Прета Тейшейра, сондай-ақ екі ұлын: Витор Матеус Тейшейра Филью және Александр Тейшейра.

Тейшеринха қоры

Витор Матеус Тейшейра қоры (Teixeirinha) – әншінің отбасы мүшелерінің арманының іске асуы, ол – сүйікті күйеуі және әкесі болғандығы үшін оған деген алғыс сезімі, сонымен қатар осы суретшінің жанкүйерлері үшін де маңызды және құрмет көрсету, олар оның шығармалары мен жетістіктері арқылы, оның кубоктары, пластинкалары, фотосуреттері және тағы да көптеген нәрселер арқылы кумирімен байланыста бола алады. Суретшінің өзінің ынтасының арқасында оның коллекциясын жинау оңай болды, себебі ол қолжазбаларын сақтап, мысалы, 1959 жылғы "Coração de Luto" түпнұсқасынан бастап, 1985 жылдың шілдесінде жазылған соңғы жұмысының композицияларына дейін, "Amor aos Passarinhos" атты туындысын, өмірінің соңғы айы – 1985 жылдың желтоқсанында жарыққа шығарды.

Ескерткіштер

1986 жылы оның қабірінде Кантпордың мүсіні орнатылды, себебі ол "Рио-Гранди әншісінің қалған жерін белгілеңдер" деп өтінген. Әншінің тілегін орындау үшін мүсін әншінің бойына сәйкес салынды. 1995 жылы әншінің мүсіні Пасо-Фандо қаласында орнатылды, бұл қаланы Тейшеринья өз үйі деп санаған. Мүсін оның бұрынғы тұрғын үйінің алдында, қазіргі Сауда орталығы "Бела-Сита" орналасқан. Мүсін әншінің атымен аталған алаңда тұр. 2001 жылы әншінің туған жері – Роланте қаласының орталық алаңында мүсін орнатылды. Қазір Порто-Алегре қаласында тарихи орталықта канордың мүсінін салу жобасы бар. Бүгінде бұл ескерткіштер жанкүйерлер тарапынан қатты құрметтеледі, жыл сайын мыңдаған жанкүйерлер осы ескерткіштерге келіп, фото және бейне түсіріп естелік қалдырады. Пасо-Фандо және Роланте қалалары әншінің мүсіндерімен әйгілі, олар оның визиткасы болып табылады.