Кіріспе

Энфида (немесе Дар-эль-Бей, دار البي) – Тунистің солтүстік-шығысындағы, шамамен 10 000 тұрғыны бар қала. Такрунаға жол бойында саяхаттайтын туристер осы қаладан өтеді. Ол Тунис пен Сус қалалары арасындағы теміржол желісінде, Сус қаласынан шамамен 45 км солтүстік-шығысқа қарай және Хаммамет шығанағынан бірнеше шақырым іш жақта орналасқан. Жақын орналасқан Энфида – Хаммамет халықаралық әуежайы 2009 жылы ашылды, ол бірнеше еуропалық елдерден келетін чартерлік рейстерді қабылдайды.

Ежелгі тарих

Жақын жердегі Хенчир Чигарния – археологиялық орын және Африка Проконуляри Рим провинциясының бұрынғы қаласы. Энфидавильден солтүстікке қарай 8 шақырым жерде тағы бір римдік орын – Хенчир Фрага орналасқан, ол Уппеннаның ежелгі қаласы. Мұнда қирағандардың арасында үлкен бекініс және әртүрлі епископтар мен шейіттердің жазбалары бар мозаикалар табылған шіркеу бар. Уппенна епископтығы 1967 жылдан бері Рим католик шіркеуінің титулдық орталығы ретінде пайдаланылуда.

Қазіргі заманның алғашқы тарихы

Энфида иелігі 1871 жылы Махмет ес Садок бейі, Хайреддин Пашаның Түркия сұлтанынан Ес Садок отбасының мүшелерінің бейлікке мұрагерлік құқығын растауына көмектесуінің нәтижесінде, оған сыйға берілді.

Француз отаршылдық дәуірі

Кейінгі жылдары Хайреддин Тунистен Константинополға кеткенде, ол мүлікті Марсель компаниясына сатты, олар оны Enfidaville деп атады. Тунис билігінің француз сатып алушыға мүлікті сатуға тыйым салу әрекеті француз үкіметінің Тунисті отарлық басқаруға алу шешіміне себеп болған факторлардың бірі ретінде қарастырылады. Мүлік кейін Société Franco Africaine компаниясына сатылды. Энфидавилл Тунистің Сахель аймағындағы 300 000 акрдан астам (1200 км²) жерді қамтитын Энфида иелігінің басқару орталығы болды. Бұл жер Хаммамет, Суссе, Кайруан және Загхуан қалалары арасында тікбұрыш құрайды. Астық, зәйтүн, жүзім өсіруге және мал жаюға арналған бұл иелікте еуропалықтар мен жергілікті тұрғындар қоныстанды. Тунис бейлерінің сарайы болған Энфидавиллде ірі жылқы шаруашылығы және көпшілікке танымал апталық базар ашылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Энфидавилл – Екінші дүниежүзілік соғыстың Солтүстік Африка кампаниясындағы соңғы шайқас болған және одақтастардың әуежайының орны болған. 1943 жылдың сәуірінде «Страйк» операциясы барысында американдық II корпус жау әскерін Тунис жағалауына тіреп тастады. 19 сәуірде британдық 8-ші армия Энфидавиллге шабуыл жасап, ауылды басып алды, бірақ күшті қарсылыққа тап болды. Солтүстікке жасалған шабуылдардың нәтижесінде 7 мамырда Тунис британдық 1-ші армияның, ал 8 мамырда Бизерта американдықтардың бақылауына көшті. 11-13 мамырда Энфидавиллге шабуылды жаңартқан қалада жау әскері жеңіліске ұшырады, бірақ одақтастар да ауыр шығынға батты. Энфидавилл соғыс зиратында одақтастардың 1551 сарбазы жерленген, олардың ішінде Кап Бон үстінде атып түсірілген ағылшын RAF ұшқышы және аса көрнекті ұшқыш, қанатты командир Ян Глид DSO DFC бар.