Кіріспе
Джонс аралы – АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстон округінде орналасқан арал. Джонс аралы – Оңтүстік Каролина штатындағы ең үлкен арал. Ол Уадмалау, Сейбрук, Киава, Эдисто, Фолли және Джеймс аралдарымен шектеседі; Стоно және Киава өзендері Джонс аралын осы аралдардан бөліп тұрады. Бұл АҚШ-тың шығыс жағалауындағы төртінші үлкен арал, одан гөрі ірілері – Лонг-Айленд, Маунт-Дезерт аралы және Мартаның жүзімдігі. Джонс аралының ауданы 218 шаршы километр, халқы 21 500 адамды құрайды. Аралға алғашқы ағылшын отарлаушылары, Барбадостан келгендер, Сент-Джонс приходының құрметіне ат қойған.
Johns Island is an island in Charleston County, South Carolina, United States, and is the largest island in the state of South Carolina. Johns Island is bordered by the Wadmalaw, Seabrook, Kiawah, Edisto, Folly, and James islands; the Stono and Kiawah rivers separate Johns Island from its border islands. It is the fourth largest island on the US east coast, surpassed only by Long Island, Mount Desert Island and Martha's Vineyard. Johns Island is 84 square miles (218 km2) in area, with a population of 21,500. Johns Island was named after Saint John Parish in Barbados by the first English colonial settlers on the island, who had come from there.
Жабайы табиғат
Бұл аралда көптеген жабайы жануарлар мекендейді, оның ішінде бұғы, аллигатор, енот, койот, бобкат, сусар және жабайы шошқа бар. Өзендер мен батпақтар балық пен моллюскаға толы, әсіресе устрица мен дельфиндер көп. Құстардың түрлері жүздегенге жетеді. Олардың арасында ақбас бүркіт, оспрей, жабайы түйеқұс, сүрегі, бүркіт, қамысқар, балықшыл және үйректер бар. Флорасы мол, көптеген жергілікті және әкелінген түрлер, сондай-ақ егіс дақылдары өседі.
Колониялық дәуір (1670-1776)
Джонс аралында бастапқыда Киава сияқты көшпелі американдық тайпалар тұрған. Олар аң аулап, моллюскалар жинап күнекөрген. Еуропалықтар келген кезде, бұл тайпалар уже қоныстанған және егіншілікпен айналысқан. Хэтч Джонс аралынан өтіп, содан кейін Стоно өзенін кесіп, Джеймс аралын қоршауға алғысы келді. Одақ әскері конфедерат әскерімен сазды топалаңға айналатын жерде кездесті. Оңтүстік Каролинаның шамамен 2000 әскері АҚШ-тың 8000 шамасындағы күштерін тойтарды. Шіркеу, пастор Арчибальд Стобоның Оңтүстік Каролинаның ауылдық аймақтарында бес пресвитериан шіркеуін құру жоспарының бір бөлігі ретінде салынды. Айта кетейік, бұл – ағаш қаңқасынан салынған АҚШ-тағы ең көне шіркеулердің бірі. Джонс аралы пресвитериан шіркеуі 1792 және 1823 жылдары кеңейтілді. Шіркеу жұртшылыққа ашық, экскурсиялар ұсынады және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. 2012 жылы шіркеуді пастор Джон Ван Девентер басқарды.
Хеброн орталығы бұрынғы Хеброн пресвитериан шіркеуі
Джонс аралындағы Хеброн пресвитериан шіркеуі 1865 жылы Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Грегг плантациясының жанында құрылды. Алғашқы ғимарат 1868 жылы бұрынғы құлдықтан босатылған шеберлер мен шіркеудің негізін қалаушылар Джексон МакГилл мен Джон Чишолмның Сибрук және Киава жағалауларында суда қалқып жүрген кеме апатынан табылған ағаштан салынды. 1970 жылғы сәуір айында Исмоил Моултридің басшылығымен қауым бұта шатырында ғибадат етуден жаңа ғимаратқа көшті. Шіркеу жергілікті пресвитериан шіркеуінің ақ көшбасшыларының өздерінің тәуелсіз шіркеуін құруға көмектесуден бас тартуына наразы болған босатылған құлдардың шағын тобының 1867 жылы пресвитериан синодына «Құл азат етілгендер шіркеуі» құру туралы петиция беруімен құрылды. Содан кейін штаттың барлық қалаларындағы ақ ересектер пресвитериан шіркеуінің толық бақылауын сақтау үшін күресті. Ауылдық жерлерде тұратын құлдар шіркеуді басқаратын ақ нәсілді қауым мүшелерінің осындай қатаң бақылауына ұшырамады. Хеброн пресвитериан шіркеуінің құрылысшылары шіркеудің ресми батасын күтіп, жұмысты аяқтамады. Құлдық кезінде Джонс аралының ақ пресвитериан шіркеуіне қатысқан қара нәсілділер алғашқы Хеброн пресвитериан шіркеуінің мүшелері болды. Қайта құрудан кейін оңтүстік пресвитериан шіркеуі барлық қараларды шіркеуден шығарып, оларды ғибадат ету үшін өздеріне лайықты орын табуға мәжбүр етті. Көптеген бұрынғы құлдар пресвитериандық сенімде қалуға бекінді, сондықтан олар бұта шатырында жиналып, ән айтып, дұға ететін. Сол кезде Моултри қара пресвитериан шіркеулерін Солтүстік пресвитериан шіркеуіне, қазір АҚШ-тың пресвитериан шіркеуіне (PCUSA) миссионерлік шіркеулер ретінде ұйымдастырды. Хеброн шіркеуінің құрылысы 1865 жылы дауыл кезінде ағаш жүгін тасымалдайтын шхунаны Солтүстік Эдисто өзенінің сағасындағы Киаваның оңтүстік-батысындағы ДеВэкс жағалауына шағылыстырған кезде басталды. Кеме апаты туралы хабар Грег плантациясының маңында қарағай ағаштары мен пальметто жапырақтарынан құс шіркеуін салған босатылған құлдар тобына тарады. Бұл хабарды бұта шіркеуінде қызмет өткізетін уағызшы Моултри Құдайдан келген сый деп қабылдады. Сент-Хелена аралында туып, елдегі азат етілген құлдарға арналған алғашқы мектептердің бірі - Пенн мектебінде білім алған Моултри қауымдағыларды құлдықтың сабынан арылып, оқуға және жазуға үйреніп, өз бостандығын қабылдауға шақырды. Оның білім беруге бағытталған уағыздары мен тікелей сөйлеу стилі оны Теңіз аралдарында тұратын қауымның арасында танымал тұлға етті және оның ықпалы Джонс аралынан Вадмалауға дейін Эдистоға дейін сезілді. Моултриге кемеге ілінген шхуна мен оның ағаш материалдары туралы хабар жеткенде, ол бұтадағы шіркеудің ең белсенді мүшелерін кеме апатына дейін жүзуге жіберді. Ондағы материалдарды жинап, баяу-ақ жағаға сүйретіп, өгіздер арбамен Үміт плантациясы арқылы құлдар салған алғашқы шіркеудің орнына жеткізді. Олар бұл шіркеуді Хаврон деп атады. Джексон МакГилл мен Джон Чишолм - құлдықта жүрген кезде өздерінің шеберліктерін дамытқан ағаш ұсталары. Бұл - Джонс аралында сақталған бірнеше ағаштан жасалған құрылымдардың бірі және ол азат етілген құлдар салған ең көне еркін құрылым. Олар шіркеудің төрт қабырғасының үш жағында балкондар мен балаты бар әсем ғимаратты салды. Бұл ғимарат аралдың бұрынғы құл халқының рухани орталығы ретінде шамамен 100 жыл қызмет етті, содан кейін қауым жаңа ғимаратқа көшті. Бұл Джонс аралының ең үлкен ескерткіштерінің бірі болып қала береді. Тарихтың көп бөлігі жазбаларда сақталмаған, бірақ қауым 225 мүшеден тұрды, оны пресвитериан шіркеуі 1873 жылға дейін тіркемеді. 1965 жылы жаңа шіркеу салу туралы шешім қабылданды. Әр мүшеге жаңа құрылыс қорын қолдауға 100 доллар салық салынды және 1969 жылға дейін, құрылыс басталғанға дейін, қаражат жинау жалғасты. Жұмыс баяу жүрді, мүшелердің уақыты мен ақшасы болған кезде ғана істелді. 1976 жылдың қараша айында қауым 2915 Бохикет жолындағы кірпіштен салынған жаңа шіркеуге көшіп барды, ал ескі шіркеу бос тұрды. 1980 жылы францискандық монахтар тобы тарихи шіркеуді қарттар үйіне айналдыруға көмектесті. Ірлі-зайыпты Ирен Келли мен Бернадин Джекс Чарльстон епархиясында бүкіл арал үшін бір ғана кішкентай шіркеу болғандықтан Джонс аралында экуменикалық бекет іздеді. Хебронның пасторы Дж. В. Вашингтонмен кездесу серіктестікке әкелді, ал әйел бауырлар бос Хеброн шіркеуінің ғимаратында Хеброн Сент-Франциск қарттар орталығын, қарттарға арналған қызметтер мен шұбатхананы құрды. 1980 жылдың ортасына қарай барлық дін өкілдері ескі шіркеуде апта сайын рухани білім мен тамақ алу үшін жиналатын. Алтарь тұрған жерде кішкентай ас үй құрылды, үстелдер қолөнер бұйымдарымен толтырылды. Тігін тобы құрылды және олар жинаған материалдардан әдемі тігін жұмыстарын жасады.
1989 жылы «Хуго» дауілі болды, ол оның негізін зақымдап, сәл қисайтып жіберді. Францискандықтар кетіп қалды және олардың орнын Альфреда Гиббс Смайли Лаборд толтырды. Ол зақымдалған ғимаратта жиналатын Хеброн тобының жүрегіне айналды. Лаборд суретші Мэри Уайтпен дос болды. Бір күні Лаборд пештен ыстық жүгері нанын алып шығып тұрғанда, Уайт келіп, «Жүгері нанының бір жағы күйген, себебі шіркеу едені қисайған» деп байқады. Олар дос болып, олардың достығы «Афреданың әлемі» кітабында баяндалды. Кітаптың танымал болуы Мексика мен Гавайи сияқты алыс елдерден тігіншілерге маталармен толтырылған жәшіктерді әкелді, соның нәтижесінде шағын Ренессанс басталды. Ғимараттың нашарлауы жалғасты, алаңдаған Уайт тарихи қазына туралы Киава тұрғындарына хабарлады, олар көп ұзамай белсенділікке кірісті. Қауым және белсенді қоғам мүшелері 2003 жылы шіркеу тарихы мен қажеттіліктеріне назар аудару үшін алғашқы Гулла галасын өткізді. Қаражат жинау шаралары шам жағылған қызметтен және шатырдан ілінген тігін жұмыстарынан басталды. Қаражат жинау жұмысы ең алдымен ақаулы шатырды жөндеуге және қабырғалардың қисайғанын түзетуге бағытталды. Бұл қауымға жаңа үміт сыйлады, бірақ алғашқы галадан үш жыл өткен соң, топ өз анасы Альфреда Лабордты жоққа шығарды. Оның қаназасына 600-дан астам адам қатысты. Пастор Риверс сөйлеген сөзінде Лабордтың өмірін қиындыққа толы, басқаларға өзімшілдікпен қызмет ету және сенімнен туған күштің өмірі ретінде сипаттады. Лаборд Уайтқа және реставрация үшін жалдаған сәулетші Кристофер Роузға да шабыт берді. Реставрация кезінде балкон еденінің тіреуіш ағаштарының ерекше қисықтығы байқалды, бұл кеме апатынан құтылған шхунаның шынымен де рухани тіреу ретінде жаңа өмір алғанын растады. Бұл шіркеудің ауызша тарихын растады. Бүгінде Хеброн пресвитериан шіркеуінің ғимараты Джонс аралындағы ең көне құрылымдардың бірі болып табылады және түпкілікті шеберлер жасаған ерекше сәулеттік ерекшеліктерге ие.
Аңшы емен
Джонс аралында өсетін Оңтүстік тірі емені – Angel Oak. Бұрын 1500 жылға жуық өмір сүрген деп есептелген еменнің қазіргі шамамен жасы 400-500 жылды құрайды. Еменнің биіктігі 20 метр (65 фут), діңінің айналымы 8 метр (25,5 фут). Көпшілік пікірге қарамастан, Angel Oak Миссисипи өзенінің шығысындағы ең ескі ағаш емес, себебі Оңтүстікте өсетін көптеген аққабақ кипарис ағаштары одан да жүздеген жылдар көне. Angel Oak 1717 жылы Якоб Уэйтке жер берілген жердің бір бөлігінде орналасқан. 1991 жылы Чарльстон қаласы Angel Oak-ты сатып алды. Бүгінде Angel Oak паркіне келгендер ағашқа жақыннан тамашалай алады. Парк аумағында сыйлық дүкені мен демалысқа арналған үстелдер бар.
Мюллет Холл ат спорты орталығы
Мюллет Холл ат спорты орталығы Джонс аралындағы Мюллет Холл жолында орналасқан. 738 гектар жерді және 32 шақырымдық жолдарды қамтитын орталық, ат спорты жарыстары, фестивальдар мен іс-шараларға үй иесі. Мюллет Холл ат спорты орталығын жоспарлау 2000 жылы басталды. Оған төрт көрме алаңы, бір Гран-при алаңы, 40 гектар шөп алаңы, 196 жылқы тұрақты орны, сондай-ақ секіру және жаттығу алаңдары кіреді.
Чарльстон шайқасының қайта жасалуы
Жыл сайын Шарльстон шайқасын қайта жаңғырту Джонс аралындағы Ривер Роудтың жанындағы Легар фермасында өтеді. Бұл шара 2004 жылы басталды және 19 ғасырдың соғыстарын, тағамын, музыкасын және мәдениетін қамтиды. Қайта ойнатылатын шайқастардың бірі – Джонс аралындағы 1864 жылғы "Қанды көпір шайқасы". 2013 жылдан бастап бұл шара Американың барлық соғыстарының "уақыт жолы" ретінде көрсетіледі. Джонс аралы пресвитериан шіркеуімен қатар, "Жылжымалы жұлдыз" залы мен "Прогрессивтік клуб" тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.
Джонс аралындағы филиалдың кітапханасы
Джонс аралындағы филиалдық кітапхана, Мейбанк тас жолынан жақын жерде орналасқан, Чарльстон округінің қоғамдық кітапхана жүйесінің құрамына кіреді. 2004 жылы ашылған, құны 4,3 миллион долларлық кітапхана Чарльстон округінің қоғамдық кітапхана филиалдарының ең ірісі болып табылады. 16 000 шаршы фут (шамамен 1486 шаршы метр) аумақты алып жатқан бұл кітапхана, округтегі кәдімгі кітапхана филиалдарынан екі еседен астам үлкен. Ол Джонс аралы, Уадмалау аралы, Киава аралы және Сибрук аралы тұрғындарына қызмет ету үшін салынды. Кітапхананың жоспарлау жұмысы бес жылға созылды, ал құрылысы 2003 жылдың желтоқсан айында басталды.
Көпірлер
Джон Ф. Лаймхаус еске алу көпірі
Пол Ж. Гелеготис еске алу көпірі
Paul J. Gelegotis Memorial Bridge