43-ші (Уэссекс) жәәскерлік дивизиясы – Ұлыбритания әскерінің тарихы, бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстардағы рөлі. Кампаниялар мен қазалар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
43-ші (Уэссекс) жаяу әскер дивизиясы – Ұлыбританияның аумақтық армиясының (ТА) жаяу әскер дивизиясы. Дивизия алғаш рет 1908 жылы Уэссекс дивизиясы ретінде құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде дивизия таратылып, толық құрамымен қызмет етпеді. 1920 жылы ТА-да қайта құрылды, содан кейін 1944 жылдың маусымынан 1945 жылдың мамырына дейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік-Батыс Еуропадағы әскери науқанға қатысты. Дивизия ауыр шығынға ұшырады және өте жақсы беделге ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дивизия соғыстан кейінгі ТА құрамына кірді және 1961 жылы 43-ші (Уэссекс) дивизиясы/ауданы болып қайта аталды. 1967 жылы таратылды.
The 43rd (Wessex) Infantry Division was an infantry division of Britain's Territorial Army (TA). The division was first formed in 1908, as the Wessex Division. During the First World War, it was broken up and never served as a complete formation. It was reformed in the TA in 1920, and then served in the campaign in North West Europe from June 1944 until May 1945, during the Second World War. The division suffered heavy casualties and gained an excellent reputation. After the Second World War, the division formed part of the postwar TA, and became the 43rd (Wessex) Division/District in 1961. It was finally disbanded in 1967.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың 29 шілдесінде Уэссекс дивизиясы Солсбери жазығындағы оқу-жаттығу алаңында жыл сайынғы оқу лагерін өткізіп жатқанда «алдын ала шаралар» туралы бұйрықтар келіп түсті, ал ертесі күні дивизия Сомерсет, Девон және Корнуоллдағы төтенше соғыс жағдайларын иеленді. 4 тамыздың кешінде әскерге шақыру туралы бұйрық келді. 10-13 тамыз аралығында дивизия Солсбери жазығына шоғырланды және соғыс жаттығуларын бастады. 24 қыркүйекте соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы Хартум графы Киченердің арнайы өтініші бойынша Уэссекс дивизиясы Британдық Үндістанда қызмет етуге жауапкершілікті қабылдады, ондағы тұрақты армия бөлімдерін Батыс майданға жіберу үшін. Дивизияның жаяу әскер батальондары (бригада штабынсыз) және артиллерия бригадалары 8 қазанда Саутгемптоннан кемеге мінді және 9 қарашада Бомбейге жеткізілді. Инженерлік бөлімдер, медициналық бөлімшелер, көлік, ауыр батарея және бригадалық оқ-дәрі колонналары да Ұлыбританияда қалды және Үндістаннан және басқа империялық гарнизондардан әкелінген тұрақты бөлімдерден құралған құралымдарға қосылды. Осы уақытта батальондар мен батареялар бірден Үндістанның әр түрлі гарнизондарына таратылды, бейбіт уақыттағы қызмет жағдайларына оралды, ал Уэссекс дивизиясы ешқашан толық құрамымен қызмет етпеді, бірақ 1915 жылы ол ресми түрде 43-ші (1-ші Уэссекс) дивизиясы деп аталды, ал бригадалар 128-ші (Гэмпшир) бригадасы, 129-шы (Оңтүстік-Батыс) бригадасы және 130-шы (Девон және Корнуолл) бригадасы болып белгіленді. 1915 жылдың басында әртүрлі соғыс театрларына әскер жіберу қажеттілігі артып, 1-ші Уэссекс дивизиясының алғашқы топтары мен құрастырылған бөлімдері белсенді қызметке, әсіресе Месопотамия майданына аттанды. Соғыс аяқталғанда Үндістанда тек бір батальон мен бес батарея қалды, олардың көпшілігі Үшінші ағылшын-афған соғысына қатысты. Территориялық армия (ТА) 1939 жылдың қыркүйегінде соғыс басталғанда жұмылдырылды және дивизия өз үй өңірінде жаттығуды бастады. 1940 жылдың мамырында ол Франциядағы Британдық экспедициялық корпусына (БЭК) қосылуға дайындалып жатқанда, Германияның төмен елдерді басып алуы 10 мамырда «Жалған соғысты» дивизия дайын болғанға дейін аяқтады. Франция шайқасының жеңілісінен және БЭК-тің Дюнкерктен эвакуациялануынан кейін 43-ші (W) дивизиясы Ұлыбританияға неміс шабуылына қарсы тұру үшін Отандық күштерде қалған аздаған жақсы жабдықталған құралымдардың бірі болды. Ол Нортгемптоннан Солтүстік Лондон арқылы Альдершотқа дейінгі желіде орналасқан мобильді Бас штаб резервінің бір бөлігін құрады, одан бригадалық топтар кез келген қауіп төнген аймаққа жіберілуі мүмкін. Басып алу қаупі ең жоғары болған кезеңде дивизия Лондонның солтүстігінде орналасты. 1940 жылдың соңында дивизия Шығыс Кенттегі XII корпусына орналасты және келесі төрт жыл бойы, алдымен қорғаныс режимінде, кейін қарқынды жаттығулар өткізді. Кейіннен оның Фолькстоунның сыртындағы Стоун-стрит айналасындағы әдеттегі жаттығу алаңы Нормандиядағы Бокаж аймағына ұқсас екендігі анықталды. Алайда 1942 жылы Германияның Кеңес Одағына басып кіруі және АҚШ-тың соғысқа кіруінен кейін жағдай өзгерді және 43-ші дивизия Еуропа құрлығына оралу үшін шабуылдық операцияларға дайындық бастады. 1942 жылдың көп бөлігінде дивизия 46-шы және 53-ші (Уэльс) жаяу әскер дивизияларымен бірге XII корпустың құрамында болды. Сол кезде XII корпусына генерал-лейтенант Бернард Монтгомери басшылық етті. Томас тиімді, бірақ талапкер қолбасшы, әзіл-сықақсыз және баршаға ұнамайтын, кейде «Қырғыншы» деп аталды, ал лейтенант-генерал Брайан Хоррокс және басқалар оны неміс генерал-лейтенанты Вильгельм Риттер фон Томаның құрметіне «Вон Тома» деп атады. (Хоррокс сондай-ақ Томас басшылығын «Зұлым Уайверн» деп әжуалады). Оның жаттығу әдістерін сынға алғандар 43-ші (Уэссекс) дивизиясын «армиядағы ең көп жаттығудан өткен» деп санайды. 1942 жылдың маусымында 128-ші жаяу әскер бригадасы (Гэмпшир полкінің үш батальонынан тұрады) 46-шы жаяу әскер дивизиясына ауыстырылды. Оның орнына алдымен 25-ші, кейіннен 34-ші армиялық танк бригадасы «аралас дивизиялар» экспериментінің аясында келді. Алайда эксперимент 1943 жылдың соңында тоқтатылды (Солтүстік-Батыс Еуропадағы жер бедеріне сәйкес емес деп танылды) және 34-ші танк бригадасы 1943 жылдың қазан айында Хэмпшир және Дорсет округінде қызмет еткен соғыста құрылған 214-ші тәуелсіз жаяу әскер бригадасымен ауыстырылды. Уайт аралында қызметтен кейін 214-ші бригада Инвераридегі Корольдік теңіз жауынгерлерінің басшылығымен бірлескен операциялар бойынша мамандандырылған дайындық алды және дивизия ішінде ерекшеліктерін сақтап қалды. 214-ші бригада соғыс аяқталғанға дейін 43-ші дивизиямен бірге болды.
On 29 July 1914, the Wessex Division was in the Salisbury Plain Training Area carrying out its annual training camp when 'precautionary orders' were received, and next day the division took up emergency war stations in Somerset, Devon and Cornwall. The order to mobilise arrived on the evening of 4 August. Between 10 and 13 August the division concentrated on Salisbury Plain and began war training. On 24 September, at the special request of the Secretary of State for War, Earl Kitchener of Khartoum the Wessex Division accepted liability for service in British India to relieve the Regular Army units there for service on the Western Front. The division's infantry battalions (without their brigade headquarters) and artillery brigades embarked at Southampton on 8 October and were convoyed to Bombay, disembarking on 9 November. The engineers, medical units, transport, heavy battery and brigade ammunition columns also remained in the UK and joined formations composed of Regular units brought back from India and other imperial garrisons. Meanwhile, the battalions and batteries were immediately distributed to garrisons across India, reverting to peacetime service conditions, and the Wessex Division never saw service as a whole, though it was formally numbered the 43rd (1st Wessex) Division in 1915 and the brigades were designated 128th (Hampshire) Brigade, 129th (South Western) Brigade and 130th (Devon and Cornwall) Brigade. By early 1915 the need was growing for troops to be sent to various theatres of war, and the first drafts and formed units from the 1st Wessex Division began to go on active service, particularly to the Mesopotamian Front. By the end of the war only one battalion and five batteries remained in India, and most of these then participated in the Third Anglo Afghan War. The TA was mobilised on the outbreak of war in September 1939 and the division began training in its home area. In May 1940 it was preparing to go overseas to join the British Expeditionary Force (BEF) in France, but the German invasion of the Low Countries on 10 May ended the 'Phoney War' before the division was ready. When the Battle of France was lost and the BEF was being evacuated from Dunkirk, 43rd (W) Division was one of the few reasonably well equipped formations left in Home Forces to counter a German invasion of the United Kingdom. It formed part of the mobile GHQ Reserve disposed on the line from Northampton through North London to Aldershot, from which brigade groups could be despatched to any threatened area. During the period when invasion was most threatened, the division was stationed just north of London. By the end of 1940 the division was stationed under XII Corps in East Kent, where it remained for the next four years, first in defensive mode, later training intensively. It was later noted that its habitual training area round Stone Street, outside Folkestone, bore a marked resemblance to the Bocage countryside in Normandy where it would later fight. In 1942, however, after the German invasion of the Soviet Union and the entrance of the United States into the war, the situation changed and the 43rd Division started training for offensive operations to return to mainland Europe. Throughout most of 1942, the division was part of XII Corps, serving alongside the 46th Infantry Division and 53rd (Welsh) Infantry Division. XII Corps was, at the time, commanded by Lieutenant General Bernard Montgomery. Thomas was an effective but hard driving commander, humourless and not universally liked, sometimes known as 'Butcher', or more jocularly by Lt Gen Brian Horrocks and others as 'Von Thoma', after the German Lt Gen Wilhelm Ritter von Thoma captured after the Battle of Alamein. (Horrocks also jokingly referred to Thomas's command as the 'Wicked Wyvern'). Critics of his training methods regarded 43rd (Wessex) Division as 'the most over exercised in the Army'. In June 1942, the 128th Infantry Brigade (consisting of three battalions of the Hampshire Regiment) was transferred to 46th Infantry Division. It was replaced first by 25th and later 34th Army Tank Brigade as part of an experiment with 'Mixed Divisions'. However the experiment was abandoned (deemed unsuitable for the type of terrain in North western Europe) in late 1943 and the 34th Tank Brigade was replaced, in October 1943, by the 214th Independent Infantry Brigade, a Home Defence formation raised during the war that had been serving in Hampshire and Dorset District. After service in the Isle of Wight, 214th Brigade had received specialised training in combined operations under the Royal Marines at Inverary, and retained an individuality within the division. 214th Brigade would remain with the 43rd Division for the rest of the war.
" Оверлорд " операциясы
XII корпус және 43-ші (Уэссекс) дивизиясы 21-ші армия тобына Нормандияға жасалған одақтас шабуылға (Оверлорд операциясы) тағайындалды. Олар күштерді жеткізіп беруші бөлімдер болды, 43-ші (Уэссекс) дивизиясының D күнінен кейін 14 күн өткен соң (D + 14, 20 маусым) қонуын аяқтауы жоспарланған. Алайда, кемелердің кешігуі және 19-22 маусым аралығында болған дауыл оның келуін кешіктірді; дивизия ақыры 24 маусымда Байо маңына шоғырланды. 43-ші (Уэссекс) барлау полкінің штабы, А және С эскадрильялары 20 маусым күні кешке Сворд жағажайына келген «Derrycunihy» әскер тасымалдау кемесінде болды. Күшті толқындар мен жаудың оқ жаууы үш күн бойы тасымалды жүзеге асыруға мүмкіндік бермеді, сондықтан Жунно жағажайына көшу туралы шешім қабылданды. Кеме қозғалтқыштарын іске қосқанда, акустикалық мина жарылып, кемені екіге бөліп жіберді, ал 43-ші барлау полкінің ұйықтап жатқан әскерилерімен толы артқы бөлігі тез суға батып кетті. Одан да жаман, оқ-дәрі тасымалдаушы көлік өртеніп кетті, ал судағы мұнай жанып, өрт сөндіруге қиындық тудырды. Құтқару кемелері мен канонерлік қайықтар келіп, аман қалғандарды құтқарып алды, бірақ полк 183 әскерін жоғалтты, тағы 120 жаралысы эвакуацияланды. 43-ші барлау полкінің көліктерінің көп бөлігі «Derrycunihy» кемесінің жағаға тірелген алдыңғы бөлігінен түсірілді, сондай-ақ Англиядан күштер жіберілді, бірақ полк 1944 жылдың шілде айының соңына дейін толық құрамына келген жоқ.
XII Corps and 43rd (Wessex) Division were assigned to 21st Army Group for the Allied invasion of Normandy (Operation Overlord). They were follow up formations, with 43rd (Wessex) Division scheduled to complete its landings 14 days after D Day (D +14, 20 June). However, shipping delays and a storm between 19 and 22 June delayed its arrival; the division finally concentrated round Bayeux on 24 June. HQ, A and C Squadrons of 43rd (Wessex) Reconnaissance Regiment were aboard the troopship Derrycunihy, which arrived off Sword Beach on the evening of 20 June. High seas and enemy shelling prevented unloading for three days and it was decided to move to Juno Beach for disembarkation. As the ship started engines it detonated an acoustic mine, splitting the ship in two, and the after part, packed with sleeping men of 43rd Recce Regiment, sank rapidly. Worse still, an ammunition lorry caught fire, and oil floating on the water was set alight. Landing craft and gunboats came alongside and picked up survivors, but the regiment lost 183 men, with another 120 evacuated wounded. Most of 43rd Recce Rgts's vehicles were landed from the beached fore part of the "Derrycunihy", and reinforcements were sent from England, but the regiment was not fully up to strength until the end of July 1944.
Эпсом операциясы
Дивизияның алғашқы іс-қимылы, 26 маусымда басталған «Эпсом» операциясы, 15-ші (Шотландия) дивизиясының шабуылын жалғастыру және содан кейін басып алынған нысандарды бекітуді қамтыды. Дегенмен, 27 маусымда Чёуста неміс танктарының қарсы шабуылына қарсы 5-ші батальон, Корнуолл герцогінің жеңіл жаяу әскері (DCLI) қатысты, бұл ауыр шайқасқа әкелді. 17 фунттық танкіге қарсы зеңбіректер жойылды, ал жаяу әскер 6 фунттық танкіге қарсы зеңбіректермен және қолда ұсталатын PIAT құралдарымен «Пантера» танктарын қуғындауға мәжбүр болды. Басқа батальондар маңызды Манвье нысанын тазартты. 28 маусымда 1-ші батальон Ворчестершир полкі Чёудан Муенге шабуыл жасады: олар ашық егістіктерді кесіп өтуге мәжбүр болды, бірақ дивизиялық артиллерияның, ауыр минометтердің және екі орта артиллерия полкінің толық қолдауын алды. Жаяу әскер түтін мен жоғары жарылғыш снарядтардың тығырықтанған шабуылынан ілесіп, үйлер мен бақшаларға еніп, шабуылдан аман қалған неміс танктарына қарсы PIAT құралдарын қолданды. 29 маусымда 129-бригада Одон өзеніндегі бродынан өту үшін отқа түсіп, бекінді. Кешке оларға жасалған неміс қарсы шабуылы дивизия артиллериясымен жойылды.
The division's first action, Operation Epsom starting on 26 June, involved following 15th (Scottish) Division's advance and then securing the captured objectives. However, this entailed some heavy fighting by 5th Battalion Duke of Cornwall's Light Infantry (DCLI) against a Panzer counter attack at Cheux on 27 June. The supporting 17 pounder anti tank guns were knocked out and the infantry had to stalk Panther tanks with their lighter 6 pounder anti tank guns and hand held PIATs. Other battalions mopped up the important objective of Manvieux. On 28 June 1st Battalion Worcestershire Regiment made an attack from Cheux against Mouen: they had to cross open cornfields, but had support from the whole divisional artillery and heavy mortars plus two medium artillery regiments. The infantry followed the Creeping barrage of smoke and High explosive shells and forced their way into the houses and gardens, using PIATs against those German tanks that had survived the barrage. On 29 June 129 Brigade advanced under fire to ford the River Odon and dug in, a German counter attack against them in the evening being destroyed by the divisional artillery.
112-ші төбе
Дивизияның алғашқы ірі шабуылдық операциясы – «Юпитер» операциясы болды, мақсаты 112-ші төбені басып алу еді. Бұл төбе «Эпсом» операциясы кезінде британдық бронетехникасымен қысқа мерзімге басылып алынған, бірақ одан кейін тастап кетуге мәжбүр болған. 10 шілдедегі шабуылға дивизияның барлық артиллериясы мен минометтері, сондай-ақ 15-ші (Шотландия) дивизиясының, 11-ші бронетанкті дивизияның және 3-ші және 8-ші армиялық топтардың Корольдік артиллериясы (АГРА) қолдау көрсетті. Бірінші кезеңде оң жақтағы 129-шы бригада үш батальонымен бірге, ал сол жақтағы 130-шы бригада бір батальонымен төбені және одан Фонтен сарайына дейінгі жолды басып алуға тиіс болды. Оларды 31-ші танк бригадасының «Черчилль» танктері қолдады. Содан кейін 129-шы бригада оңтүстік-батыс жақтан қорғаныс шебін құрғанда, 130-шы бригада мен 79-шы бронетанкті дивизияның «Черчилль Крокодил» жалынды танктері Шато-де-Фонтеннен Этервиль және Мальтотты, сондай-ақ оңтүстік-шығыстағы биік жерді басып алу үшін шабуылға көшті. Ақырында, 214-ші бригаданың «Кенгуру» бронетранспортерлері 4-ші бронетанкті бригаданың сүйемелдеуімен Орн өзеніне жетіп, көпір басын басып алуға тиіс болды. Күшті артиллериялық оқ жауыны 10-шы СС танк дивизиясының қорғаушыларын шатастырды, бірақ оларды толығымен бағындыра алмады. «Уэссекс» жаяу әскері алға жылжығанда, қарсыластардан қатты отқа түсті және алдыңғы шептегі бекіністер мен ор қазылған позициялардан оларды тазартуға мәжбүр болды. 130-шы бригадаға қарсы төменгі жатқан шаруашылықтарға шабуыл жасаған 5-ші батальон «Дорсеттер» және 9-шы Корольдік танк полкі тез ілгеріледі, ал 7-ші «Сомерсет» жеңіл жаяу әскері «Черчилльдермен» және «Крокодилдермен» бірге Шато-де-Фонтенді тазартуға кірісті. Бірақ 129-шы бригада 112-ші төбеге шабуыл жасауда баяулады, ашық беткейлерде ауыр шығынға ұшырады, содан кейін 102-ші СС ауыр танк батальонының жаңадан келген «Тигр I» танктеріне тап болды. 86-шы (Девон) танкке қарсы полкінің «Черчилльдері» мен корпустық танкке қарсы артиллериясы олармен күресуге тырысты. Таңертең 129-шы бригада төбедегі платоның шетінде ғана тұрақтап қалды. 130-шы бригаданың Мальтотқа қарайғы шабуылын жалғастыруға тырысқан 7-ші «Хэмпширлер» және 9-шы РТР 112-ші төбеден келіп жатқан оқ астына түсті, ал бірнеше «Тигрлер» ауылға бірінші жетті. Алдыңғы «Хэмпширлер» ауылға еніп, кейін «Дорсеттермен» тазартуға арналған бекіністерді қалдырды, бірақ олар қарсы шабуылдармен ығыстырылды. 4-ші «Дорсеттер» екінші шабуыл жасап, ауыр шығынға ұшырады. 214-ші бригаданың екі батальоны Шато-де-Фонтен маңындағы шайқастарға тартылып, 5-ші ДКЛИ-ді соңғы қолдаусыз батальон ретінде қалдырды. Олар 112-ші төбеге шабуыл жасады, бұл «Солтүстік-Батыс Еуропа кампаниясындағы ең трагикалық құрбандықтардың бірі» деп сипатталды. 20:30-да төбе басындағы «Жемістікке» қарай бағытталған, 7-ші Корольдік танк полкінің эскадрильясымен және барлық қолдағы артиллериямен, соның ішінде дивизияның жеңіл әуе шабуылына қарсы артиллериясымен қолдау көрсетілген шабуыл жемісті бақшаға жетті, бірақ одан әрі ілгерілеу мүмкін болмады. Түн бойы жаяу әскер мен танкке қарсы артиллерия жаңадан келген 9-шы СС танк дивизиясының қарсы шабуылдарын тойтарды, ал таңертең 1-ші «Ворстер» ротасымен және Корольдік шотландтық сұрлардың «Шерман» танктерінің эскадрильясымен күшейтілді. Түстен кейін төбедегі барлық танкке қарсы артиллерия жойылды, танктер кері беткейге шегінуге мәжбүр болды, ал қорғаныс аяқталуға жақын болды. Шегінуге бұйрық берілді және 5-ші ДКЛИ-дің 60 аман қалған сарбазы эвакуацияланды. Екі жақ та беткейлерде бекініп, төбе басын бейтарап аймақ ретінде қалдырды. Дивизия тағы 14 күн миномет атысымен ұсталып тұруға мәжбүр болды, бұл 214-ші бригаданың қолбасшысымен «Пасшендейлдегі бомбалаумен» ғана салыстырылды. Бұл қорғаныс соңғы «Экспресс» операциясымен аяқталды, онда 4-ші және 5-ші «Уилтширлер» және 7-ші РТР 22 шілдеде Мальтотты басып алуға жетті. Жалпы алғанда, 43-ші (Уэссекс) дивизиясы Нормандияда жақсы өнер көрсетті және көптеген жоғары шенді британдық офицерлер оны соғыста британдық армияның ең жақсы дивизияларының бірі деп санайды. Соғыстың қалған бөлігінде Барнард Монтгомери, науқандағы барлық британдық және канадалық әскерлерге қолбасшылық етіп, 43-ші (Уэссекс) және 15-ші (Шотландия) сияқты құрылымдарды шабуылдарын бастау үшін пайдалануды жөн көрді. Бұл, негізінен, мораль мәселелеріне байланысты болды, өйткені 7-ші бронетанкті және 51-ші (Гайленд) сияқты тәжірибелі құрылымдар, екеуі де Солтүстік Африка мен Италияда кеңінен қызмет көрсетті (және жоғары шенді офицерлердің айтуынша, Нормандияда нашар шайқасты), олар шаршаған және соғыстан қажыған деп бағаланды. Ұлыбританияда ұзақ уақыттан бері жатқан 43-ші (Уэссекс), 15-ші (Шотландия), 11-ші бронетанкті және 59-шы (Стаффордшир) дивизиялары сияқты құрылымдарда мораль мәселесі аз болды.
The division's first major offensive action of its own was Operation Jupiter, to take Hill 112, which had been briefly captured by British armour during 'Epsom' but had to be abandoned. The attack on 10 July was supported by all the divisional artillery and mortars, plus the artillery of 15th (Scottish) Division and 11th Armoured Division and 3rd and 8th Army Groups Royal Artillery (AGRAs). In the first phase 129th Brigade on the right, with all three battalions in line, and 130th Brigade on the left with one battalion, were to capture the hill and the road from it to Château de Fontaine. They were supported by Churchill tanks from 31st Tank Brigade. Then, while 129th Brigade formed a secure south west flank, 130th Brigade and Churchill Crocodile flamethrowing tanks from 79th Armoured Division were to advance from Château de Fontaine to capture Eterville and Maltot and the high ground to the south east. Finally, 214th Brigade in Kangaroo armoured personnel carriers accompanied by 4th Armoured Brigade was supposed to break through to the River Orne and seize bridgeheads. The massive barrage stunned but failed to suppress the defenders from 10th SS Panzer Division. When the Wessex infantry went forward they came under heavy fire and had to clear defenders from the dugouts and defensive positions of their outpost line on the forward slopes. 5th Battalion Dorsets and 9th Royal Tank Regiment, leading 130th Brigade against the farms on the lower ground, made quick progress, 7th Somerset Light Infantry passing through with the Churchills and Crocodiles to deal with Chateau de Fontaine. But 129th Brigade was slowed in its advance on Hill 112 itself, suffering heavy casualties on the open slopes, and then running into the recently arrived Tiger I tanks of 102nd SS Heavy Panzer Battalion, which the Churchills and corps anti tank guns of 86th (Devon) Anti Tank Regiment, Royal Artillery, struggled to deal with. By mid morning 129th Brigade only had a slender toehold on the edge of the plateau. Attempting to continue 130th Brigade's advance on Maltot, 7th Hampshires and 9th RTR came under crossfire from Hill 112, while some of the Tigers reached the village first. The leading Hampshire penetrated the village, leaving strongpoints to be mopped up later by the following Dorsets, but they were driven out by counter attacks. 4th Dorsets, making a second attack, suffered heavy casualties. Two battalions of 214th Brigade had already been drawn into the fighting around Chateau de Fontaine, leaving 5th DCLI as the last uncommitted battalion. It attacked up the slopes of Hill 112, described as 'one of the most tragic acts of self sacrifice in the entire North West European Campaign'. Launched at 20.30 towards 'The Orchard' on the crest of the hill, and supported by a squadron of 7th Royal Tank Regiment and all available guns, including the divisional light anti aircraft guns, the attack reached the orchard, but could get no further. The infantry and anti tank guns held off counter attacks through the night from the newly arrived 9th SS Panzer Division, and were reinforced in the morning by a company of 1st Worcesters and briefly by a squadron of Sherman tanks from the Royal Scots Greys. By mid afternoon all the anti tank guns on the hill had been knocked out, the tanks had to retire to the reverse slope, and the defence was almost over. The order was given to withdraw and 60 survivors of 5th DCLI were brought down. Both sides remained dug in on the slopes, with the hilltop left in No man's land. The division had to hold its positions under mortar fire for another 14 days, described by the commander of 214th Brigade as comparable only 'to the bombardment at Passchendaele'. This defence was followed by a final set piece attack, Operation Express, in which 4th and 5th Wiltshires and 7th RTR succeeded in capturing Maltot on 22 July. Overall, 43rd (Wessex) Division performed well in Normandy and was considered by many senior British officers to be one of the best divisions of the British Army during the war. For the rest of the war Bernard Montgomery, commanding all British and Canadian troops in the campaign, preferred to use formations such as 43rd (Wessex) and 15th (Scottish) to spearhead his assaults. This was mainly due to issues of morale because veteran formations such as the 7th Armoured and 51st (Highland), both of which had seen extensive service in North Africa and Italy (and fought poorly in Normandy, according to senior officers), were judged as tired and war weary with morale being almost dangerously fragile. With formations that had spent years in the United Kingdom training such as the 43rd (Wessex), 15th (Scottish), 11th Armoured and 59th (Staffordshire) Divisions the problem of morale was less of an issue.
Мон Пинсон
Қысқа демалыстан кейін 43-ші (Уэссекс) дивизиясы «Көк пальто» операциясы аясында Мон-Пинсон биіктігіне шабуыл үшін XXX корпусына көшті. 8-ші броньды бригада жаяу әскерге қолдау көрсетуге тағайындалды. 30 шілдеде сағат 08.00-де дивизия Брикессар маңындағы жау позицияларын бұзып өтіп, Каанье арқылы Ондефонтенге қарай жылжуы тиіс болды. 130-шы бригада 4-ші Сомерсет жеңіл жаяу әскерімен және Шервуд рейнджерлерінің «Шерман» танктерімен күшейтілді, одан кейін 214-ші, сосын 129-шы бригадалар ілесіп келді. Бастапқы қатысушылар көп шығынға ұшырады, әсіресе миналардан, ал алға жылжу күнінің басында ғана мүмкін болды. Келесі таңға дейін миналарды жою және 214-ші бригадамен, 4-ші/7-ші драгун гвардиясының танктерімен алға жылжуды қайта бастау қажет болды. 17.30-да бригада жау шебін бұзып өтті, ал 1-ші Ворчестерлер танк үстінде түнде Кааньеден өтті. 7-ші Сомерсет жеңіл жаяу әскері ауылды қараңғыда тазартып, дивизиялық артиллерияның көмегімен, PIAT-тармен аңдып жүруге тура келген, күшті броньды (вероятно, «Ягдпантерлер») қарсы шабуылды тойтарды. Дивизия 1 тамызда алға жылжыды, содан кейін 2 тамызда сағат 02.00-де 129-шы бригада Ондефонтенге шабуылды бастады. Бұл күн алдындағы биік тізбектегі мылтық пен пулеметтен келетін оқтарға қарсы баяу, бірақ тұрақты алға жылжу күні болды, содан кейін таңертең Ондефонтенге қарсы тағы бір шабуыл жасалды, ал 214-ші бригада Мон-Пинсонға қарай жылжуды бастады. 5-ші DCLI және 4-ші/7-ші DG B эскадрильясы дивизиялық артиллерия мен минометтердің қолдауымен биік тізбеге жетіп, жаудың жаяу әскерімен және броньды техникасымен қақтығысты, ал 1-ші Ворчестерлер қанаттан айналып, биіктікті басып алды. 43-ші тараз полкі (Деррикуни апатынан кейін қайта құрылды) Ондефонтен қорғанысын бұзу үшін ішке кірді. Дивизия енді шығысқа қарап тұрды, Мон-Пинсон 6 шақырым қашықтықта болды. 5 тамызда сағат 08.00-де 4-ші Уилтширлер 13-ші/18-ші Корольдік гусарлардың B эскадрильясымен бірге тар жолдармен жүріп, ал 5-ші Уилтширлерді алып жүретін A эскадрильясы параллель бағытпен жүрді. 4-ші Уилтширлер жарылған көпірді көріп, танкілерінсіз Сент-Жан-ле-Блан ауылына қарай жылжыды, артиллерия оғын шақырып, қарсы шабуылды тоқтатты. Сағат 16.00-да батальон пионерлері өзенді көпірмен кесіп өтті, ал B эскадрильясының тобы өтіп, қараңғыда «жасырынған» жерге қайтып келді. Осы уақытта 5-ші Уилтширлер Мон-Пинсонның етегіндегі Дрюанс өзенінің үстіндегі көпірге жетті, бірақ күнінің соңына дейін оны басып ала алмады. Генералдар Айвор Томас және Брайан Хоррокс (жақында ғана XXX корпусының басшылығын алған) алға жылжуды асықтырып, Мон-Пинсон әлі жау қолында болғандықтан тым қауіпті болғандықтан, Ноиро өзеніне жетуге арналған «Қара су» операциясын тоқтатты. 6 тамызға жаңа шабуыл жоспарланды, 130-шы бригада солтүстікке қарай шайқап, ал 129-шы бригада батыстан жалғастырды. Ақырында, биік тізбе жауапсыз шабуылмен алынды. 4-ші Сомерсет жеңіл жаяу әскері және 5-ші Уилтширдің азайтылған бөлімдері күні бойы ыстық ауа райында алға жылжыды. 5-ші Уилтширлер Ла Вариньердегі жол қиылысын бақылады, ал 4-ші Уилтширлер олардан өтуге тиіс еді, шамамен сағат 18.00-де 13-ші/18-ші гусарлардың A эскадрильясы екі тобы тік жолмен дөңгелектің басына көтерілді. 18.30-да жеті «Шерман» саммитте болды, жан-жақты қорғаныс орнатып, жаяу әскердің қолдауын сұрады. Штаб офицері ХХХ корпусы штабындағы генерал-лейтенант Хорроксқа жүгіріп келіп: «Біз оны алдық, мырза!» - деп айқайлады. Топыраққа тұман түсіп, 4-ші Уилтширлер және гусарлардың A және B эскадрильяларының қалған бөлігі қорғалмаған жолмен көтерілді, содан кейін 4-ші Сомерсет ЛИ ілесіп келді. Таң атқанда, неміс оқ жаудырғандарына қарамастан, саммит берік ұсталды, ал 5-ші Уилтширлер және C эскадрильясы әлі де төмендегі жол қиылысын ұстады. 214-ші бригада сол күні таңертең шаршаған әскерлерді алмастырды. Мон-Пинсонды басып алып, қорғаған 43-ші (Уэссекс) дивизиясы XXX корпусының алға жылжуына қатысты. Ол 15 тамызда Ноиро өзенін сынған теміржол көпірінен және судан өтіп, содан кейін 204 RE далалық компаниясы су өткізбейтін бульдозермен көпір жасап, «Жаратылыс» деп аталған ағаштан жасалған көпір салды. 553 далалық компаниясы және 207 далалық парк компаниясы теміржол көпірінің орнында дивизияның алғашқы Бейли көпірін салды. Басты қарсылық минометтер мен миналар болды. Келесі күні таңертең 43-ші тараз полкі және Шервуд орманшылары жаудың жолын қууға дайын болды, олар көп ұзамай Фалаиз қалтасына түсіп қалды.
After a short rest 43rd (Wessex) Division moved to XXX Corps to launch an attack towards the dominating height of Mont Pinçon as part of Operation Bluecoat. 8th Armoured Brigade was assigned to support the infantry. Starting at 08.00 on 30 July, the division was to force its way through enemy positions at Briquessard and advance through Cahagnes towards Ondefontaine. 130th Brigade led, reinforced by 4th Somerset Light Infantry and Sherman tanks of the Sherwood Rangers Yeomanry, followed by 214th Brigade and then 129th Brigade. Initial casualties were heavy, particularly from mines, and the advance achieved only on the first day. It took until the following morning to clear the mines and restart the advance with 214th Brigade and the tanks of 4th/7th Dragoon Guards. At 17.30 the brigade broke through, and 1st Worcesters riding on the tanks got beyond Cahagnes by nightfall. 7th Somerset Light Infantry cleared the village in the dark and, with the aid of the divisional artillery, fought off a counter attack accompanied by heavy armour (probably Jagdpanthers) that had to be stalked with PIATs. The division fought its way forward during 1 August, then at 02.00 on 2 August 129th Brigade began its advance on Ondefontaine. It was a day of slow but steady progress against rifle and machine gun fire from commanding positions on the ridge in front, followed by another pre dawn attack towards Ondefontaine, while 214th Brigade began working its way towards Mont Pinçon. 5th DCLI and B Squadron 4th/7th DG, supported by the divisional artillery and mortars, reached the top of the ridge and engaged enemy infantry and armour, while 1st Worcesters worked round the flank and took the crest. 43rd Recce Regiment (reformed after the Derrycunihy disaster) then went through to unhinge the Ondefontaine defences. The division was now facing east, with Mont Pinçon only 4 mile (6 km) away. At 08.00 on 5 August, 4th Wiltshires moved out with B Squadron 13th/18th Royal Hussars, picking their way through the narrow lanes, while A Sqn took a parallel route carrying 5th Wiltshires. 4th Wiltshires found a bridge blown and went ahead without their tanks towards the strongly held village of St Jean le Blanc, breaking up a counter attack by calling down artillery fire. About 16.00 the battalion pioneers managed to bridge the stream and a Troop of B Sqn crossed, but withdrew to 'harbour' at dusk. Meanwhile, 5th Wiltshires got to the bridge over the Druance at the foot of Mont Pinçon but failed to capture it by the end of the day. Generals Ivor Thomas and Brian Horrocks (who had just taken command of XXX Corps) were anxious to push on, and had already cancelled Operation Blackwater, designed to reach the River Noireau, because it was too risky with Mont Pinçon still in enemy hands. A new attack was planned for 6 August, with 130th Brigade making a feint to the north, while 129th Brigade continued from the west. In the end, the dominating position fell to a surprise attack. 4th Somerset Light Infantry and the reduced 5th Wiltshires fought their way forward through sweltering weather all day. 5th Wiltshires secured the crossroads at La Variniere and 4th Wiltshires was due to pass through them, when at about 18.00 A Sqn 13th/18th Hussars managed to get two Troops up a steep track to the top of the hill. By 18.30, seven Shermans were on the summit, attempting to mount an all round defence and calling for infantry support. A staff officer ran up to Lt Gen Horrocks at XXX Corps HQ, shouting 'We've got it, sir!' As fog descended on the hill, the 4th Wiltshires and the rest of A and B Sqns of the Hussars picked their way up the almost undefended track, followed by 4th Somerset LI. By daybreak the summit was firmly held, despite heavy German bombardment, and 5th Wiltshires and C Sqn still held the crossroads below. 214th Brigade relieved the exhausted troops that morning. Having taken and then defended Mont Pinçon, 43rd (Wessex) Division participated in XXX Corps' advance. It crossed the Noireau on 15 August by a broken railway bridge and by wading, whereupon 204 Field Company RE set to work with a waterproofed bulldozer to build a tank ford and a trestle bridge named 'Genesis'. 553 Field Company and 207 Field Park Company then built the division's first Bailey bridge across the site of the railway bridge. The main opposition came from mortars and booby trapped mines. Next morning 43rd Recce and the Sherwood Foresters were ready to continue the pursuit of the broken enemy, who were soon caught in the Falaise pocket.
Вернон көпірі
Жетілген үзіліс, XXX корпусы Сене өзеніне (Operation Loopy операциясы) қарқынды жылжумен жетті, ал 43-ші (W) дивизиясы Вернон қаласынан шабуылдық өткел жасау үшін алға жіберілді. Бұл операцияға 15 (Кент) GHQ Royal Engineers әскерлерінің көпір салу мамандары, орташа артиллерия полкі және 11-ші бронеттанқ дивизиясының барлау бронеттанқ полкі – 15/19 Корольдік гусарлардың Кромвель танктері көмектесті. АҚШ әскерлері Сене өзенінің батыс жағалауына жеткен болатын, сондықтан шабуыл жасаушы күштер мен көпір салу материалдарының конвойы шығысқа қарай жылжу кезінде, оңтүстікке қайта орналасқан АҚШ конвойларымен үйлесімді болуы қажет болды. Бірінші конвой, Бірінші топ, 129-шы бригаданың шамамен 1500 көлігінен, дивизиялық артиллерияның, инженерлердің және қолдау көрсету қызметтерінің әдеттегі үлесінен, сондай-ақ 1-ші Ворчестер полкімен күшейтілген. Шабуыл жасаушы жаяу әскердің бір бөлігі 536-шы ротаның RASC Group B DUKW амфибиялық жүк көліктерінде өзенді кешіп өтті. Топ 25 тамыздың түстен кейін Вернонға жетті, сол күні кешке 49-шы неміс жаяу әскер дивизиясының қорғаушыларына қарсы шабуылға дайын тұрды. 15 (Кент) GHQTRE-ге алғашқы шабуыл кезінде DUKW көліктерін басқару және бірінші көпір салынғанша салдарды пайдалану міндеті жүктелді. Олар сонымен қатар резервтегі штурм қайықтарына ие болды, бірақ DUKW көліктерін іске қосу орындарын табу қиын болғандықтан, оларды бірінші толқында қолдануға тура келді. 94-ші (Дорсет) далалық артиллерия полкі, 121-ші (Батыс атты әскер) орташа артиллерия полкі (екінші топта) және C эскадрильясы, 15/19-шы гусарлар, сондай-ақ 8-ші Миддлсекстің ауыр минометтері 19.00-де өткелді жабу үшін 15 минуттық артиллериялық оқ жаудырды, одан кейін түтін жабыны жасалды. Оң жақта 5-ші Уилтшир полкі 15 (Кент) GHQTRE әскерлері басқаратын сегіз штурм қайығымен өткел жасады, бірақ олар қарсы жағаға жетпей тұрып, автоматтық оққа түсті. Бір сағаттан соң тек бір қайық қалды. Шамамен бір рота ғана өтіп, түнде жаудың қолына түсті. 536-шы ротаның төрт DUKW көлігінің үшеуі де жерге тұрып қалды, ал аман қалған көлік 5-ші Уилтшир полкінің қалған бөлігін қараңғыда тасыды. Сол жақта 4-ші Сомерсет полкі штурм қайықтарымен салыстырмалы түрде оңай өтті, бірақ олардың көпір басы аралда екенін және теміржол көпірінің қираған қалдықтарынан өткен бірнеше сарбаздан басқа, шығыс жағалаудан оқшауланғандарын анықтады. 1-ші Ворчестер полкі Vernonnet ауылына бұзылған көпірден өте алмады, ол жақсы қорғалған еді. Қараңғыда 260-шы далалық инженерлік рота 536-шы ротаның RASC DUKW көліктері үшін пандус жасап, өткелді жеделдетті, ал 129-шы бригада жалпы алғанда бір жарым батальонды өтізіп, көпір салу орнының үстіндегі жартасқа периметр орнатты. Уэссекс далалық инженерлік роталары 9 тоннаға дейін жүк көтере алатын 9-сыныпты бүктемелі қайық жабдықтарынан (FBE) көпір салуға от астында кірісті, ал жаяу әскер көпір басын кеңейту және Верноннетті тазарту үшін шайқасты. Ворчестер полкі бұзылған көпірден өтті, ал жеңіл салдар 6 фунттық танкіге қарсы қарулар мен барлау полкінің бронеавтомобильдерін тасымалдай бастады, бірақ 5-ші DCLI және 7-ші Сомерсет полкі жаңадан келген 214-шы бригададан Vernonnet-ке бұзылған көпірден өтіп кеткенге дейін көпір салу жұмысы қатты оққа түсіп тоқтатылды. Түнге қарай көпір басы сенімді түрде қорғалды, "Дэвид" деп аталған FBE көпірі аяқталды және 15 (Кент) GHQTRE-нің сал әскерлері таңертең танк паромдарын іске қосу үшін келді. 7-ші армия инженерлері де 40-сыныпты Бейли көпірін салуға кірісті. Келесі күні таңертең (27 тамыз) 15/19-шы гусарлардың Кромвельдері мен 4/7-шы ДГ-ның Шерман танктері эскадрильясы салмен тасылып, бронетехникалық қарсы шабуылды тойтарды, жаяу әскер мен 43-ші барлау полкі жағалауды тазартып, орманнан өтіп, биіктікте берік орналасты. 28 тамызға қарай, 7-ші АТРЕ снарядтардың астында жұмыс істеп, "Голиат" кодолық атымен 40-сыныпты көпірін салып аяқтады, ал 11-ші бронеттанқ дивизиясы XXX корпусының алға жылжуын бастау үшін көпірден өте бастады. "Саул" деп аталған екінші 40-сыныпты көпірді 15 (Кент) GHQRE жасағы салды. Сене өзенінен өткеннен кейін 43-ші (Уэссекс) дивизиясы "тоқтап қалды", ал XXX корпусының қалған бөлігі Солтүстік Франция мен Бельгияда жылдам жылжумен айналысты. Дивизия демалып, күшейтулер алды (олардың көп бөлігі таратылған 59-шы (Стаффордшир) дивизиясынан алынған тәжірибелі сарбаздар еді).
The breakout achieved, XXX Corps drove flat out for the River Seine (Operation Loopy), with 43rd (W) Division sent ahead to make an assault crossing at Vernon. For this operation it was assisted by the bridging specialists of 15th (Kent) GHQ Troops Royal Engineers, a medium artillery regiment and the Cromwell tanks of 15th/19th The King's Royal Hussars, the armoured reconnaissance regiment of 11th Armoured Division. US troops had already reached the west bank of the Seine, so the convoys of assault troops and bridging material moving eastwards had to be carefully coordinated to cross with US convoys repositioning to the south. The first convoy, Group One, consisted of nearly 1500 vehicles of 129th Brigade with its usual proportion of divisional artillery, engineers and support services, reinforced by 1st Worcesters. Some of the assault infantry rode in the 536 Company RASC Group B DUKW amphibious trucks that were to carry them over the river. The group arrived at Vernon on the afternoon of 25 August, ready to begin the assault that evening against the defenders from 49th German Infantry Division. 15th (Kent) GHQTRE was tasked with manning the DUKWs during the initial assault and then operating rafts until the first bridge could be laid. They also had storm boats in reserve but these had to be used in the first wave because launching points for DUKWs were hard to find. A 15 minute bombardment by the guns of 94th (Dorset Yeomanry) Field Regiment, 121st (West Riding) Medium Regiment (further back in Group Two) and C Sqn, 15th/19th Hussars, together with the heavy mortars of 8th Middlesex, was followed by a smoke barrage to cover the crossing at 19.00. On the right, 5th Wiltshires began crossing in eight storm boats manned by 15th (Kent) GHQTRE, but they grounded before reaching the far side, and were raked by machine gun fire. By the end of an hour only one boat remained. Only about a company had got across, and they were overrun during the night. Three of the four available 536 Company DUKWs also grounded, the survivor ferrying across the rest of 5th Wiltshires in the dark. On the left, 4th Somerset LI got across in the storm boats relatively easily, but found that their bridgehead was on an island, and they were still cut off from the east bank, apart from a few men who scrambled over the wreckage of the railway bridge. 1st Worcesters failed to get over the broken road bridge into the village of Vernonnet, which was strongly held. In the dark 260th Field Company managed to bulldoze a slipway for the 536 Company RASC DUKWs, speeding up the crossing, and 129th Brigade got about a battalion and a half across in total, setting up a perimeter along the escarpment above the bridging site. The Wessex field companies now began work under fire on a Class 9 (9 tonne maximum load) Folding Boat Equipment (FBE) bridge while the infantry fought to expand the bridgehead and clear Vernonnet. The Worcesters got over the broken bridge, and light rafts began to get 6 pounder anti tank guns and armoured cars of the recce regiment across, but work on the bridge was halted by heavy fire until 5th DCLI and 7th Somerset LI from newly arrived 214th Brigade struggled across the broken road bridge into Vernonnet. By nightfall the bridgehead was reasonably secure, the FBE bridge named 'David' was complete and 15th (Kent) GHQTRE's rafting troops were arriving to get a tank ferry into operation before morning. 7th Army Troops Royal Engineers had also arrived to begin a Class 40 Bailey Bridge. Next morning (27 August) a squadron each of 15th/19th Hussars' Cromwells and 4th/7th DGs' Shermans were rafted across and held off an armoured counter attack, the infantry and 43rd Recce cleared the banks and pushed through the forest until they were firmly established on the heights. By 28 August, 7th ATRE working under shellfire had built their Class 40 bridge, codenamed 'Goliath', and 11th Armoured was beginning to pour across to spearhead XXX Corps' advance. A second Class 40 named 'Saul' was built by 15th (Kent) GHQRE. After the Seine crossing, 43rd (Wessex) Division was 'grounded' while the rest of XXX Corps raced across northern France and Belgium. The division rested and received reinforcements (many of them experienced men drafted from the disbanded 59th (Staffordshire) Division).
Базар бақшасы
43-ші (Уэссекс) дивизиясы келесі қозғалғанда, соғыс енді 250 миль (402 км) қашықтықта болды. Алғашқы бөлімдер штаб-пәтерді қорғау және инженерлік жұмыстарды жүргізу үшін Брюссельге жеткізілді, содан кейін дивизия 17 қыркүйекте басталған «Маркет-Гарден» операциясына қатысу үшін Дистке шоғырланды. Операцияның «Бақша» бөлігінде XXX корпусы Арнемдегі Ндеррийнге дейінгі өзендерді әуе десанттық әскерлердің «кілемі» арқылы байланыстыруға тиіс болды. 43-ші (Уэссекс) дивизиясы 8-ші бронетанктік бригадасымен бірге гвардиялық бронетанктік дивизияны ұстап, егер көпірлердің бірі жойылған болса, шабуылдық өткелдерді жүзеге асырып, Арнемге дейінгі «коридорды» күзетуге міндеттелді. Жалғыз жолмен («Клуб жолы») жылжу баяу болды, бірақ 21 қыркүйекте 43-ші (Уэссекс) дивизиясы Ниммегенде гвардияшылармен кездесті. Алдағы ілгерілеуді күшті неміс күштері тоқтатты, ал Арнемде бекінген 1-ші әуе десанттық дивизияның жағдайы қиын болды. 43-ші (Уэссекс) дивизиясына келесі күні таңертең гвардияшыларды басып өтіп, жанама жолмен Ндеррийнге жетуге тырысуға бұйрық берілді. Немістер Остерхаутта бекінгенін анықтады, ал ауылдың батпақтылығы көліктерді жолдан шығаруды мүмкінсіз етіп, жан-жақтан шабуыл жасауды тым баяу етті. Артиллериялық оқ-дәрілердің жетіспеушілігіне қарамастан, қауіпті байланыс желісімен жеткізілген дивизияның барлық артиллериясы мен ауыр минометтері қолданылды, бірақ дивизия өтуіне кеш болды. 5-ші DCLI, 4-ші/7-ші DG эскадрильясының қолдауымен, Ндеррийннің оңтүстік жағалауындағы Дриелдегі поляк парашют бригадасымен байланыс орнату үшін соңғы 10 миль (16 км) арақашықтықта жылдам әрекет жасауға бұйрық алды. Сапарға 30 минут кетті, бірақ бағанның артындағы жолды неміс танктері кесіп тастады, оларды іздеп тауып, жою қажет болды. 1-ші әуе десанттық дивизияға жарақаттарды жеткізуге жасалған DUKW-тардың әрекеттері сәтсіз аяқталды. 23 қыркүйек күнінің барлығы 5-ші DCLI және поляктарға қолдау көрсетумен, сондай-ақ негізгі жолды тазалаумен өтті, бірақ 43-ші тараздық полк батысқа қарай ілгерілеуге мүмкіндік алды. Түнде 5-ші Дорсет және дивизия инженерлері 1-ші әуе десанттық дивизиясының қысқарған периметрін нығайту үшін шабуыл қайықтарында бірнеше жүз поляктарды Ндеррийн арқылы өткізді. Дорсет және инженерлер 24-25 қыркүйек түнінде тағы бір шабуыл жасады, ауыр зардап шекті және азық-түлік жеткіліксіз болды. Осы уақытқа дейін 1-ші әуе десанттық дивизия іс жүзінде жойылған еді, ендігі жалғыз бағыт – аман қалғандарды эвакуациялау. Олардың радиолары жұмыс істемейтін болды, ал жалғыз байланыс 43-ші (Уэссекс) дивизиясына қосылған 64-ші (Лондон) орта полк арқылы болды. Осы байланыс арқылы эвакуация үшін кодтық сөз берілді, ал 25/26 қыркүйек түнінде 5-ші Уилтшир шабуыл жасады, ал 1-ші әуе десанттық дивизиясынан және поляктардан аман қалған 2300 шақты адам оңтүстік жағалауға қайтарылды; 4-ші Дорсеттің азы ғана қайта оралды. Көптеген әуе десанттық әскерлер дивизияны өзенге қарай баяу жылжуы үшін кінәлады, бірақ корпус командирі генерал-лейтенант Хоррокс дивизияны қорғады, олардың бірде-бір бронетехникасын (8-ші бронетанктік бригадасы немесе 43-ші тараздық полктің бронетранспорттық машиналары мен жартылай тізбекті машиналары) «Тозақ жолы» деп аталған жалғыз жолдан шығара алмайтынын атап өтті, оны бірнеше рет кесіп тастады, сондай-ақ дивизияның қаһармандық күресін жоғары бағалады. Дегенмен, майор-генерал Томас шайқастан кейін бірден 43-ші тараздық полктің командирін ауыстырды. «Маркет-Гарден» операциясынан кейін 43-ші (Уэссекс) дивизиясы «Аралға» (Ваал және Ндеррийн өзендерінің арасында) орналасты. 12-ші батальон Корольдік атқыштар корпусының 8-ші бронетанктік бригадасымен бірге 43-ші тараздық полк дивизияның ашық батыс жағын қорғады. Жасырын эскадрильялар есептерді жіберді, бірақ позицияның ауқымын жасыру үшін жаумен қақтығысуға тыйым салынды. Алайда, 26-27 қыркүйек түнінде немістер өзеннен өтіп, 43-ші тараздық полктің жасырын позицияларына танкіге қарсы пушкаларды орналастыруға тырысқанда, қатты атыс болды. Немістер 1 қазанда шығыстан қарсы шабуыл жасап, Ниммегеннен Ндеррийнге дейінгі жолды қорғайтын 129-шы бригадаға шабуыл жасады. 4-ші Сомерсет және 5-ші Уилтширлер оларды Эльст қаласында 48 сағат бойы ұстап тұрды, дивизиялық артиллерия шабуылдардың бір бөлігін тоқтатты, ал RAF орташа бомбардировщиктері соңынан ерді. Солтүстікке қарай 5-ші Дорсеттер 116-шы танк дивизиясын жеңіп, 7-ші Хэмпширлер RAF Тайфундарының көмегімен кірпіш зауыттарында бекінген жау әскерлерін күшпен шығаруға мәжбүр болды. 5 қазанда 43-ші (Уэссекс) өзінің позицияларының көп бөлігін АҚШ-тың 101-ші әуе десанттық дивизиясына тапсырды, танкіге қарсы және миномет бөлімдерін, сондай-ақ дивизиялық резервті құраған 5-ші DCLI-ді қалдырды. Шабуылдар 6 қазанда жасалған соңғы әрекеттен кейін аяқталды. 43-ші Уэссекс Аралдың батыс бөлігін ұстауын жалғастырды. Дивизия тарихшысы «Дивизия тұрақты қорғанысқа байланысты монотондыққа тап болғанда, тараздық полк басқа типтегі соғыс жүргізді» деп жазады. Бұл Аралдың батыс жағын күзету, голланд қарсыласымен ынтымақтастық және ұсталмаған британ парашютшілерінің өзеннен қашуына көмектесуді қамтыды.
When 43rd (Wessex) Division next moved, the war was now 250 mile (402 km) away. The first elements moved up to Brussels to protect headquarters and carry out engineering works, then the division concentrated at Diest to take part in Operation Market Garden, beginning on 17 September. In 'Garden', the ground part of the operation, XXX Corps was to link river crossings up to the Nederrijn at Arnhem via a 'carpet' of airborne troops. 43rd (Wessex) Division accompanied by 8th Armoured Bde was to follow Guards Armoured Division, carrying out assault crossings if any of the bridges were found to be destroyed, and guarding the 'corridor' to Arnhem. The advance up the only road ('Club Route') was slow but on 21 September 43rd (Wessex) Division caught up with the Guards at Nijmegen. Further progress was blocked by strong German forces, and 1st Airborne Division holding out at Arnhem was in a desperate plight. 43rd (Wessex) Division was ordered to pass through the Guards the following morning and make an all out effort to reach the Nederrijn by a side road. The Germans were found to be dug in at Oosterhout and the countryside was so boggy that it was impossible to move vehicles off the road, making outflanking moves too slow. Despite the shortage of artillery ammunition coming up the precarious line of communication, the whole of the divisional artillery and heavy mortars were used, but it was evening before the division got through. 5th DCLI, supported by a squadron of 4th/7th DG, was ordered to make a dash over the last 10 mile (16 km) to get in touch with the Polish Parachute Brigade at Driel on the south bank of the Nederrijn. The journey took only 30 minutes, but the road behind the column was cut by German tanks that had to be hunted down and destroyed before support could be brought up. Attempts to launch DUKWs with supplies for 1st Airborne were unsuccessful. The whole of 23 September was taken up with getting support through to 5th DCLI and the Poles and in clearing the main road, though 43rd Recce Rgt was able to exploit westwards. During the night 5th Dorsets and the divisional engineers ferried a few hundred Poles across the Nederrijn in assault boats to reinforce 1st Airborne Division's shrinking perimeter. 4th Dorsets and the engineers made another assault crossing on the night of 24/25 September, suffering heavy casualties and getting few supplies across. By now 1st Airborne had been effectively destroyed, and the only course now was to evacuate the survivors. Their radios had been inoperable, and the only communication link had been through 64th (London) Medium Regiment, RA, attached to 43rd (Wessex) Division. Through this link the code word for the evacuation was passed, and during the night of 25/26 September a feint attack was made by 5th Wiltshires while around 2300 survivors of 1st Airborne and the Poles were ferried back to the south bank; few of 4th Dorsets made it back. The division was blamed by many airborne soldiers for its dilatory advance to the river, though the Corps commander, Lt Gen Horrocks, defended the division, pointing out that it could not deploy any armoured vehicles (either 8th Armoured Bde or 43rd Recce Rgt's armoured cars and half tracks) off the single road, nicknamed 'Hell's Highway', which was cut behind them on several occasions, and praising the division's hard fighting. Nevertheless, Maj Gen Thomas replaced the commanding officer of 43rd Recce immediately after the battle. In the aftermath of Market Garden, 43rd (Wessex) Division was stationed on 'the Island' (between the Rivers Waal and Nederrijn). 43rd Recce Rgt, with 12th Battalion King's Royal Rifle Corps from 8th Armoured Bde under command, protected the division's open western flank. The concealed squadrons sent back reports, but were forbidden to engage the enemy in order to hide the extent of the position. However, on the night of 26/27 September a furious firefight broke out when the Germans crossed the river in strength and attempted to emplace anti tank guns in 43rd Recce's hidden positions. The Germans launched a serious counter attack from the east on 1 October, attacking 129th Bde strung out guarding the road from Nijmegen to the Nederrijn. 4th Somerset LI and 5th Wiltshires fought them off at Elst for 48 hours, the divisional artillery breaking up some of the attacks, and RAF medium bombers following up. Further north, 5th Dorsets beat off 116th Panzer Division and 7th Hampshires had to dislodge enemy troops who fortified themselves in some brick kilns, with the help of RAF Typhoons. On 5 October 43rd (Wessex) handed most of its positions over to the US 101st Airborne Division, leaving the anti tank and mortar platoons and 5th DCLI, the divisional reserve, to help out. The attacks ended after one last attempt on 6 October. 43rd Wessex continued to hold the western part of the Island. The divisional historian records that "While the Division faced the monotony inseparable from static defence, the Reconnaissance Regiment fought a different type of war". This involved guarding the western end of the Island, cooperating with the Dutch Resistance and facilitating the escape across the river of British paratroops who had evaded capture.
Клипер операциясы
43-ші (Уэссекс) дивизиясы содан кейін XXX корпусымен бірге шығысқа қарай Гейленкирхенді басып алу арқылы АҚШ-тың 9-шы армиясымен ынтымақтастық үшін ауыстырылды (Клиппер операциясы). XXX корпусы осы шабуылда 43-ші Уэссекс және 84-ші АҚШ дивизияларын бағындырды, ол Зигфрид желісінің қорғанысын бұзу және бірнеше бекітілген ауылдарды басып алуды қамтыды. 84-ші американдық дивизия 18 қараша күні таңертең британдық мамандандырылған бронетехникасының қолдауымен шабуылға шықты және түске дейін пулеметтік қабаттарды бұзып өтті. 214-ші бригада сол жақтан сағат түстен кейін 7-ші Сомерсет ЛИ және 4-ші/7-ші DG танктерінің жетекшілігімен шабуылдап, алғашқы мақсатын – Нейдерхайд ауылын басып алды. Бірақ көптеген танктер мен көбінесе жабдықтау машиналарын батпаққа тіреліп қалды, ал 1-ші Ворчестерлер Трипсратқа қарай екінші кезеңге дайындалу үшін Гилрат арқылы өтіп бара жатқанда қиындыққа тап болды. Танктерсіз және артиллерия басқа нысанаға ауысқаннан кейін, 1-ші Ворчестерлер снарядтардың астында қиындықпен жылжып, түнгі уақытта ауылға енді. Батпаққа тірелген көліктердің туғызған кептеуі 5-ші Дорсеттер мен 5-ші DCLI шабуылдарын бұзды, бірақ олар тиісінше Баухем мен Хохейдеге жетті, ал барлаушылар қоршауға алынған Геленкирхеннің өзіне жетті. Түнде 15-ші танк-гренадерлік дивизиясының қарсы шабуылдарын тойтарып, Геленкирхен келесі күні қаһармандық шайқастан кейін басып алынды. Бірақ одан кейін қатты жаңбыр бүкіл майданды батпаққа айналдырды, ал жаяу әскер Сигфрид желісінің артиллериясының ауыр оқ атуы кезінде өз позицияларын бекітуге күресті. Бір орманды алдымен 4-ші Дорсеттер, содан кейін 5-ші Дорсеттер жеті күн бойы қатал түрде ұстап тұрды, ол «Дорсет орманы» деп аталды. 22 қарашада 5-ші DCLI Ховен маңындағы биік жерді басып алуға тырысқанда ауыр шығынға ұшырады, одақтас екі дивизияның қарсыластың бақылауынан айыру мақсатында. Түнде екі тарап та Ховен ауылын бөлісті, таңертең 10-шы SS танк дивизиясы мен 21-ші танк дивизиясының қарсы шабуылдары басталды. Хоррокс DCLI-ді олардың үстінен басып қалмас үшін кері шегінуге рұқсат берді. Су батқан жағдайға байланысты Ховенді басып алуға кез келген тыраш әрекет мүмкін емес болды, содан кейін оны Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Батыс майданның ең қиын жағдайларына ұқсас жағдайларда қорғауға тура келді. Хоррокс XXX корпусының тыл әскерлерінен жедел батальон құрып, Уэссекс жаяу әскерін демалысқа жіберді. 16 желтоқсанда немістер Арденнге шабуыл жасағанда (Арденн шайқасы) шабуылды жаңару жоспарлары жасалып жатты.
43rd (Wessex) Division was then shifted east with XXX Corps to cooperate with the US Ninth Army by capturing the Geilenkirchen salient (Operation Clipper). XXX Corps had 43rd Wessex and 84th US Divisions under command for this attack, which entailed breaching the Siegfried Line defences and capturing a string of fortified villages. 84th US Division attacked on the morning of 18 November, supported by British specialist armour, and was through the line of pillboxes by midday. 214th Brigade then attacked on its left in the afternoon, led by 7th Somerset LI and tanks of 4th/7th DG, and took its first objective, the village of Neiderheide. But many of the tanks and most of the supply vehicles got bogged down while 1st Worcesters were threading their way through Gilrath to form up for the second phase towards Tripsrath. Without tanks, and the artillery having shifted to another target, 1st Worcesters struggled forward under shellfire and forced their way into the village at nightfall. The traffic jam of bogged vehicles disrupted the attacks by 5th Dorsets and 5th DCLI, but they got into Bauchem and Hocheide respectively, and patrols reached Geilenkirchen itself, which was surrounded. After driving off some counter attacks by 15th Panzer Grenadier Division during the night, Geilenkirchen was captured after a stiff fight next day. But thereafter heavy rain turned the whole battlefield into mud while the infantry struggled to consolidate their positions under heavy shellfire from the Siegfried Line guns. One wood captured and grimly held first by 4th Dorsets and then 5th Dorsets for seven days became known as 'Dorset Wood'. On 22 November 5th DCLI suffered heavy casualties trying to take the high ground near Hoven to deny the enemy observation over the two Allied divisions. Overnight both sides shared the village of Hoven, before counter attacks came in at dawn from 10th SS Panzer Division and 21st Panzer Division. Horrocks himself authorised the withdrawal of the DCLI before they were overwhelmed. Any further attempt to take Hoven was impossible due to the waterlogged state of the country, which then had to be defended in conditions resembling the worst of the Western Front in the First World War. Horrocks organised an ad hoc battalion from XXX Corps' service units to relieve Wessex infantry for rest. Planning was under way to renew the offensive when the Germans attacked in the Ardennes (the Battle of the Bulge) on 16 December.
"Қарақұс" операциясы
Кейін дивизия негізінен американдық Ардендер шайқасында салыстырмалы түрде шағын рөл атқарды, онда ол Мёз өзеніне резерв ретінде орналастырылды. Неміс Ардендер шабуылы тоқтатылғаннан кейін, 43-ші (Уэсекс) дивизиясы 1945 жылдың басында "Блэккок" операциясы аясында Рур үшбұрышын тарылту үшін шабуылға қайта оралды, бірақ нашар ауа райы салдарынан одан әрі табысқа жете алмады.
The division then later played a comparatively small part in the mainly American Battle of the Bulge, where it was placed on the River Meuse as a reserve. Once the German Ardennes Offensive had been halted, 43rd (Wessex) Division returned to the offensive in early 1945 in Operation Blackcock to reduce the Roer Triangle, though exploitation was prevented by bad weather.
" Veritable " операциясы
43-ші полк кейіннен 1-ші Канада армиясымен бірге Veritable операциясында маңызды рөл атқарды. Олар Рейхсвальдта бір ай бойы Клеве қаласын басып алу, Зигфрид қорғаныс желісін бұзу, Гохтің тіктеуін (жарлығын) өтіп, Рейн өзеніндегі Ксантенді жаулап алу үшін күресті.
The 43rd later played a large part in Operation Veritable attached to First Canadian Army, through the month long fighting in the Reichswald to capture Kleve, roll up the Siegfried Line defences, cross the Goch escarpment and seize Xanten on the Rhine.
Таңба
Уэссекс патшаларының туында екі бүркіт аяғы және жыланның тікенді құйрығы бар алтын виверн бейнеленген. 43-ші (Уэссекс) дивизиясы 1935 жылы өз құрама белгісі ретінде көк түсті төртбұрышта алтын вивернді қабылдады.
The banner of the kings of Wessex bore a golden Wyvern, a dragon with two eagle like legs and the barbed tail of a snake. The 43rd (Wessex) Division adopted the golden wyvern on a blue square as its formation sign in 1935.
Ескерткіштер
Хилл 112 ескерткіші дивизия инженерлерімен салынып, кейін Мемориалдық қордан қаржымен Қоғамдық соғыс қабірлері комиссиясының қарауына берілді. Англиядағы алғашқы ескерткіш Вилтширдегі Касл-Хилл, Мере қаласында орналасқан, Корнуолл герцогтігінен 199 жылға жалға алынып, Мере қалалық кеңесіне тапсырылды. Содан кейін қор Сомерсет округындағы Крюкерне маңындағы Уайнардтың қапшығын сатып алды. Соңында, сэр Ричард Онслоу (бұрын Корнуолл герцогының жеңіл жаяу әскерінде қызмет еткен) Бодмин-Мурдағы Раф-Торды Ұлттық трастқа ескерткіш ретінде табыс етті. Құрмет кітабы Солсбери соборындағы Соғыс ескерткіш шіркеуінде сақталады. Голландияның Лохем қаласындағы "Сомерсет" аталған көшесінің соңында Вессекс Вайверн бейнесі және 1945 жылдың 1-2 сәуірінде Лохемді азат еткен 4-ші батальон Сомерсет жеңіл жаяу әскері, 4-ші батальон Уилтшир полкі және 8-ші бронетанкті бригада бөлімдерінің тізімі бар ескерткіш тас орналасқан. Көлденең жазуда: "Нормандиядан бастап".
The Hill 112 memorial was erected by the divisional engineers and later taken over by the Commonwealth War Graves Commission with an endowment from the Memorial Fund. The first memorial in England was at Castle Hill, Mere, in Wiltshire, acquired on a 199 year lease from the Duchy of Cornwall and entrusted to the Parish Council of Mere. Next the fund acquired Wynyard's Gap near Crewkerne, Somerset. Finally, Sir Richard Onslow (formerly of the Duke of Cornwall's Light Infantry) presented Rough Tor on Bodmin Moor to the National Trust as a memorial. The Roll of Honour is in the War Memorial Chapel in Salisbury Cathedral. A memorial stone stands at the end of a lane named 'Somerset' in Lochem, Netherlands, showing the Wessex Wyvern and listing 4th Bn Somerset Light Infantry, 4th Bn Wiltshire Regiment and units of 8th Armoured Bde who liberated Lochem on 1–2 April 1945. The horizontal inscription reads 'All the way from Normandy'.