Кіріспе
Андреа Камиллеридің ойдан шығарған кейіпкері, Монтальбаноны орталыққа қойған телешоу. Инспектор Сальво Монтальбано – итальян жазушысы Андреа Камиллеридің романдар мен әңгімелер сериясында жасаған данышкер детектив. Кітаптар итальян, қатаң сицилия диалектісі және сицилия итальян тілінің қоспасымен жазылған.
the television show centring Montalbano
Inspector Salvo Montalbano is a fictional police chief who is a brilliant detective created by Italian writer Andrea Camilleri in a series of novels and short stories. The books were written in a mixture of Italian, strict Sicilian, and Sicilian Italian.
Шолу
Детективтің мінезі өткір детективтік жұмысты және қарама-қарсылық мінезді қамтиды. Инспектор Монтальбано – тартымды, адал, тура және сенімді қаһарман. Оның өзіндік іс-әрекеттері бар, ал жоғары лауазымдағылары оны тәуелсіз, бақылаусыз адам ретінде қарастырады. Романның күшті тұстарының бірі – Монтальбаноның күңгірт әлемде, көлеңкелі байланыстар мен міндеттемелер толы әлемде, өзіне зиян келтірмей, жүзеге асыра алатынынан артық құрбандықтарға бармастан, өмір сүре білу қабілеті. Оның кейіпкерінде әзіл-қалжыңға толы тұстар көп, мысалы, дәмді тамақтанғанда үнсіздікті ұнататыны, бірақ басты мәселе – сицилиялық және итальяндық қоғамның әлеуметтік және саяси жағдайын қатаң сынау. Шындығында, Камиллери әлеуметтік сын "әрдайым мақсатым болды" дейді. Көптеген детективтік романдарда оқиғалар экономикалық, саяси және әлеуметтік контекстен толығымен ажыратылғандай көрінеді. Мен өз кітаптарымда детективтік романға заманыма қатысты сынды әдейі жасырып енгізуді шештім. Бұл Монтальбано кейіпкерінің қалыптасуы мен эволюциясын көрсетуге мүмкіндік берді. Ол – Вигата қаласындағы полиция бөлімінің бастығы. Осы қызметінде ол жоғары лауазымдағылардың талаптары мен жергілікті қылмыс пен жалпы өмірдің шындығы арасында тепе-теңдік сақтайды. Шын мәнінде, оның сицилиялық полицей ретінде табысқа жетуінің маңызды факторы – әртүрлі мәдениеттер арасында байланыс орнату қабілеті. Рим мен Миланнан келген "солтүстік" күштер ережелерді біркелкілендіруге және ашықтықты арттыруға тырысады. Ал қарсы жағында – күрделі қарым-қатынастар желісімен байланысты "оңтүстік" мәдениеті, ол істердің қалай жүзеге асырылатынына әсер етеді. Монтальбано осы екі жақтың арасында тепе-теңдік сақтап, өз принциптеріне адал. Инспектор Монтальбано романдарының сериясы Сицилияда орын алғанмен, Камиллери заманауи саяси және әлеуметтік мәселелерді ашық түрде талқылайды. Романдарды ағылшын тіліне Стивен Сартарелли аударған. Монтальбано романдарының аудармасы итальян тілінде бес роман жарық көргеннен кейін ғана басталды және итальян тілді оқырмандар арасында танымал болды. Сартарелли диалогтарда итальян және сицилия тілдерінің қосылымын сақтауға тырысты. Сонымен қатар, ол әр романның соңында романда бейнеленген сицилиялық және итальяндық қоғамның ерекшеліктері туралы қысқаша түсініктемелер берді. Монтальбано есімі испан жазушысы Мануэль Васкес Монтальбанға құрмет көрсету үшін қойылған. Монтальбанның Пепе Карвальосы мен Камиллеридің ойдан туған детектібі арасында ұқсастықтар бар, өйткені екі жазушы да басты кейіпкерлерінің тағамдық әуесқойлығын бағалайды, бірақ сонымен қатар өмірлік тәжірибелердің айырмашылықтарын көрсететін айқын ерекшеліктер де бар.
Туған күні
"Түнгі дауысы" романының 1-тарауында Сальво 1950 жылдың 6 қыркүйегінде дүниеге келгені айтылады.
Орналасқан жері
Инспектор Монтальбано Сицилияның оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан "Вигата" қалашығында тұрады және жұмыс істейді. Камиллери Вигата образын өзінің туған қаласы Порту-Эмпедокледен алған, ал "Монтелуза" провинциясының орталығы Агридженто қаласына негіделген. 2009 жылы сол кездегі мэрдің тапсырысымен итальяндық суретші Джузеппе Аньелло жасаған инспектордың мүсіні Порто-Эмпедокледегі орталық "Рим" көшесіне орнатылды. Бұл мүсін телеарнада көріп зымыратын Монтальбаноға еш ұқсамайды – оның қолы шам бағанасына тиеп тұр, беті қырсыққа толы және шашы толық, дәл Камиллери кітаптарында сипатталғандай.
Телесериалдар
1999 жылдан бері RAI романдар негізінде "Il commissario Montalbano" деп аталатын телесериал шығарып келеді. Монтальбано рөлін Лука Зингаретти сомдайды. Сериалдың түсірілімінің басым бөлігі Сицилиядағы Рагуза қаласында және айналасындағы елді мекендерде өтеді. Теңіз жағалауы мен портының көріністері Пунта-Секка мен Ликатада түсірілген. Сериал бірнеше жылдан бері "MHz Networks International Mysteries" тақырыбымен MHz Worldview телеарнасында ағылшын тіліндегі субтитрлермен көрсетілуде. 2012 жылы Rai 1 телеарнасы Микеле Риондино Монтальбано рөлінде ойнаған "Жас Монтальбано" (Il giovane Montalbano) сериалын көрсетті.
Қабылдау
Камиллеридің шығармалары Италияда және шетелде үлкен халыққа танымал болды және әлі де болып келеді. Монтальбано Камиллеридің жазу стилін көрнекті бейнелейді және осы табыстың кіндігі болып табылады, сондықтан Порто Эмпедокле мен Вигатаның айқын ұқсастығы Порто Эмпедокле қаласын 2003 жылы "Порто Эмпедокле Вигата" деп қайта атауға итермеледі, бірақ бұл шешім 2009 жылы кері қайтарылды. Осы серия көптеген тілдерге аударылған. Бірінші томды 2002 жылы Стивен Сарттарелли ағылшын тіліне аударған.