Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз флотының крейсері «Данае»

Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының крейсері

HMS Danae – крейсерлердің (Д класы деп те аталады) бас кемесі болды. Ол екі дүниежүзілік соғыс аралығында Корольдік әскери-теңіз флотында, ал Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде ORP Conrad атымен Польша әскери-теңіз флотында қызмет етті.

Қызмет

Danae кемесі 1916 жылдың 1 желтоқсанында Тайндағы Уокердегі Армстронг Уитворт кеме жасаушылығында салынып, 1918 жылдың 26 қаңтарында суға түсірілді. Ол өз класындағы жетекші кеме болды және өз заманының ең жылдам крейсерлерінің бірі еді. Екі Brown Curtis бу турбинасы, 6 қазандық және 2 пернемен қозғалған ол 29 түйін жылдамдыққа ие болды. 1060 тонна мұнаймен жабдықталған резервуарларының арқасында, ол 29 түйінде және жылдамдықта саяхаттауға қабілетті болды. Кеменің борты мен командалық палубасы нығайтылған болаттан қорғалған, ал жанармай бактары мен оқ-дәрі бөлімдері, негізгі палубасы да брондалған. Харвичтегі 5-ші жеңіл крейсер эскадрильясына қарасты болған ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында Солтүстік теңізде бірнеше патрульдік миссияларға қатысты. 1918 жылдың 11 тамызында төрт жау ұшағын және бір "Зеппелин" дирижаблін атып, "Зеппелин" дирижаблін өртеді. Келесі жылдың қазан және қараша айларында ол Балтық теңізіне өтіп, Ресей азамат соғысында бауырларымен бірге ақтарды қолдады. 1920 жылдың ақпан айында ол Атлантика флотының 1-ші жеңіл крейсер эскадрильясына қосылды.

Әлемдік круиз

1923 жылы ол пропаганда мақсатында құрылған теңіз күштерінің арнайы қызмет эскадрильясына қосылды. Флотилияға соғыс крейсерлері, крейсерлер Dragon, Dauntless және , сондай-ақ 9 басқа кеме (көбінесе эсминецтер) кірді және әлемді айналып өтуге аттанды. Эскадрилья 27 қарашада Девонпорттан шығып, Сьерра-Леонедегі Фритаунға бағыт алды. Содан кейін әскери топ Кейптаун, Порт-Элизабет, Шығыс Лондон және Дурбан қалаларын аралады, соңғысы 31 желтоқсанда болды. Келесі күні эскадрилья Занзибарға, одан кейін Трикомали, Сингапур, Фримантель (1924 жылдың ақпаны), Олбани, Аделаида, Мельбурн, Хобарт және Сиднейге сапар шекті, одан кейін Жаңа Зеландиядағы Веллингтонға бет алды. Мамыр айында портты тастап, 16 мамырда Фиджидегі Сува мен Самараға, содан кейін Гонолулуға (6 маусым), Викторияға (25 маусым), Ванкуверге және Сан-Францискоға (11 шілдеге дейін) қысқа сапар жасады. Сол жерде эскадра екіге бөлінді, соғыс крейсерлері Панама каналы арқылы және Оңтүстік Американың әртүрлі порттарына, соның ішінде Британдық Гайана, Антиль аралдары мен Ямайкаға қарай жол алды. Жеңіл крейсерлер Оңтүстік Американы айналып, жол бойындағы Кальяо, Вальпараисо және Талкауано сияқты порттарға, сондай-ақ Магалан бұғазы арқылы өтті. Одан кейін Фолкленд аралдарында, Баия-Бланкада, Буэнос-Айресте, Монтевидеода және Рио-де-Жанейрода тоқтады, Атлант мұхитын кесіп өтіп, Ұлыбританияға қайту алдында Кабо-Верде аралдарында соңғы тоқталым жасады. 1927 және 1929 жылдар аралығында Жерорта теңізіне ауыстырылған Danae 1-ші крейсерлік эскадрильяның сүйемелдеуші кемесі ретінде қызмет етті, содан кейін жаңарту және модернизация үшін Ұлыбританияға қайтарылды.

Америка және Батыс Үндістан станциясы

1930 жылы ол қайтадан активті қызметке кірісті. "Дана" 1930 жылғы 20 тамызда Девонпорттан Бермудаға, Новая Шотландиядағы Галифакс арқылы, "Sandboy" (бұрынғы атауы – "Strenuous") атты құм дөңгелекті сүйрегішті сүйреп шықты. Порттан шығу мен кіруден басқа, барлық қашықтықты ол сүйреп әкелді. "Дана" мен "Sandboy" 2 қыркүйекте Галифаксқа жетті. 6 қыркүйекте (кеме Атлантика эскадрильясына қарасты деп хабарланған, бірақ іс жүзінде Америка және Батыс Үндістан станциясының 8-ші крейсер эскадрильясына қосылды, ол Бермудадағы Империялық бекініс колониясындағы Корольдік теңіз портына орналасқан) "Дана" "Sandboy" кемесін Галифакста қалдырып, 10 қыркүйекте келген (сондай-ақ, көмек көрсету үшін "Сербол" атты Корольдік теңіз флотының май құю кемесі де келді) Санто-Домингоға көмек көрсетуге бағыт алды, диктатор Рафаэль Трухильо үкіметіне және Америкалық көмек комитетіне төтенше жағдайға сақталғаннан артық барлық медициналық жабдықтарын және азық-түлік қорын тапсырды. Америка және Батыс Үндістан станциясының кемелері көбінесе Ньюфаундлендтен Кейп-Горнға дейін таралып, Тынық мұхитына круиздерге шығатын, бірақ жаттығулар үшін флот жиналатын Бермудаға мерзімімен оралатын. Капитан Эрик Ричард Бент басқаратын "Дана" 22 қыркүйекте Санто-Домингодан, қазан айында флот жиналатын Корольдік теңіз портына келді. "Дана" Бермудада ұзақ тұрмай, "Sandboy" үшін Галифаксқа қайта оралды. 17 қазанда ол "Sandboy" кемесімен бірге Галифакстан шығып, 20 қазанда Бермудаға жетті. 1933 жылдың ақпанында "Дана" Атлант мұхитын кесіп өтіп, экипажына жалақысын төлеп, Америка және Батыс Үндістан станциясындағы одан әрі қызметі үшін қайтадан жұмысқа кірісті. Оның жаңа экипажында осы аттас станцияның бұрынғы бас қолбасшысының ұлы, лейтенант сэр Майкл Калм Сеймур және лейтенант Блейкман Веси болды. Лейтенант Веси сол қарашада Вашингтондан Бермудаға оралғандағы ауа райының нашарлығынан теңізге құлап, қаза тапты. 1935 жылы Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғанда, ол Шанхайдан Гонконгқа дейінгі эвакуациялық конвойларды сүйреп әкелді және Жапон теңіз күштері тарапынан атқыланды.

In 1930 she returned to active service. Danae left Devonport on 20 August 1930, for Bermuda, by way of Halifax, Nova Scotia, towing the paddle wheeled tug Sandboy (formerly named Strenuous). She towed the tug the entire distance, except for exiting and entering port. Danae and Sandboy reached Halifax on 2 September. On 6 September (when she was reported to belong to the Atlantic Squadron, but was actually joining the 8th Cruiser Squadron on the America and West Indies Station, based at the Royal Naval Dockyard in the Imperial fortress colony of Bermuda), Danae left Sandboy at Halifax, in order to render aid to Santo Domingo, which had been struck by a hurricane, arriving there on 10 September (with the Royal Fleet Auxiliary oiler Serbol also arriving to render aid) and handing over to the Government of dictator Rafael Trujillo and the American Relief Committee all of the ship's medical supplies above what was retained in case of an emergency and all surplus food. Ships of the America and West Indies Station were generally scattered from Newfoundland to Cape Horn, and venturing into the Pacific Ocean, on cruises, but returned to Bermuda periodically where the fleet would gather for exercises. Danae under Captain Eric Richard Bent arrived at the Royal Naval Dockyard, where the fleet was to gather in October, on 22 September from Santo Domingo. Danae did not remain at Bermuda long before returning to Halifax for the Sandboy. On 17 October she left Halifax with the Sandboy in tow, and the two vessels arrived at Bermuda on 20 October. Danae crossed the Atlantic in February, 1933, to pay off her crew and re commission for further service on the America and West Indies station, her new crew including Lieutenant Sir Michael Culme Seymour, Bt., son of the former Commander in Chief on the station of the same name, and Lieutenant Blakeman Vesey, returning to her base at Bermuda via Gibraltar, bearing additional ratings for the crews of HMS Durban and HMS Dauntless. Lieutenant Vesey would be washed overboard to his death in heavy weather on her return to Bermuda from Washington, DC, that November. In 1935, at the outbreak of the Second Sino Japanese War, she escorted various evacuation convoys from Shanghai to Hong Kong and was fired at by the Japanese Navy.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Қиыр Шығыстағы міндеттерін аяқтағаннан кейін, Данаэ қайтадан Ұлыбританияға ауыстырылып, резервке қойылды. 1939 жылдың шілдесінде жұмылдырылып, 9-шы крейсерлік эскадрильяға бекітілді, бастапқыда Оңтүстік Атлантикада, ал қазан айынан бастап Үнді мұхитында қызмет етті. 1940 жылдың 23 наурызында Малайя күштеріне қосылып, Голландтың Шығыс Индиясы және Сингапур аймағындағы түрлі патрульдерге қатысты. 20 қаңтарда Қытай күштеріне бекітілді және 24 ақпанда Батавияға жетіп, содан кейін Коломбоға барды, бірақ кейін жөндеу үшін Кейптаунға қайтарылды. 11 ай кемежайда болғаннан кейін, 1943 жылдың шілдесінде қайтадан активті қызметке кірісті. 1944 жылдың наурызында Ұлыбританияға оралып, 1-ші крейсерлік эскадрильяға бекітілді. Нормандияға шабуыл кезінде Sword Beach секторында құрлықтағы күштерге қолдау миссияларын орындады. Шілдеде эскадрилья Порт-ан-Бессин және Уистрем аймағына көшті, ал тамызда Ұлыбританияға оралды. Содан кейін Данаэ активті қызметтен алынып, Плимут портындағы жәдігер ретінде пайдаланылды. 4 қазанда "Данаэ" Польша Әскери-теңіз күштеріне жалға берілді. Қазіргі уақытта Данаэ экипажының көп бөлігі "Дракон" кемесінің аман қалған бөлігінен құралды және командир Станислав Дзиенсиевич басқарды. Саутгемптон және Чатемде 1945 жылдың 23 қаңтарына дейін жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бастапқыда кеме "ORP Wilno" немесе "ORP Lwów" деп аталатын болды. Бұл мәселе дау тудырды, өйткені соғыс аяқталғанға дейін бұл қалалар Польшаның құрамында болғанымен, сол кезде олар Совет Одағының талабында болды және британдық билік кеңестік тарапты ренжіткісі келмеді. Сондықтан, ағылшын тілінде Джозеф Конрад ретінде танымал Йозеф Конрад Корзениовскийдің есімімен саяси бейтарап "ORP Conrad" атауын пайдалану туралы шешім қабылданды. Ақпан айында кеме Скапа-Флоуға көшірілді, 2 сәуірде 10-шы крейсерлік эскадрильяға (соның ішінде , , және ) бекітілді, бірақ бір аптадан кейін зақымдалған турбиналарды жөндеу үшін қайтадан алынды. Кемежайдан тек 30 мамырда, Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін үш апта өткен соң ғана шықты. 29-шы эсминецтер флотилиясына (соның ішінде , және ) қосылып, жақында поляк 1-ші бронетанкті дивизиясы басып алған Кригсмариннің негізгі базасы Вильгельмшафен портында қысқа мерзімге орналасты. 1945 жылдың соңына дейін Польша Қызыл Кресінің көмегін Норвегия мен Данияға тасымалдады. Келесі жылдың қаңтар айында Розитке қайта оралды. Мұнда ол Польша Әскери-теңіз күштерінің кемелерімен бірге оқу тапсырмаларын орындады, соның ішінде , , , және 8 наурыз 1946 жылы кемелер Отандық флоттан шығарылды және поляк экипаждары оларды британдықтарға қайтаруға дайындала бастады. Тамыз айында кеме экипажының саны 50%-ға азайды, ал 28 қыркүйекте Корольдік флотқа қайтарылды. "Данаэ" деп қайта аталды, оны Қамқорлық және техникалық қызмет көрсету тобы қабылдап, Фалмутқа көшірді. 1948 жылдың 22 қаңтарында Тос. У. Уордқа сатылды және 1948 жылдың 27 наурызынан бастап Барроудағы Викерс Армстронг кемежайында бұзылды.

After completing her duties in the Far East, Danae was again moved to Great Britain and placed in reserve. Mobilized in July 1939, she was attached to the 9th Cruiser Squadron, initially operating in the South Atlantic and then the Indian Ocean from October. On 23 March 1940 she was attached to the Malaya Force, and took part in various patrols in the area of the Dutch East Indies and Singapore. On 20 January she was attached to the China Force, and started to escort convoys in the Yellow Sea and between the Dutch Indies and Ceylon, together with the cruisers , , and the Australian On 24 February she arrived in Batavia and then went on to Colombo, from where she was withdrawn to Cape Town for refurbishment. She returned to active service in July 1943, after 11 months in the shipyard. In March 1944 she returned to Great Britain and was attached to the 1st Cruiser Squadron. During the Invasion of Normandy, she performed ground support missions in the Sword Beach sector. In July the squadron moved to the area of Port en Bessin and Ouistreham, and returned to Great Britain in August. Danae was then withdrawn from active service, and used as a hulk in the port of Plymouth. After the loss of her sister ship ORP Dragon, on 4 October Danae was leased to the Polish Navy. Danae was now manned mostly by the surviving part of Dragon'''s crew. and commanded by Cmdr. Stanisław Dzienisiewicz. She was refurbished in Southampton and then Chatham until 23 January 1945. Initially the ship was to be renamed to either "ORP Wilno" or "ORP Lwów", after the cities of Wilno (Vilnius) and Lwów (Lviv). This was seen as controversial because although the cities were part of Poland until after the war, they were at that time claimed by the Soviet Union, and the British authorities did not wish to offend the Soviets. It was decided to use the politically neutral name of ORP Conrad, after Józef Konrad Korzeniowski, better known under his English pen name of Joseph Conrad. In February, the ship moved to Scapa Flow, on 2 April she was attached to the 10th Cruiser Squadron (comprising , , , and ), but was again withdrawn for repair of damaged turbines a week later. She left the shipyard only on 30 May, three weeks after war in Europe ended. Attached to the 29th Destroyer Flotilla (comprising , and ), she was briefly stationed in the port of Wilhelmshaven, the main base of the Kriegsmarine, recently captured by the Polish 1st Armoured Division. Until the end of 1945 she served as a transport ship, transporting Polish Red Cross help to Norway and Denmark. In January of the following year she returned to Rosyth for good. There she carried out training tasks with ships of the Polish Navy, including , , , and On 8 March 1946 the ships were decommissioned from the Home Fleet and the Polish crews began preparing to hand them back to the British. By August the ship's crew was reduced by 50%, and on 28 September she was returned to the Royal Navy. Renamed back to Danae'' she was taken over by the Care & Maintenance Party and moved to Falmouth. On 22 January 1948 she was sold to Thos. W. Ward, and starting 27 March 1948 was scrapped in the Vickers Armstrong shipyard in Barrow in Furness.