Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кебили (ڨبلي) – Тунис оңтүстігіндегі қала және Нефзауа аймағындағы маңызды қалалардың бірі. Ол Тунистің оңтүстігінде, Чотт-эль-Джерид тұзды көліне жақын орналасқан. Кебили облысының орталығы.
Kebili (ڨبلي ) is a town in the south of Tunisia and one of the main cities in the Nefzaoua region. It is located in southern Tunisia near the Chott el Djerid salt lake. It is the capital of the Kebili Governorate.
Тарих
Кебили – Тунисте және Солтүстік Африкадағы ең ежелгі оазистердің бірі. Тунисте адамдар тұрғандығының ең алғашқы нақты дәлелі (қала маңынан табылған) шамамен 200 000 жылға дейін соқтады. Кебили, көптеген басқа Тунис қалаларымен бірге, Пуни соғыстарынан кейін Рим империясының бір бөлігіне айналды.
Kebili is one of the oldest oases in Tunisia and North Africa. It holds the earliest hard evidence of human habitation in Tunisia (found near the town) and dates back about 200,000 years. Kebili, along with many other Tunisian cities, became part of the Roman Empire after the Punic Wars.
Демография
Кебили халқы басқа тунистік облыстарға қарағанда әртараптандырылған. Халықтың шығуы үш негізгі топқа саяды:
Kebili's population is more diverse compared to other Tunisian governorates. The population traces its roots to three main groups:
Берберлер: Тунис және Солтүстік Африканың түпкі тұрғындары. Арабтар: Олар мұсылмандық жаулаудың алғашқы кезеңдерінде Кебилиге келді. Көбісі Оңтүстік Арабия түбегінен (қазіргі Сауд Арабиясы және Йемен) келген. Олар әлі де ата-бабаларының рулық атауларын сақтап жүр. Африкалық қара нәсілділер: Олар қала құл саудасының орталығы болған кезде осы жерге әкелінді. Төмендегі Экономика бөлімін қараңыз.
Berbers: The native inhabitants of Tunisia and North Africa. Arabs: They came to Kebili in the early days of the Muslim conquest. Most came from the Southern Arabian Peninsula (modern day Saudi Arabia and Yemen). They still hold the tribal names of their ancestors. Black Africans: They were brought to the city when it was a slavery trade center. See the Economy section below.
Тіл және дін
Араб тілі аймақтағы басым тіл болса да, оны елдегі басқа жерлерде сөйлейтін тунистік араб тілінен бірнеше ерекшеліктер бөліп тұрады. Ең айқын айырмашылығы – қаф (ق) әрпі, ол комектің ішкі жағынан емес, «а» ретінде айтылады. Сонымен қатар, кейбір ауылдарда әйелдерге арналған көпше жақ есімдіктері antunna (антен) – «сіздер» және hunna (хунна) – «олар» қолданылады. Бұл есімдіктер араб әлемінде өте сирек кездеседі және көбінесе antum (антум) – «сіздер» және hum (хум) – «олар» сияқты еркек жаққа қатысты есімдіктермен алмастырылады. Жаңа буын арасында бедуин сөздері мен тіркестерінің қолданылуы азайды. Ислам – басым дін. Кебили, көптеген тунистік қалалар сияқты, көптеген суфи мақамдарына (салихтерге) ие.
While Arabic is the dominant language in the region, several differences set it apart from the Tunisian Arabic spoken elsewhere in the country. Most notably, the letter qāf ق is pronounced as a rather than the guttural Additionally, some villages use the feminine plural pronouns antunna أنتن (plural you) and hunna هن (they). These pronouns are very rare throughout the Arab world and are usually replaced by their masculine counterparts antum أنتم and hum هم. Bedouin vocabulary and expressions have declined in usage among the new generations. Islam is the dominant religion. Kebili, as many other Tunisian towns, holds a great number of Soofiat Maqams (Saleheen).
Экономика
Кебили экономикасы тарихы бойында түрлі даму бағыттарын бастан өткерді. Кебили еуропалық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін африкалық құл саудасының маңызды орталықтарының бірі болды. Құлдар Габес порты арқылы Еуропаға тасымалданды. Бүгінде Кебили негізінен ауыл шаруашылығы мен туризмге тәуелді.
The economy of Kebili has seen diverse orientations throughout its history. Kebili was one source of the African slavery trade to satisfy European needs. Slaves were taken to Europe through the port of Gabès. Nowadays, Kebili relies heavily on agriculture and tourism.
Ауыл шаруашылығы
Бұл аймақтағы басты ауыл шаруашылығы өнімі – құрма, немесе "дегелет". Кебили өте жоғары сапалы құрма шығарады, ол бүкіл әлемге экспортталып, жергілікті және ұлттық экономикаға маңызды үлес қосады.
The main agricultural product in the region are dates or "deglets". Kebili produces a very high quality date, exported all around the world and contributing significantly to the local and national economy.
Туризм
Тәуелсіздік алғаннан бері Тунистің үкіметі Сахара аймағында туризмді дамытуға бағытталған жобалар мен курорттарды қолдап келеді. Олардың ішінде, Кебилидің оңтүстігінде орналасқан Дуз, Тунистің ең танымал Сахара аймағына саяхаттар ұйымдастыратын жері (Сахара қақпасы деп белгілі).
Since national independence, the government of Tunisia has encouraged tourism projects and resorts in the Saharan region. Of these Douz, south of Kebili, is the most famous Saharian destination of Tunisia (known as the Sahara Gate).
Климат
Мұнда 1901–1939 жылдар, 1949–1953 жылдар және 2000–2012 жылдар аралығында температуралық жазбалар сақталған. Тунис метеорологиялық қызметінің француз отаршылдық билігі бұрынғы жазбаларды ұстаған. Осы ерте кезеңдегі бастапқы деректердің бір бөлігі NCDC мұрағатында және 1907–1932 жылдарға қатысты POR-да сақталған. Азизия сияқты, Кебили де Гибили деп аталатын, ыстық, құрғақ жел құбылысына ұшырайды. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым Кебилиде Африкадағы ең жоғары температура 55,0 °C (131 °F) деп тіркелгенін көрсетеді, бірақ бұл мәлімет кейбір метеорологтар тарапынан дауланып отыр, себебі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кебили станциясында 48,8 °C (120 °F) жоғары температура тіркелмеген (1997 жылғы 24 шілдеде) және Африка құрлығында 51,3 °C (124 °F) жоғары температура тіркелмеген (Оуаргла, Алжир, 2018 жылғы 5 шілдеде).
Temperature records have been kept here from 1901–1939, 1949–1953, and 2000–2012. The French colonial authorities of the Service météorologique de Tunis maintained the older records. A portion of the original data logs for this early period is in the NCDC archives and at the POR of 1907 to 1932. Like Azizia, Kebili is subject to the foehn like wind phenomena known as a Ghibili. The World Meteorological Organization cites Kebili as having recorded the highest temperature ever recorded in Africa at 55.0 °C (131 °F), which is disputed by some meteorologists mainly because in the post WW2 era no temperature above 48.8 °C (120 °F) (24 July 1997) was recorded in the Kebili station and no temperature above 51.3 °C (124 °F) (Ouargla, Algeria, 5 July 2018) was recorded in the whole continent of Africa.