Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уранил ацетаты – уран оксидінің ацетат тұзы, улы сары-жасыл түсті ұнтақ, белгілі бір зертханалық сынақтарда қолданылады. Химиялық құрамы UO2(CH3CO2)2(H2O)·H2O координациялық полимері болып табылады.
Uranyl acetate is the acetate salt of uranium oxide, a toxic yellow green powder useful in certain laboratory tests. Structurally, it is a coordination polymer with formula UO2(CH3CO2)2(H2O)·H2O.
Құрылымы
Полимерде уранил (UO22+) орталықтары ацетат лигандтарымен байланыстырылған. Әрбір (гептакоординатты) координациялық сфераның қалған бөлігін аква лиганд және бидентат ацетат лиганд құрайды. Кристалданудың бір су молекуласы кристалдық торда орналасқан.
In the polymer, uranyl (UO22+) centers are bridged by acetate ligands. The remainder of each (heptacoordinate) coordination sphere is provided by an aquo ligand and a bidentate acetate ligand. One water of crystallization occupies the lattice.
Қолданылуы
Уранил ацетаты электронды микроскопияда теріс бояу ретінде кеңінен қолданылады. Биологиялық электронды микроскопияның көптеген процедуралары уранил ацетатын пайдалануды талап етеді. Теріс бояу протоколдары әдетте үлгіні 1%-дан 5%-ға дейінгі сулы ерітіндімен өңдейді. Уранил ацетатымен бояу оңай және жылдам орындалады, бояғаннан кейін бірнеше минут ішінде үлгіні қарауға болады. Кейбір биологиялық үлгілер уранил ацетатымен боянуға жарамсыз, мұндай жағдайларда баламалы бояу әдістері немесе төмен вольтты электронды микроскопия техникасы тиімдірек болуы мүмкін. 1% және 2% уранил ацетаты ерітінділері аналитикалық химияда индикатор және күшті концентрацияда титрант ретінде қолданылады, себебі ол натриймен ерімейтін тұз түзеді (натрий тұздарының көп бөлігі суда ериді). Уранил ацетаты ерітінділері жарыққа, әсіресе ультракөк сәулелерге сезімтал және олар жарыққа ұшырағанда тұнбаға түседі. Уранил ацетаты сондай-ақ стандартты сынақта қолданылады – АҚШ Штаттардың Автомобиль жолдары және Көлік департаментінің (AASHTO) T 299 белгісі – цемент бетонды жасауға арналған инерт материалдардағы (ұсақталған тас немесе қиыршық тас) сілтілі кремнийдің реакциясын анықтау үшін. Уранил ацетаты дигидраты тәжірибелік бейорганикалық химияда бастапқы реагент ретінде қолданылған.
Uranyl acetate is extensively used as a negative stain in electron microscopy. Most procedures in electron microscopy for biology require the use of uranyl acetate. Negative staining protocols typically treat the sample with 1% to 5% aqueous solution. Uranyl acetate staining is simple and quick to perform and one can examine the sample within a few minutes after staining. Some biological samples are not amenable to uranyl acetate staining and, in these cases, alternative staining techniques and or low voltage electron microscopy technique may be more suitable. 1% and 2% uranyl acetate solutions are used as an indicator, and a titrant in stronger concentrations in analytical chemistry, as it forms an insoluble salt with sodium (the vast majority of sodium salts are water soluble). Uranyl acetate solutions show evidence of being sensitive to light, especially UV, and will precipitate if exposed. Uranyl acetate is also used in a standard test—American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO) Designation T 299—for alkali silica reactivity in aggregates (crushed stone or gravel) being considered for use in cement concrete. Uranyl acetate dihydrate has been used as a starting reagent in experimental inorganic chemistry.
Қауысқан қосылыстар
Уранил карбоксилаттары әртүрлі карбонды қышқылдармен (формат, бутират, акрилат) қалыптасады.
Uranyl carboxylates are known for diverse carboxylic acids (formate, butyrate, acrylate).
Қауіпсіздік
Уранил ацетаты химиялық тұрғыдан улы және аз радиоактивті. Ұзаққа созылған әсерлер жинақталуы мүмкін. Жалпы, уран тұздары бүйрекке зиянды (нефротоксикалық) әсер етеді. Кәдімгі саудадағы кемітілген ураннан алынған заттардың белгілі бір активтілігі, денеден сырттан зиян келтіруге тым әлсіз. Дегенмен, уранил ацетаты жұтылса, шаң түрінде дем алса немесе кесілген немесе сызған тері арқылы сіңірілсе, өте улы. Микробиологтар бірнеше басқа бояулар жасап шығарды: неодим ацетаты, платина көгі, гафний хлориді және улонг шайынан алынған сығындылар.
Uranyl acetate is both chemically toxic and mildly radioactive. Chronic exposure effects may cumulate. In general, uranium salts exhibit nephrotoxicity. Normal commercial stocks from depleted uranium have typical specific activity , too weak to harm from outside the body. However, uranyl acetate is very toxic if ingested, inhaled as dust, or absorbed through cut or abraded skin. Microbiologists have developed a number of alternative stains: neodymium acetate, platinum blue, hafnium chloride, and oolong tea extracts.