Кіріспе

Американдық журналист Николас С. Данилофф (30 желтоқсан 1934 жылы туған) – Гарвард университетін бітірген және 1980-жылдары Кеңес Одағы туралы хабарларымен көзге түскен американдық журналист. Ол қысқа мерзімге кеңес қауіпсіздік қызметімен шпионаж айыбымен ұсталды, бұл дипломатиялық дағдарысқа әкеп соқты.

Ұсталау және дипломатиялық дағдарыс

1986 жылы 2 қыркүйекте КГБ оны Мәскеуде тұтқындап, тыңшылық жасады деп айыптағаннан кейін, Данилов АҚШ News & World Report тілшісі болғандықтан, халықаралық деңгейде танымал болды. 1986 жылдың 7 қыркүйегінде Даниловқа ресми айып тағылды және Мәскеудегі Лефортово түрмесінде сағат 14:00-де сот отырысы белгіленді. Сот отырысы барысында қандай оқиғалар болғаны туралы сол кезде басқа ақпарат белгілі болған жоқ. Рейган әкімшілігі кеңестік үкімет Даниловты ешқандай себепсіз тұтқындады деп мәлімдеді, бұл үш күн бұрынғы Кеңес Одағының БҰҰ миссиясының қызметкері Геннадий Захаровтың тұтқындалуына жауап ретінде жасалған әрекет болды. Кеңес тарапы бастапқыда Даниловтың тұтқындалған кезде өзімен құпия үкіметтік құжаттар болғанын мәлімдеді. Үкіметтер арасындағы қарқынды келіссөздерден кейін 23 қыркүйекте Даниловқа қандай да бір айып тағылмай, Кеңес Одағынан кетуге рұқсат берілді, Захаровқа nolo contendere мәлімдеме жасағаннан кейін АҚШ-тан кетуге рұқсат берілді, ал кеңестік диссидент Юрий Орлов Батысқа босатылды. Дегенмен, дипломатиялық дағдарыс осымен аяқталған жоқ. Дипломаттар мен күдікті тыңшылардың қуылғандары 1986 жылдың қазан айының соңына қарай 100 кеңес азаматы, оның ішінде тағы 80 күдікті кеңес тыңшысы АҚШ-тан қуылды. Кеңес тарапы он АҚШ дипломатын қуды да, Мәскеудегі АҚШ елшілігінде жұмыс істейтін 260 ресейлік техникалық қызметкердің барлығын қайтарды.

Кейінгі өмірі

Кейін Данилов өзінің "Екі өмір, бір Ресей" атты автобиографиясында ешқашан құпия құжаттарды ұстамағанын және КГБ жалған ақпарат жасағанын мәлімдеді. Данилов Солтүстік-Шығыс университетінің журналистика мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді, ал 1992 жылы мектеп директоры болып тағайындалды. Ол сонымен қатар Хасан Байевтің өмірбаянына арналған "Ант" кітабының бірлескен авторларының бірі болды.

Жеке өмір

Даниловтың әкесі, генерал Юрий Данилов, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей Императорлық армиясының бас штабының операциялар бөлімінің бастығы болған.