Антуан Форкерей: Францияның виола да гамба сазгері және виртуозы
Antoine Forqueray
Антуан Форкерай (1672-1745) – француздық композитор, виола да гамба шебері. XIV Людовик сарайында музыкалық қызметкер болды, король отбасына сабақ берді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антуан Форкерей (1672 жылдың қыркүйегі – 1745 жылдың 28 маусымы) – француз композиторы және виола да гамбаның виртуозы. Парижде туған Форкерей, оның ұлдары Жан Батист (1699–1782) және Николя Жиль (1703–1761), сондай-ақ оның інісі Мишель (1681–1757) де кіретін композиторлар әулетінің алғашқы өкілі болды.
Antoine Forqueray (September 1672 – 28 June 1745) was a French composer and virtuoso of the viola da gamba. Forqueray, born in Paris, was the first in a line of composers which included his sons Jean Baptiste (1699–1782) and Nicolas Gilles (1703–1761) as well as his brother Michel (1681–1757).
Версальдағы мансабы
Форкурейдің ерекше дарыны оны он жасында Людовик XIV-нің алдында өнер көрсетуге жеткізді. Патша оның өнеріне осыншалықты риза болғандықтан, Форкурейге жеке қаражатынан музыкалық сабақтар ұйымдастырды, содан кейін жеті жыл өткен соң, 1689 жылы, оны La chambre du Roy-дың музыканты етіп тағайындады. Форкурей өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Ресми табысын көбейту үшін ол патшалық отбасының мүшелеріне және аристократияға жоғары төленетін жеке сабақтар берді. Людовик XIV-нің өмірінің соңғы жылдарында Версаль сарайындағы концерттердің әдеттегі барысын Мем де Мэнтеннон толықтырды. Ол өз пәтерінде Роберт де Визе (гитара), Рене Деското (флейта), Жан Батист Бутерн (клавесин) сияқты музыканттардың, сондай-ақ Форкурейдің дерлік күнделікті өнер көрсетуін ұйымдастырды.
Forqueray's exceptional talents as a player led to his performing before Louis XIV at the age of ten. The king was so pleased with him that he arranged for Forqueray to have music lessons at his own expense and then, seven years later, in 1689, named him musicien ordinaire of La chambre du Roy, a position Forqueray held until the end of his life. To supplement his official income he gave lucrative private lessons to members of the royal family and the aristocracy. In Louis XIV's later years the normal routine of concerts at the court of Versailles was augmented by Mme de Maintenon. She arranged almost daily performances in her apartments by such musicians as Robert de Visée (guitar), René Descoteaux (flute), Jean Baptise Buterne (harpsichord) as well as Forqueray.
Өзгеше стилі
Форкурей тағайындалған кезде сарайдағы ең танымал виола шеберлерінің бірі Марин Марас болды, ол өзінің әдемі әрі нәзік музыкалық стилімен әйгілі болды. Форкурейдің өзі керісінше, драмалық, көзге түсетін және қайратты стилімен танылды. Хьюберт Ле Бланк Марас періштедей, ал Форкурей шайтан сияқты ойнайды дегенді айтқан. 1738 жылғы «Меркуре де Франс» Антуан мен оның ұлы Жан Батист Антуанды «оларды орындау тек олар мен олардың ұлына ғана әдепті түрде орындауға мүмкіндік беретіндей қиын» шығармалар жазуы үшін сынаған.
At the time of Forqueray's appointment the most renowned viol player at court was Marin Marais, who was famous for his sweet and gentle musical style. Forqueray in contrast became renowned for his dramatic, striking and brash style. According to Hubert Le Blanc Marais played like an angel, and Forqueray like the devil. The Mercure de France of 1738 chided both Antoine and his son Jean Baptiste Antoine for writing pieces ‘so difficult that only he and his son can execute them with grace.’
Форкурейдің стилі соншалықты ерекше болды, оның үш дерлік замандасы – Жан-Филипп Рамо, Франсуа Куперин және Жак Дюпли оған құрмет көрсету үшін әрқайсысы «La Forqueray» деп аталатын шығарма жазды.
Forqueray's style was so distinctive that three of his near contemporaries Jean Philippe Rameau, François Couperin and Jacques Duphly each composed a piece named 'La Forqueray' as a tribute to him.
Отбасы және кейінгі жылдары
1697 жылы Форкурей шіркеу органшысының қызы Генриетта Анжелика Гуссуға үйленді. Форкурей ойнағанда, оны көбінесе әйелі клавесинмен сүйемелдеді. Олардың некесі бақытсыз болған сияқты, және бірнеше қысқа үзілістен кейін, 1710 жылы толығымен ажырасты. Оның ұлы Жан Батистпен де қарым-қатынасы қиын болды. Ол 1719 жылы ұлын түрмеге қамап, 1725 жылы жасырын бұйрықпен елден қуды. 1730 жылы ол Париждің сыртындағы Мантес-ла-Жолиге зейнетке шықты, онда ол әлі де жалақысын алып отырды және 1745 жылы қайтыс болды. Оның ұлы Жан Батист 1747 жылы (әкесінің қайтысынан екі жыл кейін) виола да гамбаға арналған шығармаларын, сонымен қатар клавесинге арналған нұсқасын жариялады. Форкурейдің қайтыс хабарында оның өліміне дейін үш жүзге жуық шығармасы сақталғаны айтылса да, бүгінге дейін сақталған тек оның ұлының басылымындағы отыз екі шығарма ғана.
In 1697 Forqueray married Henriette Angélique Houssou, daughter of a church organist. Forqueray was often accompanied by his wife on the harpsichord when he played. Their marriage was apparently most unhappy, and after several shorter periods apart, they separated finally in 1710. His relationship with his son Jean Baptiste was just as difficult. He had his son imprisoned in 1719 and exiled by lettre de cachet in 1725. In 1730, he retired to Mantes la Jolie outside Paris, where he continued to draw his salary, and died in 1745. His son Jean Baptiste published his works for the viola da gamba in 1747 (two years after his father's death) together with a version for harpsichord. Although Forqueray's obituary notice indicated that at the time of his death around three hundred pieces written by him still existed, the thirty two pieces contained in his son's edition are all that survive today.