Кіріспе
Koutammakou, Batammariba жері – 2004 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген мәдени ландшафт. Бұл аймақта дәстүрлі саз үйлер сақталған, олар әлі де тұрудың басты стилі болып табылады. Бұл саз үйлер Тогоның ұлттық символы ретінде белгілі. Көптеген саз үйлер екі қабатты, ал кейбіреулерінің шатыры жалпақ. 2008 жылы, аталған орынды Дүниежүзілік мұра ретінде толыққанды мойындау үшін, ЮНЕСКО-ның Материалдық емес мәдени мұра департаменті (ICH), Рекс Смиц басшылығымен, 2003 жылғы Конвенция негізінде «Батаммарибаның материалдық емес мәдени мұрасын сақтау» бағдарламасын іске қосты. Бағдарламаның мақсаты – олардың мәдениетінің барлық маңызды салаларында дағдылар мен білімді ұрпақтан-ұрпаққа беруді және сақтауды қамтамасыз ету болды, мысалы: күнделікті және салтанатты заттар жасау, дәстүрлі емдеу және пайдалы өсімдіктер, такенталар құрылысы, би, музыка, садақ ату, ауызша дәстүрлер, жергілікті дәстүрлерді құрметтейтін туризмді дамыту, қасиетті жерлерді картаға түсіру, материалдық емес мәдени мұра туралы мәліметтерді жинақтау және оған қол жеткізуді қамтамасыз ету (жазбалар, фильмдер мен фотосуреттер). Жалпы алғанда, бастауыш мектептерде дитаммари тілін (Батаммариба тілі) оқыту және жастарды материалдық емес мәдени мұраға тәрбиелеу (оқулықтарды тарату) көзделді. Бұл бағдарламаны Тогоның Мәдениет және Бастауыш білім министрлігі үйлестірді, оны министр Анжеле Дола Акофа Агига басқарды. Доминик Севань, Батаммарибаның салтанатты өмірі туралы зерттеулері мен жарияланымдары арқылы, аталған орынды мойындауға маңызды үлес қосты. 2018 жылдың 19-24 қазаны аралығында ЮНЕСКО 2018 жылдың тамыз айындағы жаңбырдың Koutammakou-дағы тұрғын үйлерге және материалдық емес мұраға келтірген зиянды бағалау үшін шұғыл миссия ұйымдастырды. Бұл есепті үш халықаралық сарапшы – Ишанлосен Одиауа, Доминик Севан және Франк Огу дайындады.
Koutammakou, the Land of the Batammariba is a cultural landscape designated in 2004 as a UNESCO World Heritage Site at the border between northern Togo and Benin. The area features traditional mud tower houses which remain the preferred style of living. The traditional mud houses are known as a national symbol of Togo. Many of the mud houses have two floors and some of them have a flat roof. In 2008, to complete the inscription of the site to World Heritage, the Department of Intangible Cultural Heritage (ICH) of UNESCO, headed by Rieks Smeets, set up the «Safeguarding of the Cultural Intangible Heritage of Batammariba», from the 2003 Convention. The goal was to promote sustainability in Intergenerational transmission and preservation of skills and knowledge in all the essential areas of their culture, such as : manufacture of everyday and ceremonial objects, traditional healing and useful plants, takyentas construction, dance, music, archery, oral traditions, promotion of tourism respecting local traditions, mapping sacred areas, accumulation of data on the intangible cultural heritage and creation of access to it, recordings, films and photos Overall, teaching the ditammari, language of Batammariba in primary schools and education of youth in the intangible cultural heritage (distribution of textbooks). This program was coordinated by the Ministry of Culture and the Ministry of Primary Education of Togo, led by minister Angèle Dola Akofa Aguigah. Dominique Sewane, whose groundwork and her research and publications on the Batammaribas’ ceremonial life, had an important role in the designation. From 19 to 24 October October 2018, UNESCO organized an emergency mission to assess the damage allegedly caused by the August 2018 rains in Koutammakou on habitat and on the intangible heritage. The report was prepared by three international experts: Ishanlosen Odiaua, Dominique Sewane and Franck Ogou.
Тарих
Бұл жерде Кутаммакуды мекендейтін Таммари халқы жүздеген жылдар бойы өмір сүрген. Олар бұл аймаққа XVII немесе XVIII ғасырларда көшіп келген. Кутаммаку 2004 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енгізіліп, Батаммариба жері деп жарияланды. 2023 жылы мұражай аумағы кеңейтілді. Кутаммакудың дәстүрлі үйлері Сикен деп аталады және Тогоның ресми ұлттық символы болып табылады. Олар осы қауымның ерекше анимистік сенімдері мен дәстүрлерін көрсетеді.