Кіріспе

Нагапаттинам ауданы – Оңтүстік Үндістанның Тамил Наду штатының 38 ауданының бірі. Нагапаттинам ауданы 19 қазан 1991 жылы бұрынғы Таңжавур ауданынан бөлініп құрылды. Нагапаттинам қаласы аудан орталығы болып табылады. 24 наурыз 2020 жылы Майладутхарай ауданы құрылғанға дейін Нагапаттинам Тамил Надудағы жалғыз үздірілген аудан болып келді.

Этимология

Нагапаттинам сөзі "Нагар" сөзінен туындаған, ол адамдарды білдіреді, ал "Паттинам" қалаға қатысты. Тамил тілінде "Паттинам" және "пааккам" сөздері жағалаудағы қалаларды көрсетеді. Қала Чола дәуірінде Чолакула Валлипаттинам деп аталды, сол кезде ол маңызды порттардың бірі болған. Птолемей Нагапаттинамды "Никам" деп атап, оны ежелгі Тамил елінің ең маңызды сауда орталықтарының бірі деп сипаттаған. Алайда, бұл пікір күмәнді, себебі қаланың "Никама" немесе "Никам" деген атпен дамыған метрополия екенін дәлелдейтін заманауи деректер жоқ. Нагапаттинамды ертедегі жазушылар мен португалдықтар "Коромадель қаласы" деп атаған. Бұл орын 5-9 ғасырлардағы Вайшнав канонындағы "Налайра Дивия Прабандхам" еңбегінде Алварлар тарапынан "Нагай" деп құрметпен еске алынады. Ол Тирумангай Алвардың барған маңызды храмдарының бірі саналады. 7 ғасырдың қасиетті ақындары Аппар мен Тиругнасаманбандр "Теварам" өлеңдерінде қалаға "Нагай" деп атаған. Қала бастапқыда "Нагай" деп аталған; "Паттинам" сөзі Чола дәуірінде қала маңызды портқа айналған кезде қосылған.

Тарих

Нагапаттинам ауданы Чола патшалығының маңызды аймағы болды. Қаланың ішінде және айналасында Сангам дәуірінен бастап адам қонысының белгілі бір деңгейін көрсететін қабірлер табылды. Көршілес порт – Каверипумпаттинам (қазіргі Пумпухар) Сангам дәуіріндегі Чола патшалығының астанасы болды және тамил әдебиеттерінде, мысалы, Паттинайпалайда жиі еске алынады. 7 ғасырдағы Теварам ақындары Аппар мен Самбандардың ерте туындыларында қаланың бекітілген қабырғалары, көлемді жолдары, ғимараттары және әйгілі порты туралы айтылған. Каярохансвами ғибадатханасының жазулары Паллава патшасы Нарасимха Паллава II (691 – 729 жж.) тұсында құрылыс жұмыстары басталғанын көрсетеді. Паллава патшасы қытай әсерімен буддалық пагода салдырған, ал қала буддалық саяхатшыларға танымал болды. 11 ғасырда Чудамани Вихара буддалық монастыры Жава патшасы Шри Вижая Суламаниварман, Раджа Раджа Чоланың қолдауымен салынды. Нагапаттинам Чолалар үшін маңызды сауда порты және шығысқа қарай жорықтардың бастапқы нүктесі болды. 16 ғасырдың басында португалдықтар қаламен сауда байланыстарын орнатып, 1554 жылы сауда орталығын құрды. Португалдықтар қалада миссионерлік қызметін де жүргізді. 1658 жылы голландтар 1662 жылғы 5 қаңтарда Танжавур патшасы Виджая Найяккармен келісімге келді. Португалдықтардан голландтарға он ауыл ауыстырылды: Нагапаттинам порты, Путур, Муттам, Поруваланчери, Антанаппеттай, Каруреппанкаду, Ажинги Мангалам, Сангамангалам, Тирутинамангалам, Манжаколай, Нариянкуди. Голландтар он христиан шіркеуі мен аурухана салды. Олар сондай-ақ тамил әріптерімен «Нагапаттинам» деп жазылған монеталар шығарды. Таңжавурдың бірінші Маратта патшасы Эгоджи мен голландтар арасындағы келісім бойынша Нагапаттинам және айналасындағы ауылдар 30 желтоқсан 1676 жылы голландтарға берілді. 1690 жылы Голланд Короманделинің астанасы Пуликаттан Нагапаттинамға көшірілді. 1781 жылы бұл қала британдықтардың қолына түсті, бұл кезде Негапатам жағалауында британдық және француздық флоттары арасында екі теңіз шайқасы болды: біріншісі 1758 жылы Жеті жылдық соғыс кезінде, екіншісі 1782 жылы Америка Тәуелсіздік соғысының аясында. Қала 1781 жылы британдықтар голландтардан басып алды (голландтар 1780 жылы ресми түрде соғысқа тартылған болатын). 1784 жылы голландтар мен британдықтар бейбіт келісімге келгеннен кейін Нагапаттинам ресми түрде британдықтарға берілді. 277 ауыл, штаб-пәтері Нагор, Шығыс Үндістан компаниясына берілді. 1799 жылдан 1845 жылға дейін Нагапаттинам Танжор ауданының орталығы болды. Нагапаттинам мен Нагор 1866 жылы бір муниципалитет ретінде біріктірілді. Қала Мадрас президенттігінің маңызды порттарының бірі болып қала берді. Транкебар мен Тутикорин қосылғаннан кейін портың маңызы төмендеді. 2004 жылғы Үнді мұхиты жер сілкінісі 2004 жылғы 26 желтоқсанда Индонезияның Суматра аралының батыс жағалауында болған және Үнді мұхитының жағалауындағы көптеген құрлықтардағы апатты цунамилерді тудырған теңіз асты мегатеррорлық жер сілкінісі болды. Нагапаттинам Тамил Надудағы ең көп зардап шеккен аймақтардың бірі болды, мұндағы 6,064 адам штаттағы 8,009 қазаның ішінде басым көпшілігі теңіз жағасында тұратын балықшылар қауымынан болды. Зардап балық шаруашылығына әсер етті, өйткені көптеген қайықтар су басудан зардап шекті. Осы оқиғадан кейін туризм саласында тоқырау орын алды.

География

Аудан Тамил Надудың Тируварур ауданымен және Пудучерридің Караикал ауданымен шекаралас. Нагапаттинам ауданы Бенгал шығанағының жағалауында, 10.7906° солтүстік ендік және 79.8428° шығыс бойлық аралығында орналасқан. Аудан орталығы Нагапаттинам шығыс жағалауда, штат астанасы Ченнаи мен Тиручираппаллиден оңтүстікке қарай 350 шақырым жерде жатыр. Орташа биіктігі теңіз деңгейінен жоғары. Ауданның жағалау сызығының ұзындығы бар.

Экономика

2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Нагапаттинам ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең кемдамыл 250 ауданның бірі деп атады.

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Нагапаттинам ауданының халқы 698 094 адамды құрады, әр 1000 еркекке 1025 әйел шаққа келді, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 929-дан жоғары. Халықтың 26,94%-ы қалалық жерлерде тұрады. 6 жасқа дейінгі балалардың саны 165 245-ке жетті, оның ішінде 84 335 ұл және 80 910 қыз. Халықтың 30,51%-ын касталық топтар, ал 0,23%-ын тайпалар құрады. Ауданның сауаттылық деңгейі 75,04%-ды көрсетті, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 72,99%-дан жоғары. Ауылдық жерлерде мың адамға шаққандағы туу көрсеткіші 19,9, қалалық жерлерде 17,8, ал жалпы туу көрсеткіші 18,85-ке тең. Ауылдық жерлерде мың адамға шаққандағы өлім-жітім көрсеткіші 8,2, қалалық жерлерде 6,7, ал жалпы көрсеткіш 7,45-ті құрады. Тамил тілі – халықтың 99,56%-ы қолданатын басым тіл.

Білім

Аудан бойынша барлығы 891 бастауыш мектеп, 185 негізгі мектеп, 83 жоғары мектеп және 79 жоғары орта мектеп бар.

Әкімшілік

Коллектор – әр ауданның әкімшілік басшысы және аудан үкіметінің өкілі болып табылады. Коллектордың негізгі міндеттеріне кіріс әкімшілігі, атқарушы билік, құқық тәртібін сақтау, лицензия беру және реттеу функцияларын жүзеге асыру, төтенше жағдайларды басқару, азаматтық жабдықтау, халыққа тарату, әлеуметтік қамқорлық, акциздік салық, көлік, кен өндіру, еңбек заңнамасы, сайлаулар, заңдық мәселелер, халық санағы, жалпы басқару, қазыналық басқару және мемлекеттік және орталық үкімет органдарымен координациялау кіреді. Коллектор сонымен қатар орталық және мемлекеттік бағдарламалар бойынша аудандық деңгейде құрылған түрлі комитеттердің басшысы болып табылады. Тамил Наду штатында 32 аудан бар, олардың әрқайсысы кіріс әкімшілігі мақсатында кіріс бөлімдеріне бөлінеді, ал олар одан әрі талукаларға бөлінеді. Әр талукада ауылдардың тізімі болады және оларды тахсилдар басқарады. Ауданның дамуы ауылдық жерлердегі ауылдық кеңестер (немесе қалалық кеңестер) арқылы жүзеге асырылады. Бұл ауылдық кеңестердің құрамында бірнеше ауылдар болады. Қалалық аймақтарда басқару қалалық корпорациялар, муниципалитеттер немесе қалалардың мөлшеріне байланысты қалалық кеңестер арқылы жүзеге асырылады. Муниципалитеттің функциялары алты бөлімге бөлінеді: жалпы басқару/персонал, инженерлік бөлім, кірістер бөлімі, халық денсаулығы бөлімі, қала құрылысы бөлімі және ақпараттық технологиялар (АТ) бөлімі. Муниципалитеттерді муниципалдық комиссар басқарады, ол атқарушы органның басшысы болып табылады. Заң шығару өкілеттігі муниципалитеттің әр ауданынан сайланған мүшелерден тұратын органға жүктеледі. Заң шығару органы сайланған төраға басқарады, оған төрағаның орынбасары көмектеседі. Нагапаттинам ауданы бұрын Танжавур ауданының құрамына кірген. Аудан шекарасы Тируварур, Карайкал, Танжоре және Куддалор аудандарымен ортақ. 2001 жылғы халық санағы бойынша оның халқы шамамен 1,5 миллион адамды құрады. Ауданның жеті талукасы, он бір әкімшілік блогы, сегіз қалалық кеңесі және төрт муниципалитеті бар. Талукалардың бесеуі жағалауға жақын орналасқан, ал барлығының атауы олардың әкімшілік орталықтары болып табылатын негізгі қалалардың аттарымен байланысты. Солтүстіктен оңтүстікке қарай олар: Нагапаттинам, Килвелур, Тируккувалай (жағалауға жақын емес) және Ведараням. Оның шығысында Бенгал шығанағы, оңтүстігінде Палк бұғазы орналасқан. Тарамгамбади мен Нагапаттинам арасындағы жағалауда Карайкалдың шағын ауданы орналасқан, ол әкімшілік жағынан Пудучерри Одақтық аумағына қарасты. Бұл Тамил Надудағы екі аймақтан тұратын жалғыз аудан. Аудан орталығы Нагапаттинам, солтүстік бөлігіне қарағанда халық азырақ оңтүстік бөлігінде орналасқан.

Саясат

Парламент мүшесі Нагапаттинамы М. Селварасу Заң шығарушы жиналыстың депутаттары Нагапаттинамы Алуор Шанавас Килвелур (ҰТ) П. Махалингам Ведараням О. С. Маниян

Ауданның екі Лок Сабха округі бар, атап айтқанда Нагапаттинамы Лок Сабха округі. Нагапаттинамы округінен қазіргі парламент мүшесі – ҮІК-нің (Коммунистік партия) М. Селварасу. Ауданның барлығы үш заң шығарушы жиналыс округі бар, атап айтқанда Килвелур, Нагапаттинамы және Ведараням. Олардың ішінде Килвелур округі Ұлттық азшылықтарға (ҰТ) бөлінген.

Мәдениет және туризм

Балық аулау негізгі кәсіп болғанымен, туризм қала үшін маңызды экономикалық рөл атқарады. Каяроханасвами ғибадатханасы – Шиваға арналған индуистік ғибадатхана, ол Нагапаттинада орналасқан. Храм біздің заманымыздың 6-шы ғасырынан бері бар және Аппар, Самбандар және Сундарардың 7-8-шы ғасырлардағы Сайва канондық еңбегі – Теварамның өлеңдерімен құрметтеледі. Бұл ғибадатхана Тьягараджа культінің жеті ғибадатханасының бірі, Сапта Видангам деп аталады, онда Тьягараджа құдайы әртүрлі би стильдерін бейнелейді деп есептеледі. Ғибадатхана сонымен қатар Каяроханасвамидің жұбайы Нилаядакшидің қасиетті орнымен де танымал. Саундараражаперумал ғибадатханасы – Нагапаттинадағы Вишнуға арналған индуистік ғибадатхана. Бұл Дивья Десамның бірі, Тирумангай Алвардың Налайра Дивья Прабандхамда Вишнуға арналған 108 ғибадатханасының бірі, ол 6-9-шы ғасырлардағы 12 ақын-қасиетті Алварлардың бірі. Ауданның басқа да танымал индуистік ғибадатханалары – Сиккалдағы Сиккал Сингаравелан ғибадатханасы, Ведаранямдағы Ведаранийесваар ғибадатханасы, Эттукуди Муруган ғибадатханасы және Котханур Маха Сарасвати ғибадатханасы. Нагорь Дурга – Нагорьде орналасқан 16-шы ғасырға жататын минарет, қаланың маңызды қажылық орталығы. Кандури фестивалі – 14 күндік шара, ол әулие Хаджрат Шахул Хамидтің (1490-1579 жж.) жылдық мерейтойына арналған. Фестиваль әулиенің қайтыс болған күнінің еске алуына арналған және түрлі діндерден келген қажылар оның рәсімдеріне қатысады. Бұл фестиваль аймақтағы әртүрлі діндердің ынтымағын көрсететін индустар мен мұсылмандар арасындағы қасиетті байланыс ретінде қарастырылады. Деректерге сәйкес, қасиетті орындардың 60 пайызын индустар салған, ал минарет тарихи тұрғыдан көптеген ішкі және халықаралық келушілерді қабылдаған. Тағы үш көрнекті мешіт бар: біреуі Нагай Пудхур жолында, біреуі жаңа автобус аялдамасының жанында және тағы біреуі Мүлакадай көшесінде. Веланканни – Нагапаттинадан қашықта орналасқан қажылық орталығы. Қала 17-шы ғасырда салынған "Жақсы денсаулықтағы Біздің Анамыз" базиликасымен танымал, ол Рим-католик шіркеуі. Базиликаға қажылық жасау қыркүйек айында жиі кездеседі, онда көптеген діндердің өкілдері, әсіресе индустар, мұсылмандар және барлық конфессиядағы христиандар келеді.