Михаил Гурштейн: Қоғамдық ақпараттандыру саласының негізін қалаушысы
Michael Gurstein
Майкл Гурштейн (1944-2017) – канадалық ғалым, қауымдық информатиканы дамытумен айналысқан. Ақпараттық технология арқылы қоғамды күшейту, зерттеулер жүргізген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Майкл Гурштейн (2 қазан 1944 – 8 қазан 2017) – ақпараттық және коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы қоғамдарды қолдау және күшейтуге бағытталған зерттеу және тәжірибе саласы ретіндегі қоғамдық информатиканы дамыту және анықтау саласындағы еңбектерімен танымал канадтық ғалым. Ол Альберта штатының Эдмонтон қаласында дүниеге келген, бірақ Саскачеван штатының Мельфорт қаласында өсті және Саскачеван университетінде философия мен саясатты оқып бітірген. Гурштейн Кембридж университетінен әлеуметтік ғылымдар докторы ғылымын қорғады.
Michael Gurstein (October 2, 1944 – October 8, 2017) was a Canadian best known for his work in the development and definition of community informatics as the area of research and practice concerned with enabling and empowering communities through the use of information and communications technology. He was a native of Edmonton, Alberta, but grew up in Melfort, Saskatchewan and did his first degree at the University of Saskatchewan in Philosophy and Politics. Gurstein held a PhD in Social Science from Cambridge University.
Еңбек жолын бастауы
Гурштейн 1972-1974 жылдары Британ Колумбия провинциясында және 1974-1975 жылдары Саскачеван провинциясында (Солтүстік Саскачеван департаменті) аға мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Socioscope басқару консалтингтік фирмасын құрып, басқарды және ұйымдарды ақпараттық технологиямен байланыстыратын зерттеулер жүргізді. 1992-1995 жылдары Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымында басқару жөніндегі кеңесші болып жұмыс істеген кезде, оған Кейп-Бретон университетінің колледжінде Технологиялық өзгерістерді басқару бойынша доцент лауазымы ұсылды. Кейп-Бретон аралында ол қоғамдық және кәсіпкерлік желілер орталығын (C/CEN) қоғамдық негіздегі зерттеу зертханасы (қазіргі «тірі зертхана») ретінде құрды. Ол сол кездегі Канаданың ең қиын аймақтарының бірінде әлеуметтік өзгерістерді қолдау үшін ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолдану мүмкіндіктерін зерттеді. 1996 жылы құрылған C/CEN онлайн конференцияларды басқару саласында алғашқылардың бірі болды және IRC және сот аудармашыларын пайдалана отырып, тікелей транскрипцияланған ағылшын тіліндегі мәтінді француз тіліне бірден аударған алғашқы онлайн конференцияны өткізді. Орталық сондай-ақ NetCorps бағдарламасы бойынша Анголада алғашқы орналасуды жүзеге асырды және жергілікті Кейп-Бретон музыка индустриясына онлайн қолдау көрсетті.
Gurstein worked as a senior civil servant for the Province of British Columbia in 1972–1974 and for the Province of Saskatchewan (Department of Northern Saskatchewan) in 1974–1975. He then established and ran a management consulting firm, Socioscope, undertaking research linking organizations to information technology. While working as a management adviser at the United Nations in New York (1992–1995), he was offered a post as Associate Chair in the Management of Technological Change at the University College of Cape Breton. While on Cape Breton Island, he founded the Centre for Community and Enterprise Networking (C/CEN) as a community based research laboratory (what has now come to be known as a living lab) exploring possible applications of information and communications technologies to support social change in what was then one of Canada's most economically disadvantaged regions. C/CEN, established in 1996, was a pioneer in online conference management, among other areas, and held the first online conference with simultaneous translation using IRC and court translators to provide text translation in French simultaneous to the direct meeting being transcribed in English. The centre also undertook the first NetCorps placement (in Angola) and provided online support to the local Cape Breton music industry.
Қоғамдық информатика
Гурштейннің "Қоғамдық информатика: ақпарат және коммуникациялық технологиялармен қоғамдарды күшейту" (Idea Group, 2000) атты кітабы және қоғамдық информатиканың тұжырымдық негізі оның Кейп-Бретон тәжірибесінен өркендеді. Бұл кітап қоғамдық информатика саласындағы тұңғыш маңызды жарияланым болды және "қоғамдық информатика" терминін ақпараттық технологияны қоғамдық қабылдануының ғылыми және тәжірибелік негізін құрайтын зерттеу және практикалық сала ретінде кеңінен қолдануға енгізді. Қоғамдық информатика саласындағы маңызды үлес – Гурштейннің "тиімді пайдалану" ұғымын енгізуі болды, ол технологияны енгізуді бағалау үшін маңызды талдамалық құрал ретінде "цифрлік теңсіздік" сияқты жиі қолданылатын ұғымдарға негізделген тәсілдерді ығыстырды. Ол 2012 жылы жарық көрген, Қоғамдық инновациялар және желілер үшін қоғамдық зерттеу альянсының (CRACIN) жұмысына негізделген "Канадалықтарды байланыстыру: Қоғамдық информатикадағы зерттеулер" атты бірлесіп редакциялаған кітабы. CRACIN – Гурштейннің бас зерттеушісі болған ірі қоғамдық информатика зерттеу жобасы.
Gurstein's book Community Informatics: Enabling Communities with Information and Communications Technologies (Idea Group, 2000) and the conceptual framing for community informatics grew out of his experiences in Cape Breton. The book was the first major publication in the community informatics field, and introduced the term "community informatics" into wider usage as referring to the research and praxis discipline underpinning the social appropriation of information technology. Within the area of community informatics, a major contribution has been Gurstein's introduction of the notion of "effective use" as a critical analytical framework for assessing technology implementation superseding approaches based on the more commonly accepted frameworks such as that of the "digital divide". The co edited book Connecting Canadians: Investigations in Community Informatics, was published in 2012, based on the work of the Community Research Alliance for Community Innovation and Networking (CRACIN), a major community informatics research project of which Gurstein was a co principal investigator.
Кейінгі қызметтері - академиялық және азаматтық қоғам
Гурштейн «Қоғамдық информатика» журналының бас редакторы, «Қоғамдық информатика» зерттеу желісінің негізін қалаушы және «Қоғамдық информатика» мен «Қоғамдық информатика зерттеушілері» модераторы, Ванкувердегі кітапхана және ақпараттану мектебінің адъюнкт-профессоры болды. Бұрын Нью-Джерси технологиялық институтында (Ньюарк, Нью-Джерси) және Квебек университетінде (Утауа) ғылыми-зерттеу профессоры қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол БҰҰ-ның АКТ және даму жөніндегі жаһандық альянсының жоғары деңгейдегі кеңесшілер тобының мүшесі болды. «Global Telecentre Alliance», «Telecommunities Canada», «Pacific Community Networking Association» және «Vancouver Community Net» кеңестерінің құрамына да кірді. Соңғы жылдары ол ашық үкімет деректері мен интернет басқару салаларындағы қоғамдық информатика (негізгі АКТ пайдаланушылары) көзқарасын жеткізетін комментатор, спикер және эссеші/блогер ретінде белсенділік танытты. 2016 жылға дейін Гурштейн қоғамдық информатика блогын жүргізді.
Gurstein was the Editor in Chief of the Journal of Community Informatics, was Foundation Chair of the Community Informatics Research Network and moderates the Community Informatics and Community Informatics Researchers, an adjunct professor in the School of Library and Information Studies in Vancouver Canada, and was formerly Research Professor at the New Jersey Institute of Technology in Newark, New Jersey, and Research Professor at the University of Quebec (Outaouais). He was also a member of the High Level Panel of Advisers of the UN's Global Alliance for ICT and Development. He also served on the Board of the Global Telecentre Alliance, Telecommunities Canada, the Pacific Community Networking Association and the Vancouver Community Net. In more recent years he had become active as a commentator, speaker and essayist/blogger articulating a community informatics (grassroots ICT user) perspective in the areas of open government data and Internet governance. Until 2016, Gurstein wrote a community informatics blog.
Өлім
Гурштейн 2017 жылғы 8 қазанда простата қатерлі ісігімен екі жыл бойы күрескеннен кейін дүние салды.
Gurstein died on October 8, 2017, after a two year battle with prostate cancer.
Негізгі басылымдар
Гурштейн М. және Сивилл Р.: Азаматтарға арналған технологияларға қарай: Форд қорына қоғамдық ақпараттық жүйелер секторын талдау жөніндегі соңғы есеп, 2004. Гурштейн М., Мену М. және Стафеев С., (ред.): Қоғамдық желілер және қоғамдық информатика: перспективалар, тәсілдер және құралдар. 1-бөлім: Әлемдік тәжірибе. Санкт-Петербург, CCNS, 2003 (ағылшын және орыс тілдерінде).
Gurstein M., and Civille, R.: Towards a Citizen’s Technology: Final Report to the Ford Foundation on a Sector Analysis of the Community Informatics Systems Sector, 2004. Gurstein M., Menou M., and Stafeev S., (Eds. ): Community Networking and Community Informatics: Prospects, Approaches and Instruments. Part 1: Global Experience St. Petersburg, CCNS, 2003 (English and Russian)