Кіріспе

Майкл Гурштейн (2 қазан 1944 – 8 қазан 2017) – ақпараттық және коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы қоғамдарды қолдау және күшейтуге бағытталған зерттеу және тәжірибе саласы ретіндегі қоғамдық информатиканы дамыту және анықтау саласындағы еңбектерімен танымал канадтық ғалым. Ол Альберта штатының Эдмонтон қаласында дүниеге келген, бірақ Саскачеван штатының Мельфорт қаласында өсті және Саскачеван университетінде философия мен саясатты оқып бітірген. Гурштейн Кембридж университетінен әлеуметтік ғылымдар докторы ғылымын қорғады.

Еңбек жолын бастауы

Гурштейн 1972-1974 жылдары Британ Колумбия провинциясында және 1974-1975 жылдары Саскачеван провинциясында (Солтүстік Саскачеван департаменті) аға мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Socioscope басқару консалтингтік фирмасын құрып, басқарды және ұйымдарды ақпараттық технологиямен байланыстыратын зерттеулер жүргізді. 1992-1995 жылдары Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымында басқару жөніндегі кеңесші болып жұмыс істеген кезде, оған Кейп-Бретон университетінің колледжінде Технологиялық өзгерістерді басқару бойынша доцент лауазымы ұсылды. Кейп-Бретон аралында ол қоғамдық және кәсіпкерлік желілер орталығын (C/CEN) қоғамдық негіздегі зерттеу зертханасы (қазіргі «тірі зертхана») ретінде құрды. Ол сол кездегі Канаданың ең қиын аймақтарының бірінде әлеуметтік өзгерістерді қолдау үшін ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолдану мүмкіндіктерін зерттеді. 1996 жылы құрылған C/CEN онлайн конференцияларды басқару саласында алғашқылардың бірі болды және IRC және сот аудармашыларын пайдалана отырып, тікелей транскрипцияланған ағылшын тіліндегі мәтінді француз тіліне бірден аударған алғашқы онлайн конференцияны өткізді. Орталық сондай-ақ NetCorps бағдарламасы бойынша Анголада алғашқы орналасуды жүзеге асырды және жергілікті Кейп-Бретон музыка индустриясына онлайн қолдау көрсетті.

Қоғамдық информатика

Гурштейннің "Қоғамдық информатика: ақпарат және коммуникациялық технологиялармен қоғамдарды күшейту" (Idea Group, 2000) атты кітабы және қоғамдық информатиканың тұжырымдық негізі оның Кейп-Бретон тәжірибесінен өркендеді. Бұл кітап қоғамдық информатика саласындағы тұңғыш маңызды жарияланым болды және "қоғамдық информатика" терминін ақпараттық технологияны қоғамдық қабылдануының ғылыми және тәжірибелік негізін құрайтын зерттеу және практикалық сала ретінде кеңінен қолдануға енгізді. Қоғамдық информатика саласындағы маңызды үлес – Гурштейннің "тиімді пайдалану" ұғымын енгізуі болды, ол технологияны енгізуді бағалау үшін маңызды талдамалық құрал ретінде "цифрлік теңсіздік" сияқты жиі қолданылатын ұғымдарға негізделген тәсілдерді ығыстырды. Ол 2012 жылы жарық көрген, Қоғамдық инновациялар және желілер үшін қоғамдық зерттеу альянсының (CRACIN) жұмысына негізделген "Канадалықтарды байланыстыру: Қоғамдық информатикадағы зерттеулер" атты бірлесіп редакциялаған кітабы. CRACIN – Гурштейннің бас зерттеушісі болған ірі қоғамдық информатика зерттеу жобасы.

Кейінгі қызметтері - академиялық және азаматтық қоғам

Гурштейн «Қоғамдық информатика» журналының бас редакторы, «Қоғамдық информатика» зерттеу желісінің негізін қалаушы және «Қоғамдық информатика» мен «Қоғамдық информатика зерттеушілері» модераторы, Ванкувердегі кітапхана және ақпараттану мектебінің адъюнкт-профессоры болды. Бұрын Нью-Джерси технологиялық институтында (Ньюарк, Нью-Джерси) және Квебек университетінде (Утауа) ғылыми-зерттеу профессоры қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол БҰҰ-ның АКТ және даму жөніндегі жаһандық альянсының жоғары деңгейдегі кеңесшілер тобының мүшесі болды. «Global Telecentre Alliance», «Telecommunities Canada», «Pacific Community Networking Association» және «Vancouver Community Net» кеңестерінің құрамына да кірді. Соңғы жылдары ол ашық үкімет деректері мен интернет басқару салаларындағы қоғамдық информатика (негізгі АКТ пайдаланушылары) көзқарасын жеткізетін комментатор, спикер және эссеші/блогер ретінде белсенділік танытты. 2016 жылға дейін Гурштейн қоғамдық информатика блогын жүргізді.

Өлім

Гурштейн 2017 жылғы 8 қазанда простата қатерлі ісігімен екі жыл бойы күрескеннен кейін дүние салды.

Негізгі басылымдар

Гурштейн М. және Сивилл Р.: Азаматтарға арналған технологияларға қарай: Форд қорына қоғамдық ақпараттық жүйелер секторын талдау жөніндегі соңғы есеп, 2004. Гурштейн М., Мену М. және Стафеев С., (ред.): Қоғамдық желілер және қоғамдық информатика: перспективалар, тәсілдер және құралдар. 1-бөлім: Әлемдік тәжірибе. Санкт-Петербург, CCNS, 2003 (ағылшын және орыс тілдерінде).