Ұлыбританиядағы оңшыл радикализм және фашизмнің тарихы

Кіріспе

Британдық саяси партиялардың радикалды оңшыл, көбінесе фашистік көзқарастары

Ұлыбританиядағы радикалды оңшыл саясат – 20 ғасырдың басынан бері қайталанып тұратын құбылыс, нацистік, фашистік және антисемиттік қозғалыстардың пайда болуымен байланысты. Ұлыбританиядағы фашизмнің ең алғашқы мысалы 1923 жылы Рота Линторн Орманның Британдық фашистерін құруымен кездеседі. Кейіннен бұл идеологияда нәсілдік мәселелер айқын бола бастады, 1960-1970 жылдары ақ нәсілшіл ұйымдар басымдыққа ие болды, олар ақ емес және азиялық иммиграцияға қарсы тұрды. Бұл идеяның негізінде ақ нәсілдің барлық басқа нәсілдерден жоғары екендігі және қоғамды билеуге құқылы екендігі туралы сенім жатыр. Ұлыбританиядағы осындай топтардың мысалдары – Ұлттық фронт (NF), Британдық қозғалыс (BM) және Британдық ұлттық партия (BNP) немесе Британдық фашистер одағы (BUF). 1980 жылдан бері бұл термин көбінесе ағылшын мәдениетін сақтауды қалайтын және жергілікті емес этникалық азшылықтардың болуына қарсы науқан жүргізетін, мысалы, Англия қорғаныс лигасы сияқты топтарды сипаттау үшін қолданылады. NF және BNP ақ емес иммиграцияға қатысты күшті қарсылық танытты. Олар этникалық азшылықтардың елдеріне қайтарылуын қолдады: NF міндетті қайтаруды, ал BNP ерікті қайтаруды жақтады. BNP Шығыс Лондондағы, сондай-ақ Йоркшир мен Ланкаширдегі Бернли және Кейли сияқты қалалардағы бірқатар жергілікті кеңесшілерге ие болды. Шығыс Лондон 1930 жылдан бері Ұлыбританиядағы радикалды оңшылдардың негізгі тірегі болды, ал BNP-нің Англияның солтүстігіндегі табысы жаңа құбылыс еді. Елімізде осындай көзқарастарды қолдаған басқа бір маңызды аймақ – Батыс Мидлендс. Дегенмен, соңғы онжылдықтарда үкімет радикалды оңшылдарды үлкен қауіп деп санады. Радикалды оңшылдардың қауіптілігі өзгеріп, күшейе түсті. 2014 жылға дейін радикалды оңшылдардың қызметі иммиграцияға қарсы және ақ нәсілдің үстемдігі туралы көзқарастарды жариялаған шағын, қалыптасқан топтармен шектелген. Бұл топтар ұлттық қауіпсіздікке аса қауіп төндірмегенімен, соңғы жылдары осындай көзқарастарды ұстанатын адамдар бірнеше шабуылдар жасады. 2019 жылы жарияланған ресми есепте Ұлыбритания Еуропадағы радикалды оңшыл террорлық шабуылдар мен жоспарлардың ең көп санына ие екені көрсетілді. Радикалды оңшылдардың қауіптілігі саяси қозғалыстан ұлттық қауіпсіздікке үлкен қауіпке айналды. 2022 жылдың 31 наурызында терроризммен байланысты қылмыстар үшін қамауда отырған 233 тұтқынның 57-сі радикалды оңшылдар деп саналды. Бұл көрсеткіш он жыл бұрынғыдан әлдеқайда жоғары және өсуде. Әртүрлі радикалды оңшыл топтардың негізгі көзқарастарына ақ нәсілдің үстемдігі, мәдени ұлтшылдық және Идентитарлық қозғалыс жатады. Радикалды оңшыл топтар мен жеке тұлғалар этникалық азшылықтар мен діни топтарды, ЛГБТ+ топтарын, саясаткерлерді және қоғам қайраткерлерін жиі нысаналайды. Мосли фашизмді Ұлыбританияны әлеуметтік-экономикалық күйреуден және коммунистік билікті басып алудан құтқарудың жалғыз жолы деп есептеді. 1950-1960 жылдары ERW топтарының ландшафты Империяның адалдары лигасы (LEL) және Ұлттық фронт (NF) сияқты ұйымдардың пайда болуымен өзгерді. Осы кезеңде ERW идеологиясының өсуі, ішінара, Британ империясының ыдырауына және ұлттық құлдырау сезіміне байланысты болды. Сонымен қатар, бұл топтардың пікірінше, Британ империясының ыдырауына еврейлер кінәлі. Оның радикалды элементтері топты саяси тұрғыдан нығайтуға тырысты, нәтижесінде Ақ қорғаныс лигасы және Ұлттық лейбористік партия сияқты бірнеше жаңа топтар құрылды. Бұл екі партия 1958 жылы жергілікті сайлауға қатысып, 1960 жылы бірігіп, Британдық ұлттық партиясын (BNP) құрды. Британ империясының құлдырауы анық болған соң, британдық радикалды оңшыл партиялар өз назарын ішкі мәселелерге аударды. 1950 жылдары Ұлыбританияға бұрынғы отарларынан, әсіресе Үндістан, Пәкістан, Кариб теңізі және Угандадан иммиграция көбейді. Джон Бин мен Эндрю Фонтейн басқарып отырған BNP бұл адамдардың Ұлыбританияға кіруіне қарсы болды. Олардың бірнеше митингілері, мысалы, 1962 жылы Лондонның Трафальгар алаңында өткен митинг нәсілдік қақтығыстарға әкеп соқты. Бірнеше алғашқы табыстардан кейін партия қиындықтарға тап болып, ішкі даулардан құлдырады. 1967 жылы ол Джон Тиндаллмен және Честертонның Империя адалдары лигасының қалдықтарымен күш біріктіріп, Ұлттық фронтты (NF) құрды.

Far right politics in the United Kingdom is a recurring phenomenon in the United Kingdom since the early 20th century, with the formation of Nazi, fascist and antisemitic movements. One of the earliest examples of Fascism in the UK can be found as early as 1923 with the formation of British Fascisti by Rotha Lintorn Orman. It went on to acquire more explicitly racial connotations, being dominated in the 1960s and 1970s by self proclaimed white nationalist organisations that opposed non white and Asian immigration. The idea stems from belief of white supremacy, the belief that white people are superior to all other races and should therefore dominate society. Examples of such groups in the UK are the National Front (NF), the British Movement (BM) and British National Party (BNP), or the British Union of Fascists (BUF). Since the 1980s, the term has mainly been used to describe those groups, such as the English Defence League, who express the wish to preserve what they perceive to be British culture, and those who campaign against the presence of non indigenous ethnic minorities. The NF and the BNP have been strongly opposed to non white immigration. They have encouraged the repatriation of ethnic minorities: the NF favours compulsory repatriation, while the BNP favours voluntary repatriation. The BNP have had a number of local councillors in some inner city areas of East London, and towns in Yorkshire and Lancashire, such as Burnley and Keighley. East London has been the bedrock of far right support in the UK since the 1930s, whereas BNP success in the north of England was a newer phenomenon. The only other part of the country to provide any significant level of support for such views is the West Midlands. However, in recent decades, the government have seen the far right to be a greater threat. The threat posed by the far right has evolved and continues to grow. Prior 2014, far right activity was confined to a small, established group that promoted anti immigration and white supremacist views. These groups tended to present a low risk to national security but in recent years multiple attacks have been carried out by people who hold such views. An official report, published in 2019, highlighted that the UK had the highest number of far right terrorist attacks and plots in Europe. The threat by the extreme right has moved from being a political movement to being a greater threat to national security. On 31 March 2022, of the 233 prisoners in custody for terrorism connected offences, 57 were categorised as extreme right. This is much higher than it was a decade ago and is on an upward trend. Key views of various far right groups include white supremacy, cultural nationalism, and the Identitarian Movement. Far right groups and individuals disproportionately target ethnic minority and religious groups, LGBT+ groups, politicians, and public figures. Mosley argued that fascism was the only possible way in which we were able to save Britain from socio economic ruin and a communist takeover. During the 1950s and 60s, the landscape of ERW groups continued to evolve with the emergence of organisations such as the League of Empire Loyalists (LEL) and the National Front (NF). The rise of ERW ideologies during this period can be attributed, in part, to the dismantling of the British Empire, due to a sense of national decline. Furthermore, this group held the belief that Jews were behind the dismantling of the British empire. Its more extreme elements wanted to make the group more political, which led to a number of splinter groups forming, including the White Defence League and the National Labour Party. These both stood in local elections in 1958, and merged in 1960 to form the British National Party (BNP). With the decline of the British Empire becoming inevitable, British far right parties turned their attention to internal matters. The 1950s had seen an increase in immigration to the UK from its former colonies, particularly India, Pakistan, the Caribbean and Uganda. Led by John Bean and Andrew Fountaine, the BNP opposed the admittance of these people to the UK. A number of its rallies, such as one in 1962 in Trafalgar Square, London, ended in race riots. After a few early successes, the party got into difficulties and was destroyed by internal arguments. In 1967 it joined forces with John Tyndall and the remnants of Chesterton's League of Empire Loyalists to form the National Front (NF).

Конкурс

Соңғы жылдары CONTEST жоспары ERW терроризмінен туындаған "артудағы қауіпті" көрсетіп, осы топтардың "глобализация, қақтығыстар және көші-қон аясындағы кез келген алаңдаушылықты пайдалануға" тырысатынын атап өтеді, сондықтан осындай көзқарастарды ұстанатындардың радикалдыққа ұшыруына жол бермеуді мақсат етеді. Бұл бастапқы ниетінен – ислами экстремизмге қарсы күресуден – қалыс қалу болып табылады. Алайда, бұл қауіп дамыған сайын, үкіметтің оңшыл экстремизмге қарсы күресу қажеттігі туралы үнемі айтуы жалғасып келеді, тіпті соңғы апталарда премьер-министр Риши Сунак та осы мәселені көтеріп, осы экстремизм түрлерін "бір монетаның екі жағы" деп сипаттады.

Төрт "П"

CONTEST стратегиясы Төрт "P" – қорғау, алдын алу, дайындалу және із кесуден тұрады. Қорғау террористік шабуылға қарсы қорғанысты күшейтуге бағытталған. Дайындалу шабуылдың салдарына азайтуға және қосымша шабуылдардың болу ықтималдығын төмендетуге көмектеседі. Бұл қауіп "кішкентай, бірақ жылдам өсіп келе жатқан" деп бағаланған. 2022 жылдың наурыз айына дейін 6406 жағдай алдын алу бағдарламасына жіберілді. Сыншылар алдын алудың "өзінің мақсатына жете алмайтынын" және мұсылман қауымдастығын жамалдайтынын айтады.

Сайлау нәтижелері

Жыл Кандидат(тар) Дауыстар % Рангы 1959 Ұлттық Еңбек партиясы (Ұлыбритания, 1957) 1,685 0.0 14-ші Жалпы 1,685 0.0 1964 Британдық Ұлттық партиясы (1960) 3,410 0.0 11-ші Ұлттық Демократиялық партия (Ұлыбритания, 1966) 349 0.0 Отандық партия (Ұлыбритания) 1,108 0.0 15-ші Жалпы 4,867 0.0 1966 Британдық Ұлттық партиясы (1960) 5,182 0.0 11-ші Ұлттық Демократиялық партия (Ұлыбритания, 1966) 769 0.0 Отандық партия (Ұлыбритания) 1260.0 Жалпы 6,077 0.0 1970 Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 11,449 0.0 13-ші Ұлттық Демократиялық партия (Ұлыбритания, 1966) 14,276 0.0 12-ші Жалпы 25,725 0.0 1974 Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 76,865 0.2 9-шы Ұлттық Демократиялық партия (Ұлыбритания, 1966) 1,161 0.0 24-ші Жалпы 78,026 0.2 1974 Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 113,843 0.4 8-ші Жалпы 113,843 0.4 1979 Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 191,719 0.6 6-шы Жалпы 191,719 0.6 1983 Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 27,065 0.1 12-ші Британдық Ұлттық партиясы 14,621 0.0 9-шы Жалпы 41,686 0.1 1987 Британдық Ұлттық партиясы 553 0.0 22-ші Жалпы 553 0.0 1992 Британдық Ұлттық партиясы 7,631 0.1 16-шы Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 4,816 0.1 19-шы Жалпы 12,447 0.2 1997 Британдық Ұлттық партиясы 35,832 0.1 16-шы Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 2,716 0.0 28-ші Жалпы 38,548 0.1 2001 Британдық Ұлттық партиясы 47,129 0.2 15-ші Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 2,484 0.0 29-шы Жалпы 49,613 0.2 2005 Британдық Ұлттық партиясы 192,745 0.7 8-ші Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 8,079 0.0 23-ші Жалпы 200,824 0.7 2010 Британдық Ұлттық партиясы 564,331 1.9 5-ші Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 10,784 0.0 21-ші Жалпы 575,115 1.9 2015 Британдық Ұлттық партиясы 1,667 0.0 32-ші Ұлттық Фронт (Ұлыбритания) 1,114 0.0 37-ші Британдық Демократиялық партиясы (2013) 210 0.0 58-ші Жалпы 2,991 0.0 2017 Британдық Ұлттық партиясы 4,580 0.0 17-ші Жалпы 4,580 0.0 2019 Британдық Ұлттық партиясы 510 0.0 47-ші Жалпы 510 0.0