Кіріспе
Латыш суретшісі Язепс Гросвальдс (лат. Jāzeps Grosvalds) (1891 жылғы 24 сәуір – 1920 жылғы 1 ақпан) – Рига қаласынан шыққан латыш суретшісі. Қазіргі таңда Латвияның ең көрнекті суретшілерінің бірі саналады, ол сол кездегі латыш өнеріне жаңа идеялар әкелді және оның бірнеше туындылары Латвия Ұлттық өнер мұражайында қойылған. Өмірінің көп бөлігін шетелде өткізгеніне қарамастан, оның стилі еуропалық модернизм мен абстракцияның, латыш мәдениетінің айқын ықпалымен үйлесім табады.
Jazeps Grosvalds (Latvian: Jāzeps Grosvalds) (24 April 1891 – 1 February 1920) was a Latvian painter from Riga. He is now regarded as one of Latvia's finest painters, bringing new ideas in Latvian art at the time, and has several works on display in the Latvian National Museum of Art. Although he spent most of his life abroad his style is a combination of European Modernism and Abstract with a distinctly Latvian influence.
Өмірбаян
Джесепс Гросвальдс 1891 жылғы 24 сәуірде Ригада, белгілі латыш заңгері Фридрих Гросвальдстың ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасы өте бай болған, ал Риганың орталығындағы пәтері көптеген латыш зиялыларының бас қосып әңгімелесетін орнына айналған еді. Джесепс дәстүрлі буржуазиялық ортада тәрбиеленді, ал жас кезінен бастап шетел тілдерін, фортепиано мен сурет салуды үйренді. 1901 жылдан 1909 жылға дейін Рига қалалық гимназиясында оқыды. Бітірген соң ата-анасы оның Германияға сапарын қаржылады, онда ол Берлинде филологияны оқып жүрген ағасы Ольгертпен кездесті. Бұған қоса, ол өнер тарихшысы Курт Глазермен танысып, оның коллекциясынан Ван Гог пен Мане картиналарын көру мүмкіндігіне ие болды. 1909 жылдан 1910 жылға дейін Гросвальдс Мюнхендегі Саймон Холлоши мектебінде оқыды. 1911 жылы Гросвальдс Ресей императорлық армиясына шақырылып, Литвада дислокацияланған атты әскер полкінде бір жыл қызмет етті. Мюнхендік өнер ортасы ұсынған мүмкіндіктерге сын көзбен қараған Гросвальдс 1910 жылы Парижге барып, бірнеше жеке академияларда (мысалы, La Palette) оқыды. Ол сонымен қатар К. ван Донгеннен де сабақ алды. Бұдан өзге, ол сол кездегі гүлденген өнер ортасына еніп, париждік өнер және интеллектуалдық ортадан шабыт алып, қазіргі заманғы өнерді (Сезанн, Дега, Ренуар) және ескі шеберлерді зерттеді. 1914 жылдың жазында, Еуропаны соғыс шауып келер алдында, Гросвальдс басқа латыш суретшілері Конрадс Убанс, Волдемарс Тоне және Александрс Древиншпен бірге Ригаға оралды. Олар жаңа, қызықты, күрделі және латыш ерекшелігін көрсететін өнер қозғалысын жасауға ниеттенді. Олар Zaļā puķe (Жасыл гүл) суретшілер үйірмесін құрды, ол уақыт өте келе экспрессионистер тобына, содан кейін Рига суретшілер тобына айналды. 1914 жылдың тамызында ол ағасы Ольгертпен бірге Испания арқылы саяхаттады. 1915 жылы Гросвальдс Ресей армиясына атты әскер офицері ретінде шақырылып, 6-шы Тукумс латыш атқыштар полкіне қосылды. Ол барлау бөліміне басшылық етіп, солдаттар мен босқындардың күнделікті өмірінен көріністерді суреттеді (мысалы, "Қашқындар" (1915–1917 жылдардағы сериясы) және "Латвия атқыштары" (1916–1917 жылдардағы сериясы)). 1917 жылы ол батыс майданға жіберілді, ол көп ұзамай британдық армияға қосылды. 1918 жылы Гросвальдс британдық бірінші лейтенант ретінде британдық экспедициялық корпусына қосылып, Арабия, Парсы және Кавказ арқылы саяхаттады. Оның әсерлері жүзден астам парсы пейзаждары суреттерінде бейнеленген (Шығыс сериясы, 1918–1919 жылдар). Қызметі үшін ол Британ әскери кресімен марапатталды. 1919 жылдың жазында Гросвальдс демобилизацияланып, ағасы Ольгерттің орнына Париж бейбітшілік конференциясында латыш делегациясының хатшысы болып тағайындалды. Желтоқсан айында Париждегі Латвия елшілігінде жұмыс істей бастады. 1920 жылғы 1 ақпанда Парижде испан қызбасынан қайтыс болды. Оның күлдері 1925 жылға дейін Пер-Лашез зиратындағы колумбарийде сақталды, содан кейін Риганың Үлкен зиратына жерленді.