Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вау (уау; сондай-ақ Вау, Вав немесе Вау қаласы деп те аталады) – Оңтүстік Суданның солтүстік-батысындағы, Юр өзенінің батыс жағалауында орналасқан қала. Ол астана Джубадан шамамен солтүстік-батысқа қарай жатыр. Вау – мәдени, этникалық және тілдік тұрғыдан әртүрлі, қалалық орталық және сауда хабы, сонымен қатар Батыс Бахр-эль-Газал штатының бұрынғы бас кеңсесі.
Wau (واو; also known as Wow, Waw, or Wau Town) is a city in northwestern South Sudan, on the western bank of the Jur River, that serves as capital for Western Bahr el Ghazal (and formerly Wau State). It lies approximately northwest of the capital Juba. A culturally, ethnically and linguistically diverse urban center and trading hub, Wau is also the former headquarters of Western Bahr el Ghazal.
Тарих
Вау бастапқыда француздықтар Форт-Десэкс деп құрған, ал кейін 19-ғасырда құл саудагерлері оны зариба (қоршалған бекініс) ретінде пайдаланған. Кондоминиумдық үкімет кезінде қала әкімшілік орталыққа айналды. 1964 жылғы қаңтарда Судан Қарулы Күштеріне (СҚК) қарсы Anyanya жасаған алғашқы шабуылдардың бірі Вау казармасында болды. Екінші Судан азаматтық соғысы кезінде Вау СҚК гарнизоны болып қала берді. 1998 жылдың көктемінде қалада кең ауқымды шайқастар өтті. 1980-ші жылдардың көктемінде қалада қайтадан шайқастар болды, нәтижесінде жүздеген адам қаза тапты. Бұл Ваудағы динка халқын Ваудың шығыс жағында қауіпсіздік іздеуге мәжбүр етті. Динкалардың қазіргі Уарап штатына көшіп кеткені айтылады. 2010 жылы Тұрғын үй, физикалық жоспарлау және қоршаған орта министрлігі қаланың пішінін жирафқа ұқсатуды ұсынды.
Wau was initially established by the French as Fort Desaix and later was established as a zariba (fortified base) by slave traders in the 19th century. During the time of condominium rule, the city became an administrative center. One of the first insurgent Anyanya attacks on the Sudanese Armed Forces (SAF) took place on the Wau barracks in January 1964. During the Second Sudanese Civil War, Wau remained a SAF garrison town. It was the scene of extensive fighting in the spring of 1998. Battles erupted again in the town in the spring of 1980s, killing several hundred people. This forced the Dinka in Wau to seek safety in the eastern side of Wau. The Dinka were said to have migrated to the state today known as Warrap. In 2010, the Ministry of Housing, Physical Planning and Environment proposed to reshape the city as a giraffe.
Оңтүстік Суданның азаматтық соғысы
Оңтүстік Судан Азамат соғысы басталғаннан кейін қалада көптеген қақтығыстар, қырғындар және үкіметке қарсы күштер мен үкіметтік әскерлердің қолынан көптеген қиратулар болды. 2014 жылдың сәуір айында жергілікті SPLA гарнизонына қарасты нуер сарбаздары Мапельдегі қырғын туралы естігеннен кейін бүлік көтерді. Олар SPLA-ға адал сарбаздармен қақтығысты, содан кейін ауылдық жерге қашып, Суданға басқа дезертирлермен бірге ұзақ жорыққа қосылды. Осыдан кейін шамамен 700 нуер азаматы Уаудағы UNMISS базасында қорғаныс іздеді; олардың көпшілігі қашып кеткен сарбаздардың отбасы мүшелері, ал қалғандары студенттер еді. 2016 жылы Вауда ауыр қақтығыстар болды, нәтижесінде көптеген Fertit халқы қоныс аударды және кең ауқымды қиратуларға әкелді. 2017 жылдың сәуір айында SPLA-ға қарасты Динка сарбаздары мен Матианг Аньор жасақтары қалада Динка емес азаматтарды қырғынға ұшыратып, 50-ге дейін адамды өлтірді және мыңдаған адамды жер аударып жіберді.
Following the outbreak of the South Sudanese Civil War, the town has experienced numerous clashes, massacres, and much destruction at the hands of anti government as well as government forces. In April 2014, Nuer soldiers belonging to the local SPLA garrison mutinied after hearing of a massacre at Mapel. They clashed with SPLA loyalists, and then fled into the rural countryside, joining a long march of other deserters to Sudan. About 700 Nuer civilians subsequently sought protection at Wau's UNMISS base; most of them were family members of the deserted soldiers, while others were students. In 2016, Wau experienced heavy clashes that displaced much of its Fertit population and led to widespread destruction. In April 2017, Dinka soldiers of the SPLA and Mathiang Anyoor militiamen carried out a massacre of non Dinka civilians in the town, killing up to 50 people, and displacing thousands.
Халық саны
Вау қаласының халқы этникалық тұрғыдан алуан түрлі. Көптеген тұрғындары – луо және фертит тайпаларынан, себебі қала осы екі халықтың шекарасында орналасқан. Бұдан өзге, Вауда Мариал-Баи Динкасына жататын және басқа да аз ұлт өкілдерін кездестіруге болады. Әртүрлілігіне байланысты Вау этникалық қақтығыстардан бірнеше рет зардап шекті.
The population of Wau is ethnically diverse. Most of the inhabitants are Luo and Fertit, as the town lies on the tribal boundary between these two peoples. Furthermore, minorities belonging to the Dinka of Marial Baai, peoples can be found in Wau. Due to its diversity, Wau has repeatedly suffered from ethnic violence.
Дін
Оның Әулие Мария соборы (1905 жылы, бұрынғы Бахр-эль-Газал апостолдық префектурасы құрылмас бұрын салынған) Вау Рим-католик діоцезінің епископтық тақтасы болып табылады, ол провинцияның діни көпшілігіне қызмет етеді.
Its Cathedral of St. Mary (built 1905, before the erection of the former Apostolic Prefecture of Bahr el Ghazal) is the episcopal see of the Roman Catholic Diocese of Wau, which serves the province's religious majority.
География және климат
Оңтүстік Суданның басқа аймақтары мен Шығыс Судан саваннасы сияқты, Вауда тропикалық саванна климаты (Кёппен Aw) басым, ылғалды және құрғақ маусымдармен сипатталады, ал температура жыл бойы жоғары болады. Жылдық орташа температура 27.8 °C (82 °F), жылдық орташа ең жоғары температура 34.7 °C (94 °F), ал жылдық орташа ең төменгі температура 20.9 °C (70 °F) құрайды. Жылдың ең ыстық кезеңі наурыздан мамырға дейін, жауын-шашын маусымы басталар алдында. Наурыз айы ең ыстық ай болып есептеледі, оның орташа ең жоғары температурасы 38.1 °C (101 °F), ал орташа температурасы 30.4 °C (87 °F). Сәуір айында орташа ең төменгі температура 23.8 °C (75 °F) тіркеледі. Тамыз және шілде айларында орташа ең жоғары температура 31.4 °C (89 °F) болады, ал тамыз айында орташа температура ең төменгі деңгейде – 26.2 °C (79 °F) құрайды. Желтоқсан айында орташа ең төменгі температура 17.9 °C (64 °F) болады. Вауда 102.4 жауын-шашын күнінде жауын жауады, бұл тропикалық саванна климатына тән ерекше ылғалды және құрғақ маусымды көрсетеді. Қарашадан наурызға дейін жауын-шашын мүлдем жаумайды. Ең көп жауын-шашын түсетін ай – тамыз, орташа есеппен жауын-шашын мөлшері жоғары. Қыркүйек айында 23.7 жауын-шашын күні тіркеледі, бұл кез келген айдың ең көп көрсеткіші. Құрғақ маусымға қарағанда ылғалды маусымда ылғалдылық жоғары, ақпан айында ылғалдылық 26%-ды құрайды, ал тамыз айында – 77%. Вау жылына орташа есеппен 2777 сағат күн сәулесін алады, күн сәулесі жыл бойы біркелкі таралады, бірақ ылғалды маусымда азаяды. Желтоқсан айында ең көп күн сәулесі тіркеледі, ал шілде айында – ең аз.
Like other parts of South Sudan and the East Sudanian savanna, Wau has a tropical savanna climate (Köppen Aw), with a wet season and a dry season and the temperature being hot year round. The average annual mean temperature is 27.8 °C (82 °F), the average annual high temperature is 34.7 °C (94 °F), while the average annual low temperature is 20.9 °C (70 °F). The hottest time of year is from March to May, just before the wet season starts. March is the hottest month, having the highest average high at 38.1 °C (101 °F) and the highest mean at 30.4 °C (87 °F). April has the highest average low at 23.8 °C (75 °F). August and July have the lowest average high at 31.4 °C (89 °F), with August having the lowest mean at 26.2 °C (79 °F). December has the lowest average low at 17.9 °C (64 °F). Wau receives of rain over 102.4 precipitation days, with a distinct wet and dry season like most tropical savanna climates. Almost no rain falls from November to March. August, the wettest month, receives of rainfall on average. September has 23.7 precipitation days, which is the most of any month. Humidity is much higher in the wet season than the dry season, with February having a humidity at just 26% and August having a humidity at 77%. Wau receives 2777 hours of sunshine annually on average, with the sunshine being distributed fairly evenly across the year, although it is lower during the wet season. December receives the most sunshine, while July receives the least.