Кіріспе

Украина Парламенті ғимараты – Жоғарғы Рада ғимараты (Будинок Верховної Ради, romanized: Budynok Verkhovnoi Rady) Киевтің орталығында, Печерск ауданында орналасқан. Ғимарат Конституция алаңында орналасқан. Бұл Украина Парламентінің (Верховна Рада) барлық тұрақты және салтанатты сессияларын өткізетін орын. Ғимарат 1936–1938 жылдары Володимир Заболотныйдың жобасы бойынша неоклассикалық украин сәулет стилінде салынған. Заболотный 1940 жылы осы жобасы үшін Мемлекеттік сыйлыққа ие болды және қаланың бас сәулетшісі болып тағайындалды. Ғимарат Грушевский көшесінің шығыс жағында, Украина Министрлер Кабинеті ғимаратының қарсы бетінде орналасқан. Оны Мариинский сарайы, Мариинский саябағы және жаяу жүргіншілерге арналған алаң қоршап тұр. Алаңнан ғимарат пен сарай бірге көрінеді, сондай-ақ Киев төбелерінен Днепр өзенінің сол жақ жағалауындағы аудандарға көрініс ашылады.

Тарих

1934 жылдың басында Украина КСР-інің астанасы Харьковтен Киевке көшірілгеннен кейін, жаңа астананы қайта жаңарту үшін көптеген жаңа жобалар қолға алынды. Киевтің орталық бөлігінде Украина КСР-інің мемлекеттік органдарын орналастыру үшін көптеген маңызды әкімшілік ғимараттар салу жоспарланды, оның ішінде үкімет ғимараты және Сыртқы істер министрлігінің ғимараты. Осы мақсат үшін қаланың нағыз жүрегі – Днепр өзенінің оң жағалауында орналасқан Печерск ауданы таңдалды. 1936 жылдың ақпан айында Жоғарғы Кеңес ғимаратының ең үздік жобасын анықтау үшін конкурс жарияланды. Володимир Заболотный, Валериан Рыков және Яков Штайнберг сияқты көптеген белгілі мамандар шақырылды. Төрешілер алқасы Заболотныйдың жобасын таңдады. Құрылыс 1936 жылы басталды және 1939 жылға дейін созылды, ал жаздың басында соңғы тексеру өтіп, ғимарат үздік бағамен қабылданды. Жоғарғы Кеңестің бірінші сессиясы 1939 жылдың 25 шілдесінде Хрушевский көшесі, 5 мекенжайында өтті.

Негізгі ерекшеліктері

Ғимарат қатаң тікбұрышты, симметриялық пішінде салынған және үш қабаттан тұрады. Оның үстіне металл мен шыныдан жасалған күмбез орнатылған, ол ғимаратты табиғи жарықпен қамтамасыз етеді. Бас мәжіліс залының үстіндегі жүз тонналық шыны күмбез ғимараттың ең есте қаларлық ерекшелігі болып табылады. Украина 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін, Украина КСР-інің қызыл және көк туы 50 жылдан астам уақыт бойы желбіреген күмбездің үстінен сары және көк Украинаның ұлттық туымен ауыстырылды. Күмбездің түнгі көп түсті жарығы – Киевтің танымал туристік орындарының бірі, естен кетпейтін көрініс сыйлайды. Плавфонның диаметрі 16 метрді құрайды. Ортасында күнбағыс пішіндес кристалл шамшырақ орналасқан, бұл мотив украин халық өнерінде жиі кездеседі. Осы дизайнға сүйене отырып, залдың жарықтандыру плафонына түрлі-түсті шыны орнатылды. Ғимараттың ішкі кеңістігі әсем ағаш панельдермен, түрлі-түсті мәрмәрмен, қоладан жасалған өнер туындыларымен және мүсіндермен безендірілген. Заманауи құрылыстың жалпақ шатыры оның композициясына үйлесімділік қосады. Ғимараттың фасады украиндық КСР символикасын бейнелейтін әшекейлермен және мүсіндермен сәнделген, ал ортасында – украиндық КСР-інің елтаңбасы орналасқан.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қайта құру және XXI ғасырдағы коммунизмнен арылу

Екінші дүниежүзілік соғыста қираған ғимарат 1945–1947 жылдары Заболотный ұсынған жоба бойынша бастапқы стилінде қайта жаңартылды. Шыны күмбез бұрынғысынан бір метр биік салынды. Растраллинің барокко стиліндегі Мариинский сарайымен (1752) іргелес орналасқанмен, монументалды және әсерлі Рада ғимаратының архитекторы осындай кереғар сәулеттік стильдердің үйлесімсіздігіне жол бермеуге тырысты. Негізгі ғимаратқа әскери қызметкерлерге арналған, ішкі ауласы бар жартылай шеңбер пішіндес үш қабатты ғимарат қосылды. 1985 жылы Наталья Чмутина басшылығымен жүргізілген қайта жаңарту жұмыстары барысында Заболотный жобалағандай, орталық кіреберістің ризалиттерінің алдына төрт мүсін топтары (скульптор Валентин Зноба) орнатылды. Мүсіндер украин халқының әртүрлі топтарын бейнелейді: жұмысшылар, шаруалар, ғалымдар және зиялылар. Ғимараттың сыртқы жағы ашық түсті гипс және ашық сұр гранитпен өңделген. Бұл түстер жылтыратылған лабрадориттен жасалған, қабырғадан айқын көзге түсетін соққыға қарама-қарсы келеді. Үш қабатты ғимараттың барлық бөлмелері біртұтас кеңістікте салынған. Фасадтар симметриялық және бір тәртіпке бағынған, ол негізгі қасбеттің колоннадасында (жартылай бағаналар) және бүйірлік қасбеттердің негізгі жазықтықтарында (үштен бір бөлігі бағаналар) кеңінен көрініс тапқан. 1991 жылы Украина тәуелсіздік алғаннан кейін, тәуелсіз Украинаның ұлттық символикасын көрсету мақсатында кейбір әшекейлер өзгертіліп, жаңаларымен алмастырылды. Қазіргі таңдағы Украинаның мемлекеттік елтаңбасының орталық елемі – стильделген үш тіс, ғимараттың басты кіреберісінің үстінде орналасқан. 2016 жылы коммунистік идеологияны көрсететін соңғы әшекейлер 2015 жылғы декоммунизация заңдарына сәйкес алынып тасталды.