Кіріспе

Panos Network (алғашқыда Panos Institute деп аталған) – "ақпараттың қоғамдық пікір қалыптастыру, көп түрлілік және демократияны дамыту үшін тиімді қолданылуын қамтамасыз ету" мақсатында жұмыс істейтін тәуелсіз үкіметтік емес институттардың желісі (Даму үшін коммуникация қараңыз). Қазіргі таңда алты мүше институт бар: Panos Caribbean, Panos Europe, Panos West Africa, Panos Eastern Africa, Panos Southern Africa және Panos South Asia. Мүше институттар ортақ тақырыптар бойынша жұмыс істейтін жаһандық желіге қатысады. Джон Тинкер Лондон, Париж, Вашингтон, Будапешт және Канадада Panos институттарын құрды. Жаһандық және аймақтық деңгейде Panos Network бұқаралық ақпарат құралдарымен және басқа да ақпаратты таратушылармен бірлесіп жұмыс істейді, дамытушы елдерге өздерінің даму жоспарларын қалыптастырып, хабардар ету арқылы қоғамдық пікір алмасуға мүмкіндік береді. Олар әсіресе кедей және маргиналданған адамдардың даусын күшейтуге баса назар аударады. Panos деген ат ежелгі грек сөзі – фанос (φανός), яғни "шам" деген сөзбен байланысты болуы мүмкін. Сондай-ақ, Непал тіліндегі "панас" сөзінен де ықпал болған болуы мүмкін, бұл маңызды мәселелерді талқылау үшін жиналған адамдардың жанындағы шамды білдіреді.

Шығу тегі

Бірінші институт 1986 жылы журналист Джон Тинкер құрды. Тинкер Халықаралық қоршаған орта және даму институтында (IIED) жұмыс істеді, онда ол қоршаған орта мәселелерін жабатын журналистерге бейтарап, ғылыми деректер ұсынуға бағытталған Earthscan бағдарламасын басқарды. Тинкер дамушы елдердегі ең әлсіз топтарға тікелей әсер ететін мәселелер бойынша ақпарат пен деректерді ұсынуға көмектесетін ресурстарды дамыту қажеттігін анықтады, сондай-ақ олардың дауыстарын естіртуге және коммуникациядағы бұрысты түзетуге көмектесуді мақсат етті. 1991 және 2004 жылдар аралығында Джон Тинкер Париж, Вашингтон, Будапешт және Ванкуверде (Канада) Панос институттарын құрды. Ұйымның алғашқы маңызды жобасы Швецияның халықаралық даму ынтымақтастық агенттігі (Sida) үшін жасалды, онда солтүстік елдерінің көмек бағдарламаларының тұрақтылығын зерттеулер жүргізілді, оларды көмек алатын елдердегі журналистер жазды. Кейіннен Panos осы әдісті қолданып, дамушы елдерден келген адамдардан есептер алды. Джон Тинкер мұны «Оңтүстік мәселелері бойынша шынайы оңтүстік дауыстарын беру» деп сипаттады. Құрылғаннан бері Panos дамушы елдерге қатысты бірнеше бағдарламаларды іске асырды. Оларға қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы, БАҚты дамыту бағдарламасы, ЖИТС/АИТВ-ге қарсы бағдарлама және ауызша куәліктер бағдарламасы кіреді. Panos ХИВ/СПИД-ті даму мәселесі ретінде алғашқылардың бірі болып атап көрсетті, 1986 жылы «СПИД және Үшінші әлем» атты құжатты жариялады. Panos Pictures фотоагенттігі құрылып, ішінара Panos London-ға тиесілі болды. Panos London 2013 жылы қызметін тоқтатты.