Кіріспе

Боксшылардың киетін спорттық жабдықтары, 1929 жылғы "Біздің топтың" қысқаметражды фильмі.

Бокс қолғаптары – бокс матчтары мен жаттығулары кезінде боксшылар қолдарына киетін, жұмсақ төселген қолғаптар. Ескі замандағы, жарақаттауға бағытталған "қару ретіндегі қолғаптардан" (мысалы, cestus сияқты) ерекшеленеді. Қазіргі заманғы бокс қолғаптарының мақсаты – қарсыластың басын және боксшының қолын сақтап, жарақат алмауды қамтамасыз ету. Жарысқа дайындық және басқа да бокс жаттығулары үшін арнайы қолғаптар қолданылады.

Тарих

Бокстың ежелгі Таяу Шығыс және Египет бейнелері шамамен б.з.д. 2000 жылы жасалған, онда жарысқа қатысушылардың білегін қолдайтын жолақтары болған. Бокс қолғаптарының алғашқы бейнелері Миной Критінде б.з.д. 1500 жылға дейін жетеді. Спорттық жекпе-жектерде қолды қорғауды қолдану ежелгі Грециядан бері белгілі. Алайда, қолғаптар қазіргі заманғы боксқа қарағанда мүлдем басқаша болған, сондай-ақ спорттың өзі де басқаша еді. Ежелгі Грецияда қолды қорғау үшін былғарыдан жасалған жолақтарды орау кең таралған. Рим дәуірінде бұл гладиаторлық кестусқа айналып, қолғаптарға металл қосылып, қарсыласына көп зиян келтіру үшін пайдаланылған. Бокс қолғаптарының ең көне сақталған мысалы шамамен 120 жылына жатады, ол Римнің Виндоланда бекінісінен жасалған қазба жұмыстарынан табылған екі үйлеспейтін былғары жолақтар түрінде сақталған. Спорттың қатыгездігіне байланысты бокс 393 жылы тыйым салынды. Бокс 17 ғасырда Ұлыбританияда қайта жанданды. Көптеген жекпе-жектер жалаңаш қолмен, ешқандай стандартты ережелерсіз өткізілді, содан кейін Джек Броутон 18 ғасырда Броутон заңы деп аталатын бокс ережелерін енгізді, онда қолғаптар тек жаттығу мақсатында ғана қолданылды. Алайда, көптеген боксшылар 1867 жылға дейін жалаңаш қолмен күресуді жалғастырды, ол кезде Квинсбери ережелерінің маркизі қолғаптарды міндетті етті. Қазіргі заманғы бокс қолғаптары 1890 жылдардың соңында пайда бола бастады. Бір жүз жылдан астам уақыт бойы ірі бокс өндірушілері мен спорттық брендтердің инженерлік және сынақ жұмыстары қауіпсіз, берік жабдықтар жасауға көмектесті. Қазіргі заманғы бокс қолғаптарына торлы алақан, велькро, былғарыдан тігілген тігістер, серіппелі жастықшалар және боксшы үшін жаңа төсемдер кіреді. Халықаралық бокс қауымдастығы салмақ, былғары, төсем және қолдау мөлшері туралы ережелерге сәйкес қолғаптардың жаңа дизайнын бекітеді.

Ерекшеліктері

Бокс қолғаптары көбінесе шнурлы немесе липучкалы болып келеді. Липучкалы қолғаптарда липучка қосымша қол орамасы ретінде қызмет етеді, білезікке қосымша тұрақтылық береді. Шнурлы қолғаптар тығыз және сенімді жарасады, бірақ липучкалы қолғаптардан айырмашылығы, шнурлау үшін басқа адамның көмегі қажет, және әдетте жарыс алдында таспамен оралады. Шнурлы қолғаптарды ілгек және тістік түрлендіргіштің көмегімен липучкалы қолғаптарға айналдыруға болады. Ұрықтандырылған қолғаптар соққыны жұмсарту үшін латекс және ПВХ көбігін пайдаланады. Жылқы қылынан жасалған қолғаптар ұрықтандырылған қолғаптардан ұзақ қызмет етеді және экологиялық таза, бірақ қорғанысы нашар. Әуесқой бокс жарыстарында қолғаптың түсі қызыл немесе көк түске шектеледі, көбінесе төрешілерге дұрыс соққыдан ұпайларды көруге және тіркеуге көмектесу үшін саусақ буындарының үстінде ақ "есептеу аймағы" болады. Бокс қолғаптары қол орамаларының үстінен киіледі, олар бес сүйектің сынуы сияқты жарақаттарға қарсы тоқсанды тұрақтандыруға көмектеседі. Қол орамалары әдетте мақтадан жасалады және түрлі түстерде болады.

Қауіпсіздік

Қолғаптардың төбелес кезінде туындайтын жарақаттарға тигізетін әсері – даулы мәселе. Боксшының қолына зиян келтіру қаупі болғандықтан, қолғапсыз кезде басқа соққы беру жиі кездеспейтін. Қолғаптар кесулердің санын азайтады, бірақ Британдық медициналық қауымдастығының баяндамасы қолғаптар ми жарақатын азайта алмайтынын, тіпті оларды күшейте алатынын көрсетті, себебі жарақаттың басты себебі – бастың жылдамдауы мен тежелуі, ал қолғап киген жекпе-жектің басына күштірек соққы беруге мүмкіндігі бар. Қолғаптар көз жарақаттарының санын азайтуы мүмкін, әсіресе саусақтары жоқ болса, бірақ заманауи қолғаптар киген боксшыларда да тоқпақтың жыртылуы және тоқпақтың ажырауы орын ала береді. Қолғапсыз кездегі төбелес саны мен қазалар туралы мәліметтер толық емес, сондай-ақ ережелер мен медициналық көмек көрсетуде көптеген айырмашылықтар болған. Қолғапсыз бокс матчтары әдетте бір жекпе-жектің жалғаса алмайынша тоқтатылуымен аяқталар еді, кейде бұл жекпе-жектер сағаттарға созылып, бірнеше жекпе-жектің жекпе-жекті қайта бастау үшін белгілі бір нүктеге жеткізілгеннен кейін қайтыс болуына әкелді, әйтпесе олар жалғаса алмас еді. (Соңынан Лондонның жүлделі ринг ережелерінде жекпе-жектің "қарсыласының белгісіне өз күшімен жүруі керек" (көшірмесі қосылды) немесе жекпе-жектің жеңіліске ұшырауы керектігі нақты айтылды.) Қолғапсыз бокс ережелері күрес пен лақтыруға да рұқсат берді, ал кейбір қазалар боксшының басын тасқа немесе рельске соғып алуынан туды.

Салмақты жаттығу қолғаптары

Кейде соққы жаттығуларына қарсылық қосу үшін салмақты жаттығу қолғаптары қолданылады. Мұндай қолғаптардың салмағы әдетте бірден үш килограмға дейін болады. Оларды үнемі пайдалану боксшының күшін осы қозғалыс диапазонында арттырады, сондықтан олар соққының жылдамдығы мен қуатын арттыру үшін қолданылады. Мұны жетістіру үшін, оларды қалыпты, салмақсыз жаттығулармен кезектестіре пайдалануға болады. Бұлшық еттердің салмаққа бейімделуі соққының қалыпты техникасын бұзбауына басымдық беріледі. Сондай-ақ, салмақты қолғаптарға ұқсас принциппен жеңіл гантельдер де қолданылуы мүмкін.

Бокс қолғаптарын заңсыз өзгерту

1983 жылы 16 маусымда Нью-Йорк қаласындағы Мэдисон Сквер Гарденде Луис Ресто күтпеген жерден бұрын жеңіліске ұшырамаған Билли Коллинз-Жюниорды жеңді. Тергеу барысында Рестоның қолғаптары заңсыз өзгертілгені, оның жаттықтырушысы Панама Льюис төсенішін алып тастағаны анықталды. Спорт журналисі Оливер Айрландтың сөзінше, "Льюис шабуыл жасағаны, сөз байласуға қатысқаны, спорттық жарысты бұзғаны және қатерлі қаруды (Рестоның қолы) қылмысты түрде ұстағаны үшін алты жылға бас бостандығынан айырылып, екі жыл түрмеде отырды". Брюс Лидің 1973 жылғы "Аждаһаға кір" фильмі арқылы танымал болған білекке қолдау көрсетіп, саусақтары жабық, буынды сындыратын кемпо қолғаптарына ұқсас, олар қолғап киген адамға біраз төсем береді, бірақ саусақтары мен алақан аймағын ашық қалдырады және қазіргі бокс спортында заңсыз болып табылатын клинч күрес сияқты күрделі күресу маневрлері үшін қол жетімді.

Қатысушылар қауымдастықтары бекіткен бокста жарысқа арналған қолғаптардың тізімі

+Британдық бокс бақылау кеңесіБритандық және Ирландиялық бокс басқармасыAdidas (Adistar, Hybrid400, Speed combo, BC09)RDX SportsBBEBox Fit UKБен Ли3x Sports LtdCarbon Claw (Sondaica, Corbetti)Cleto ReyesDi Nardo (Equumi I, Equum II, Tutela)Everlast (Regular, Elite, Pro Tec, Powerlock, MX Pro 2.0, 1910)Fighters BlockFly (Regular, Orthopaedic, Mexican & Classic)Geezers (Geezers Boxing)GrantsTrue Mind CreativeHatton Pro Fight GloveHayabusaLeonLoadedLonsdaleLRGNo Boxing No LifePaffinPhenom ("XDF & RSF)QueensberryRDX (Apex A2, Apex A3, Cortex C2, Cortex C3)ReebokRingcraft / Red DiamondRingside (Legacy & Revolution)RivalTitleSting (Evolution)Tuf WearVenum ("Shield", "Giant 2.0", "CoCo" and "Hammer")VIPWebbWinning