Кіріспе

2005 жылы түсірілген Shane Acker-дің анимациялық қысқа фильмі, толық метражды фильм.

9 – 2005 жылы Shane Acker UCLA Animation Workshop-та студенттік жоба ретінде жасаған анимациялық ғылыми-фантастикалық қысқа фильм. Тим Бертон бұл фильмін көріп, кейіннен 9 (2009) атты толық метражды бейімделуін өндірді, оны Акер режиссерлік етті және Focus Features компаниясы таратты. Фильм Индианаполис халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Ол «Ең үздік анимациялық қысқа фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды, бірақ «Ең жақсы анимация» үшін Студенттік «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Фильм 2005 жылдың 21 сәуірінде жарық көрді.

Сюжет

9 – өзінің түрінің соңғысы болып көрінетін, құрып бара жатқан, апокалиптикалық Жердің қираған жерінде өмір сүретін саналы сақиналы қуыршақ. 9-ды аяусыз аңшылыққа шығарады Мысық Жыртқыш, мысық басының орнына мысық бас сүйегі киген механикалық жәндік. Ол кішкентай жарқыраған талисманмен жетеленеді, оны тырнақтарымен ұстап тұрады. 9 тыныш отырып, өзінің ерекше талисманның айнаға айналған бетіне қарайды және естеліктерге шомылады. Естелікте 9-шы өзінің ұстазы 5-ші, бір көзі бар сақиналы қуыршақпен бірге қираған жерлерді іздеп жүр. Мысық Жыртқыш жұпқа шабуыл жасайды, содан кейін 5-тің жанын аузынан сорып алып өлтіреді, ал 9 қашып құтылады. Мысық Жыртқыш 9-ды ғимаратқа қуып кіреді және ол басқа сақиналы қуыршақтардың жандарын ғана емес, сонымен қатар олардың нөмірленген терілерін киімдей киетінін көрсетеді. Ақырында ол 9-дың тұзағына түсіп, құлайды. 9 басқа қуыршақтардың терілерін жинап, оларды салтанатты түрде өртеуге дайындайды. Ол 5-тің терісіне қайғылы көзбен қараса, екі талисман жарқырай бастайды. 9 олардың бір бүтіннің екі жартысы екенін түсінеді және оларды біріктіреді. Бірлескен талисманнан жасыл жарық сәулесі шығады, ал 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 және 8-ші сегіз өлтірілген сақиналы қуыршақтың рухтары пайда болып, тыныштыққа ие болу үшін өздерінің сақиналы қуыршақ терілеріне оралады. Жоғалып кетпес бұрын, 5-тің жаны 9-ға бұрылып, мақұлдап бас иіледі. Таңертең 9 бос талисманды құмға тастап, шөлге кетеді.

Тақырыптар мен мотивтер

Адам мен машиналар: Шейн Акер 9-ның «адам мен машина арасындағы қақтығыс» туралы түсіндірмеге қарсы шығып, мынадай деді: «Бұл жай ғана адам мен машинаның арасындағы күрес емес, себебі біздің басты кейіпкерлеріміз де машиналар. Бірақ маңыздысы – машинаның ішіндегі адамдық қасиеттер, яғни мораль, эмпатия және қайырымдылық оларды жақсартады». Адамдардың ортақ белгілері: Кейіпкерлердің сөйлей алмауы және бір-біріне ұқсас сыртқы келбеттері әр адамның ішкі қасиеттерінің бір-бірімен ұқсас екенін, тек жеке ерекшеліктерімен ғана ерекшеленетінін көрсету үшін жасалған. Осы себепті, құмыршақтар мен адамдардың арасында ұқсастықтар бар. Адамдар мен табиғат: Акер фильмдегі «адамнан кейінгі» ортаның адамның жасаған апаттың салдарынан туындағанын, бірақ табиғаттың сөзсіз әлемді қайта жаратып алғанын айтты. Осылайша, табиғат пен адамзат ажырамас.

Өндіріс

9 бастапқыда үш минуттық болу жоспарланған, бірақ кейін он минутқа дейін ұзартылды. Алғашқыда тоқтату анимациясы (stop motion) фильмі болуы тиіс еді, бірақ кейіннен компьютерлік графика (CGI) қолданылып жасалды. Фильмнің 2D элементтері сурет салу, бояу және Photoshop бағдарламасы арқылы жасалды. Қағыштағы кейіпкерлер мен тоқтату анимациясы Вольфганг пен Кристоф Лауенштейннің "Баланс" фильмінен шабыт алды.

Ұзақ метражды фильмдер

9 – қысқа фильмнен бейімделген анимациялық көркем фильм (қысқа фильм DVD және Blu-ray дискілерінде қосымша материал ретінде шығарылды). Оның өндірісіне Тим Бертон, Тимур Бекмамбетов және Джим Лемли атсалысты, ал 2009 жылдың 9 қыркүйегінде Focus Features компаниясымен көрсетілімге шықты. Шейн Акер режиссерлік қызметін сақтап қалды, ал сценарийді Памела Петтлер жазды. Басты рөлдерді дауыстаған актерлер: Илайджа Вуд, Дженнифер Коннелли, Джон С. Райли, Мартин Ландау, Криспин Гловер, Фред Татассиор және Кристофер Пламмер.