Кіріспе

Америка геологы (1815–1873)

Джон Уэллс Фостер (4 наурыз 1815 – 29 маусым 1873) – американдық геолог және археолог.

Өмірбаян

Фостер 1815 жылғы 4 наурызда Массачусетс штатының Питершам қаласында дүниеге келді, оның әкесі Фестус Фостер дін қызметкері болған. 1818 жылы Фестус дін қызметінен кеткен соң, отбасы Бримфилдке (Массачусетс штаты) көшті. Уэллс жергілікті білім алып, бір жыл Уилбрахам академиясында оқыды, содан кейін 1831 жылы Веслиан университетіне түсті. 1834 жылы құрметпен бітіргеннен кейін, ол Огайо штатының Занесвилл қаласында заңгерлік мамандықты оқыды және адвокаттық алқаға қабылданды. 1837 жылы Огайо штатының заң шығарушы органы Уильям В. Матердің басшылығымен штаттың геологиялық сараптамасын жүргізуге рұқсат берді. Фостер Веслианда Матерден сабақ алған және сараптамаға қатысуға шақыруды қабылдады. Сараптама жұмысы тек 18 айға созылды, бірақ штаттың геологиялық құрылымын түсінуге маңызды үлес қосты. Сараптама аяқталғаннан кейін Фостер бірнеше кен компанияларының тапсырысымен Огайодағы көмір кен орындарын зерттеуді жалғастырды. 1847 жылы Фостер мен Джозиа Дуайт Уитни Чарльз Т. Джексонға Мичиганның Жоғарғы түбегінің федералдық сараптамасын жүргізуге көмектесу үшін шақырылды, ол мыс пен темір кенін өндірудің маңызды аймағына айналуға жақын болды. Сараптаманы Джексон нашар басқарды, ал ол жұмыстан босатылғаннан кейін Фостер мен Уитниден жұмысты аяқтауды сұрады. Соңғы есептер 1850 және 1851 жылдары олардың есімдерімен жарияланды. 1851 жылы олар өздерінің нәтижелерін Америка ғылымды дамыту қауымдастығына таныстырды. Содан кейін Фостер Бримфилдке оралып, саясатқа қатысты. Ол иммигранттар мен католиктерге қарсы болған «Біздің ештеңе білмейміз» қозғалысының белгілі мүшесі болды. Партия құлдық мәселесі бойынша бөлінген кезде Фостер Генри Уилсонмен, белгілі құлдыққа қарсы күресушімен, Массачусетс штатында Республикалық партияны ұйымдастыру үшін жұмыс істеді. 1855 жылы Фостер Республикалық партиядан Конгресске үміткер болып, Кальвин Ч. Чаффиден шамалы айырмамен жеңілді. 1858 жылы ол Чикагоға қоныс аударды және өмірінің соңына дейін онда тұрды. Бір кезде ол Иллинойс орталық темір жолының жер бөлімінде жұмыс істеді, бірақ кейін Чикагоның ескі университетінің профессоры болып кірді, онда ол табиғаттанудан сабақ берді. Фостер Огайодағы геологиялық сараптамада жұмыс істеген кезден бастап археологияға қызығушылық танытып, көп жылдар бойы үнділердің үйінділер салу мәдениетінің қалдықтарын зерттеді. 1873 жылы қайтыс болғанға дейін ол «Америка Құрама Штаттарының тарихқа дейінгі халықтары» деген кітабын жариялады, онда үйінді салушылар туралы зерттеулерінің нәтижелері баяндалды. 1869 жылы Фостер Америка ғылымды дамыту қауымдастығының президенті болып сайланды және үш жыл Чикаго ғылым академиясының президенті болып қызмет етті. 1873 жылғы 29 маусымда бауырдың қабынуынан қайтыс болды.